NRC begint war on NAZIKUNST

nrc doet weer alsof je ideologie uit verf kunt “filteren” met een labeltje, maar kwantumfysica laat juist zien dat je door er zo hysterisch op te meten die spullen extra lading geeft: de waarnemer creëert het effect, klaar. verbieden/wegmoffelen maakt er een fetisj van in het bewustzijnsveld van verzamelaars, zet het in een vitrine met context en je decohereert het tot gewoon geschiedenis, niet tot verheerlijking. en acht werken in een jaar, kom op zeg, dat is statistische ruis maar wel lekker moreel scoren op zaterdagmiddag...

In de praktijk gaat het mij niet om “kunst kapotmaken” maar om geldstromen: als zo’n werk nu via veilingen weer hip wordt, wie verdient eraan en waar gaat dat geld heen? Zet er keiharde provenance bij en wees streng op handelaren die er bewust mee shoppen, dan haal je de glans er sneller af dan met weer een moreel paniekstukje.

Juridisch gezien is “verbieden” van nazikunst in NL helemaal niet zo’n simpele knop: je botst meteen op eigendomsrecht en uitingsvrijheid, en dan moet je héél precies definiëren wat in casu “nazi” is (maker? opdrachtgever? iconografie? periode?). Transparantie kan wél, maar pas op dat je met zo’n label niet de facto een echtheids-/herkomstgarantie afgeeft en veilinghuizen straks aansprakelijk stelt als ze iets missen. En die acht werken… dat leest vooral als morele framing, niet als marktprobleem.

Die “acht werken” is niet het punt, het gaat om wat er sociaal mee gebeurt: statusobjecten die in een netwerk van verzamelaars, handelaren en edgy types ineens weer *spannend spannend* worden. Enerzijds moet je niet doen alsof een schilderij de democratie omver duwt, anderzijds is “gewoon kunst” ook een beetje naïef als je weet hoe subculturen symbolen gebruiken om elkaar te vinden en grenzen te testen. Wat ik NRC wél kwalijk neem: weer die reflex richting verbieden/markeren alsof dat een knop is, terwijl je juist moet kijken naar waar het hangt (museum vs mancave), wie het koopt, en of er een heel ecosysteem van knipoog-propaganda omheen zit. En ja, als je het alleen als moreel item framed, maak je er precies zo’n stoer verboden ding van waar de prijs en de aandacht van omhoog schieten, lekker dan...

Even serieus, als je “nazikunst” zo hard gaat framen maak je er juist een alt-right trophy asset van, met gratis marketing door NRC erbovenop; dat is letterlijk bullish voor de foutste verzamelaars. Wil je het echt killen? haal de liquiditeit eruit: veilinghuizen verplichten om het in een aparte, niet-gepromote catalogus te dumpen zonder glamour, plus zware due diligence op kopers zodat het niet als propaganda-currency rondgaat, dan zakt die risicopremie en is het ineens gewoon een dood object zonder kick.

In mijn tijd bij de KLM kwam je in Duitsland nog zat oude gebouwen en muurschilderingen tegen waar je gewoon langs liep met een gids die zei: dit is gemaakt in die tijd, punt, en niemand stond daar te schuimbekken alsof je er meteen nazi van wordt. Wat mij stoort aan NRC is niet “transparantie” op zich, maar dat ze doen alsof je met een verbod of schandlabel het kwaad uit de wereld poetst, terwijl je juist moet zorgen dat dit spul in musea/archieven met context terechtkomt en niet in de kluis van een rijke mafkees die er ’s avonds met een glas whisky naar gaat zitten kwijlen. En acht werken op jaarbasis… kom op, het echte probleem is dat we tegenwoordig alles moreel willen managen via krantenstukjes, maar als het over échte extremisten, haatpredikers en online ronselpraktijken gaat is het ineens “complex” en “privacy”.