Ook World Pride maakt van Amsterdam geen veilige plek voor queers: tientallen geweldsplegingen

Tientallen geweldsplegingen tijdens zo’n groot evenement is gewoon niet normaal, al was het maar één geval te veel. Veiligheid begint met daders aanpakken en slachtoffers serieus nemen, niet met nog een regenboogvlag en een persbericht vol mooie woorden. En voor de rest: rustig aan met elkaar, sjön.

Op zo’n massaal evenement zie je vooral hoe snel een menigte anoniem wordt: iedereen filmt, niemand kent elkaar en hulp komt pas als het al mis is. Meer zichtbare beveiliging en fatsoenlijke opvang voor slachtoffers lijkt me nuttiger dan achteraf tellen wie er een regenboogvlag droeg.

Dat geweld tijdens Pride extra hard aankomt, is logisch, maar trek ook niet meteen de conclusie dat zo’n evenement daardoor onveilig ís. Bij grote drukte komen meldingen sneller binnen en slachtoffers zoeken elkaar makkelijker op; tegelijk blijft elk incident serieus, zeker als mensen daarna uit schaamte of angst niets melden. Goede opvang en aangifte zonder gedoe zijn minstens zo belangrijk als meer agenten op straat.

Pride is geen veiligheidsrisico, geweldplegers zijn dat. Als mensen straks wegblijven omdat ze eerst een veiligheidsplan, vluchtroute en groepsapp met getuigen nodig hebben, hebben de daders precies bereikt wat ze wilden.

Bij dit soort cijfers is de definitie wel belangrijk: gaat het om aangiftes, meldingen bij beveiligers of alle geregistreerde incidenten, en over hoeveel bezoekers? Dat maakt het niet minder ernstig, maar zonder die context krijg je vooral een schrikgetal en geen bruikbaar beeld van waar de aanpak faalt. En daar zijn we als overheid verrassend goed in: tellen wat binnenkomt, minder goed nagaan waarom mensen afhaken.

Wat me zorgen baart is wat er ná zo’n geweldsincident gebeurt. Een aangifte kan misschien worden opgenomen, maar wie helpt iemand daarna met angst, werk of gewoon weer over straat durven? Veiligheid zit ook in de energie van de dagen erna: voelen dat je niet alleen staat en dat de omgeving niet doet alsof het wel meevalt.

Wat mij opvalt: veiligheid wordt hier vooral gemeten in het aantal incidenten, terwijl het gevoel van onveiligheid veel eerder begint. Een scheldwoord, dreigend meelopen of een beveiliger die wegkijkt komt vaak nergens in de statistieken terecht, maar bepaalt wel of iemand volgend jaar nog gaat. Misschien moeten organisatoren daarom ook melden hoeveel meldingen níét tot aangifte of registratie hebben geleid; juist daar zit de blinde vlek.

Wat in deze discussie vaak ontbreekt: na een aangifte begint voor veel slachtoffers pas de tweede drempel. Zorg dat politie, OM en hulpverlening queer-sensitief werken en dat iemand niet drie keer zijn verhaal hoeft te doen; anders blijven de officiële cijfers een onderschatting. Veiligheid is ook weten dat er ná het incident iemand naast je blijft staan.

Wat in deze discussie vaak ontbreekt: na een aangifte begint voor veel slachtoffers pas de tweede drempel. Zorg dat politie, OM en hulpverlening queer-sensitief werken en dat iemand niet drie keer zijn verhaal hoeft te doen; anders blijven de officiële cijfers een onderschatting. Veiligheid is ook weten dat er ná het incident iemand naast je blijft staan.

Wat ik mis in dit soort cijfers: wat gebeurt er ná de melding? Slachtoffers moeten niet eerst drie keer hun verhaal doen of zelf bewijs verzamelen voordat iemand in actie komt. Eén herkenbaar aanspreekpunt tijdens én na zo’n evenement zou al zoveel schelen, want anders blijft het bij statistieken en een excuusmail.

Wat vaak onderbelicht blijft: na zo’n geweldsincident moeten slachtoffers zelf uitzoeken waar ze terechtkunnen, terwijl beveiliging en organisaties vooral hun rapportage afronden. Ik zie dagelijks dat mensen pas weken later instorten, als de adrenaline weg is en er niemand meer belt; die nazorg moet je vooraf regelen, niet pas wanneer iemand eindelijk aangifte durft te doen.

Goh, misschien moeten organisatoren ook eens eerlijk melden hoeveel meldingen níét bij politie of beveiliging terechtkomen. Veel mensen willen geen gedoe, worden door vrienden naar huis gebracht en houden daarna hun mond; op papier lijkt het dan rustiger dan het was, toch?

