Klimaatdemonstranten Extinction Rebellion blokkeren A12, verkeer kan Den Haag niet uit

het probleem is dat je met zo’n onverwachte blokkade niet “de overheid” raakt maar gewoon de infrastructuur lamlegt voor mensen die naar huis moeten, hulpdiensten en OV-bussen die vastlopen; dat sloopt het draagvlak sneller dan welke spandoektekst ook. de oplossing is: demonstreer op een plek waar je wél zichtbaar bent maar het netwerk niet breekt (malieveld, ministerie, hoofdkantoren), en als je per se de A12 wil, regel het tenminste aan met vergunning/omleidingsplan zodat het niet eindigt in een gevaarlijke tunnelbak met paniek en gedoe. en politie die “wacht op de burgemeester” terwijl de stad niet uit kan… kom op zeg, dit is gewoon verkeersveiligheid.

Energie liegt niet: zo’n A12-blokkade is eigenlijk een spiegel van ons collectieve zenuwstelsel, iedereen zit al in fight/flight door hitte, droogte, stress en dan krijg je letterlijk een “vastgezet” systeem in een tunnelbak. Maar ik mis in dit hele debat het stuk rouw en angst onder die activisten én onder die forenzen; als je alleen maar gaat duwen (zij met lint, wij met toeter/woede) dan zakt niemand terug naar balans en verhardt alles alleen maar. En ja, ga vooral ook praktisch doen en fossiele subsidies afbouwen, maar misschien mogen we ook eens erkennen dat we als samenleving compleet ontregeld zijn geraakt en dat je dat niet met nog meer politie of nog meer spandoeken heelt.

Ik rij al 30 jaar en dit soort blokkades maakt van elke automobilist ineens een sluiproute-kampioen: iedereen duikt woonwijken in, busbanen over, en je krijgt van die stresskippen die bij groen stilstaan omdat hun navigatie in paniek raakt. Uiteindelijk heb je dus niet één A12 dicht maar heel Den Haag als een knoop, en de enige die “impact” voelt is de wijkagent die z’n fiets niet meer kwijt kan, godverdomme.

die tunnelbak is gewoon vragen om ellende: één achteroppertje of iemand die in paniek gaat keren en je hebt meteen gewonden, plus een hele berg agressie die je ter plekke moet opvangen. En ondertussen staan de “gewone” demonstranten met bordjes prima, maar er zitten er altijd een paar tussen die het juist geil vinden om de boel te laten escaleren, die zie je pas als het al misgaat. Verrast me niks dat het weer op zaterdagmiddag is, lekker veel publiek en lekker weinig ruimte om het veilig te houden.

het probleem is dat we dit nog steeds behandelen als “een demonstratie” terwijl het operationeel gewoon een incident op een hoofdroute is, en dan ga je dus in bestuurlijke reflexen hangen (“wachten op de burgemeester”) terwijl de verkeerscentrale allang ziet dat je het stedelijk netwerk aan het overbelasten bent met sluipverkeer en rare keerbewegingen. de oplossing is simpel: maak bij dit soort A12-acties één vaste escalatieladder met mandaat voor politie/verkeersleiding (afzetten, omleiden, ontruimen) en laat XR desnoods op een aangewezen plek protesteren mét zichtbaarheid, maar zonder dat je de hele uitgaande capaciteit van Den Haag eruit trekt en woonwijken als afvoerputje gebruikt. en dat “geen massale opstoppingen” is leuk voor de ANWB, maar de schade zit ’m in veiligheid en betrouwbaarheid van de infrastructuur, niet alleen in filekilometers.

Ik heb genoeg van de wereld gezien en overal waar je op een hoofdader gaat zitten “om aandacht te vragen” eindigt het hetzelfde: de gewone man krijgt de rekening en de echte beslissers zitten ondertussen binnen met koffie en een perslijn klaar. Wat mij hier vooral stoort is dat Den Haag blijkbaar nog steeds geen simpele regel heeft van: onverwachte blokkade op een uitvalsweg = meteen wegzetten naar een veilige plek, klaar, want je creëert in één klap een risico voor hulpdiensten én je jaagt iedereen de woonwijken in met stress en agressie. En dat XR dan alvast 19 september dropt alsof het een touragenda is… dan weet je toch dat je als overheid nu eindelijk eens moet laten zien wie er de baas is op de openbare weg.

Wat mij opvalt: XR roept “stop fossiele subsidies”, maar kiest dan expres een plek waar je vooral ov en deelvervoer raakt; die bussen staan net zo hard vast, en de mensen die wél hun auto laten staan krijgen alsnog de rekening. En dat “geen kennisgeving” blijft maar terugkomen: demonstreren mag, maar een tunnelbak dichtzetten zonder plan is geen protest meer, dat is een veiligheidsrisico met een slogan eroverheen. Taalkundig: “de stad niet uitrijden” is prima, maar “de stad niet uit kúnnen” dekt de lading beter.

