Live | Commissie verhoort oud-Kamervoorzitter Arib en hoge zorgambtenaar

We gaan dus weer uren naar mensen kijken die “zich het niet meer herinneren” terwijl de appjes, memo’s en agenda’s gewoon in de logs staan… simpel: zonder harde timeline + wie tekende wat wanneer is dit puur theater, en dan kun je net zo goed meteen de Wob/Woo dump in een dashboard gooien en klaar. Arib erbij is leuk voor de camera, maar de echte bug zit in dat hele ambtelijke decision-making proces waar niemand ooit owner wil zijn.

Dat “ik herinner het me niet” is niet alleen ontwijken, het is ook een symptoom van hoe we beleid hebben ingericht: zoveel schijven, zoveel overlegjes, dat verantwoordelijkheid oplost als suiker in koffie. En dan gaan we in zo’n verhoor doen alsof er één moment was waarop iemand de knop omzette, terwijl corona juist draaide op grijze zones, improvisatie en angst voor politieke schade. Paradoxaal genoeg willen we transparantie achteraf, maar tijdens de crisis was de grootste deugd: géén sporen nalaten die je later kunnen bijten. wat zegt dit over ons dat we bestuur zijn gaan zien als risicomanagement i.p.v. keuzes maken en ervoor staan??

Hier in de salon hoor ik van zorgmensen vooral dat ze tijdens corona kapot gingen aan wéér een “nieuwe richtlijn” die na 2 dagen weer anders was, en nu zitten ze daar bovenin te doen alsof het alleen om appjes en handtekeningen gaat… vraag dan ook eens wie er besloot dat verpleeghuizen dicht moesten en families niet eens afscheid mochten nemen, dát is waar mensen nog steeds woest en verdrietig om zijn.

Dat verhoor focust nu weer op “wie appte wat”, maar de echte vraag is: waarom was er zó weinig tegenspraak georganiseerd toen de stress maximaal was. Enerzijds wil je in een crisis snelheid en één lijn, anderzijds heb je juist dan een ingebouwde dwarsligger nodig (ethiek, ouderenzorg, onderwijs) die hardop zegt: dit gaat mensen breken, dit is niet alleen IC-capaciteit. En Arib erbij is prima, maar laten we ook eens kijken naar die stille macht van modellen, dashboards en “Omtzigt-proof” memo’s: als je beleid reduceert tot meetbare risico’s, dan verdwijnen rouw, eenzaamheid en ongelijkheid vanzelf uit beeld. dat is geen geheugenprobleem, dat is een ontwerpkeuze.

Hmm iedereen zit nu weer op appjes te jagen, maar ik ben vooral benieuwd wie er toen verantwoordelijk was voor de communicatie naar gewone mensen, want die persco’s en “dringende adviezen” waren vaak zó vaag dat je op je werk en in de supermarkt alleen maar ruzie kreeg over wat nou wel/niet mocht. Als je dat niet helder krijgt, blijf je dit achteraf uitvechten alsof het alleen in Den Haag misging.

Juridisch gezien is “ik herinner het me niet” in zo’n verhoor niet eens het spannendste; de commissie kan geen meineed plakken zonder aantoonbare opzet en dat weten die getuigen ook. De vraag is of ze eindelijk de mandaatlijnen boven tafel krijgen: wie had in casu bevoegdheid om maatregelen te accorderen en wie schoof de facto mee zonder handtekening, want dáár zit de bestuurlijke aansprakelijkheid (en vooral de politieke) verstopt. En ja, als alles via “afstemming” en “concepten” liep, dan krijg je dus precies dit: niemand tekent, iedereen praat, en achteraf is het mist.