Ja lekker, weer een veiligheidsplan achteraf terwijl mensen op zo’n dag gewoon hun eigen feestje proberen te vieren. En wie doet er eigenlijk iets met meldingen als ge geen aangifte durft te doen omdat ge al weet hoeveel gedoe dat wordt... cijfers zijn dan nog maar het topje van de ellende.

Wat hier onderbelicht blijft: veiligheid eindigt niet bij het evenemententerrein. Aangifte doen, medische hulp krijgen of een klacht indienen kan voor queer slachtoffers daarna nog steeds een extra drempel zijn, zeker als ze verwachten dat er toch wordt gevraagd wat ze aanhadden of waarom ze daar liepen. Een paar extra beveiligers voor de foto is dus leuk, maar zonder laagdrempelige nazorg en zichtbare opvolging blijft het vooral damage control.

De organisator heeft ook een zorgplicht, mits die zeggenschap heeft over terrein, toegang en beveiliging. Dan volstaat achteraf melden hoeveel incidenten er waren niet; bezoekers mogen verwachten dat risico’s vooraf zijn beoordeeld en dat aangifte en opvang geregeld zijn. Anders wordt veiligheid vooral een PR-afdeling met een spreadsheet.

Wat me dwarszit is dat onze kinderen dit allemaal meekrijgen als normaal straatbeeld: geschreeuw, filmen, opgefokte massa’s en volwassenen die elkaar niet meer als mens zien. Pride mag er zijn, maar maak het bewust weer kleinschaliger en menselijker; veiligheid begint ook bij minder drank, minder schermen en meer toezicht door mensen die de buurt kennen.

Ik zeg het al jaren: veiligheid wordt pas belangrijk als er camera’s, subsidies en een rapport over gemaakt kunnen worden. Slachtoffers moeten vaak zelf bewijzen wat er is gebeurd, terwijl bestuurders vooral bezig zijn met imago en een mooie campagne; ik was zelf ook ooit zo van “Amsterdam is tolerant”, maar vraag dat maar eens aan iemand die na afloop naar huis wordt gevolgd!!!

Wat mij ook stoort: na zo’n avond moeten slachtoffers vaak zelf uitzoeken waar ze terechtkunnen, terwijl beveiligers en organisaties naar elkaar wijzen. Een klant vertelde dat ze na een incident uren bezig was met uitleggen wat er gebeurd was… dan meld je de volgende keer dus mooi niks meer.

Nou ja, wat ik mis is de vraag wat er ná zo’n melding gebeurt, want een slachtoffer moet niet drie keer hetzelfde verhaal vertellen aan beveiliger, politie en hulpverlener, om daarna weken niets te horen. Eén vaste plek met nazorg en terugkoppeling zou al een hoop schelen, anders melden mensen de volgende keer helemaal niks meer hoor.

tientallen incidenten zegt zonder noemer eigenlijk net zoveel als “veel” bro geef bezoekersaantallen, type geweld en waar het misging anders is het vooral paniekcontent met een telraam lol

“Tientallen geweldsplegingen” klinkt heftig, maar de kop laat cruciale context weg: over hoeveel dagen, bezoekers en soorten geweld hebben we het precies? Een duw bij een opstootje, bedreiging en mishandeling worden nu blijkbaar op één hoop gegooid — en zijn dit meldingen van de organisatie of officiële aangiftes? Bron naar de cijfers graag, anders is dit vooral een angstige kop boven een verhaal dat we niet goed kunnen controleren.

Het probleem is dat “tientallen geweldsplegingen” zonder tijdvak, bezoekersaantal en vergelijking met andere grote evenementen nauwelijks stuurinformatie is. De oplossing is incidenten per locatie en tijdstip registreren en daar de beveiliging op aanpassen; bij een evenement van deze omvang werkt één massaal veiligheidsplan net zo slecht als één verkeersplan voor heel Amsterdam.

Bij grote evenementen wordt vooral geregistreerd wat zichtbaar is, maar online bedreigingen en intimidatie vooraf blijven vaak buiten beeld... misschien begint veiligheid al weken eerder op sociale media, waar haatgroepen elkaar opjutten en niemand ingrijpt. Wie weet wat daar allemaal wordt verzwijgt.

Ach ja, na zo’n avond komen er weer plannen en overleg, maar degene die naar huis moet met een blauw oog en knoop in de maag heeft daar weinig aan. Ik hoop vooral dat slachtoffers niet van loket naar loket worden gestuurd, daar haken mensen echt op af.