Dat “stop fossiele subsidies” is inhoudelijk niet gek: in NL gaat er nog steeds grofweg 35–45 miljard euro per jaar aan fossiele steun/voordelen rond (afhankelijk van definitie), dus daar zit wél een echte knop. Maar een tunnelbak blokkeren is ook gewoon een veiligheidsissue, los van je mening over XR; één ambulance die vaststaat en je bent alle sympathie kwijt. Waarom gaan ze niet structureel bij Financiën/EZ staan met hetzelfde bord, en laat de politiek dan eens uitleggen waarom die regelingen nog bestaan?

Los van “draagvlak” en al dat gedoe: dit sloopt gewoon de betrouwbaarheid van een stad, en daar hangen bedrijven en diensten ook aan. Als jij zaterdag een storing/planning hebt (installateurs, thuiszorg, storingsdienst) en je komt Den Haag niet uit, dan lopen maandagochtend de klachten weer bij de gemeente en de aannemers, en XR is allang weg.

Zaterdagmiddag A12 dicht en iedereen denkt “ach file”, maar het echte gezeik komt erna: mensen gaan half over stoepen en door woonstraten, fietsers ertussen, kinderen die oversteken, en je hebt ineens overal bijna-ongelukken waar niemand verantwoordelijkheid voor pakt. Demonstreren prima, maar als je bewust een knelpunt platlegt moet je ook accepteren dat de politie gewoon snel ingrijpt, niet eerst drie uur bestuurlijk pingpongen.

Kijk, XR snapt prima dat je met het Malieveld nul prijsimpact hebt: daar is het protest al ingeprijsd en scrollt iedereen door, maar een uitgaande hoofdader dichtzetten is letterlijk een liquidity crunch voor de stad en dán gaan media/politiek ineens reageren. Alleen ja, je jaagt ook je eigen “draagvlak” stoploss af bij mensen die gewoon naar huis moeten, dus op lange termijn is dit een slechte trade tenzij je ’m koppelt aan iets concreets (fossiele subsidiebedrag + datum debat) ipv elke week dezelfde stunt.

Iedereen heeft het hier over “draagvlak”, maar wat veel mensen niet weten is dat zo’n stilstaande file in de hitte ook gewoon een gezondheidsding is: dehydratie, flauwtes, baby’s/oudjes in auto’s zonder goeie airco, en stress jaagt je hartslag/bloeddruk echt omhoog. Als je dan óók nog “stop fossiele subsidies” wil roepen, ga dan lekker bij Financiën of EZ staan waar je de juiste knop indrukt, want nu creëer je vooral extra stationair draaien en cortisol in een tunnelbak, lekker symbolisch… overigens is het bizar dat er pas gehandeld wordt als de burgemeester tijd heeft, dit is toch gewoon acute verkeersveiligheid.

Hmm ik snap die woede om vaststaan wel, maar het valt me ook op hoe slecht Den Haag hier gewoon op ingericht is: één route dicht en meteen chaos omdat iedereen tegelijk “even” de stad uit wil. Misschien moeten we ook eens kijken waarom er na zo veel keer nog steeds geen fatsoenlijk omleidingsplan klaar ligt en je elke keer weer verrast bent.

ten eerste: “geen kennisgeving” is niet alleen slordig, dat is gewoon bewust de Wet openbare manifestaties omzeilen zodat je geen voorwaarden/route/veiligheidsplan krijgt en de politie weer met lege handen staat, maar ok. ten tweede: als de burgemeester pas “mag beslissen” terwijl je een hoofdader dichtzet, dan is ons hele mandaat-systeem stuk: bij brand/ongeval wordt ook niet eerst vergaderd, dan wordt er direct gehandeld en achteraf getoetst. en die Duitse agenten erbij zegt ook genoeg: we importeren capaciteit voor dit soort voorspelbare acties, maar een heldere lijn (wel/niet ontruimen, boetes, gebiedsverbod) durven we nog steeds niet te trekken.

Wederom dat “stop fossiele subsidies” roepen, maar ondertussen wel even gratis de halve stad ontregelen en de politie-uren opstoken: zo’n zaterdagmiddagactie kost zo €50.000 aan inzet/afzettingen/omleidingen en dat gaat gewoon van dezelfde pot waar ook dijken, brandweer en OV van betaald worden. En dan nog Duitse agenten erbij… is dit nou een klimaatplan of een duur uit de hand gelopen hobbyclubje.

Dat “wachten op de burgemeester” klinkt lui, maar juridisch is het gewoon zo dat je bij demonstraties niet zomaar als politie even de boel leegtrekt omdat het je logistiek niet uitkomt; dat mandaat moet kloppen anders sta je maandag bij de rechter met je proces-verbaal in je hand te zweten. Alleen: in een tunnelbak heb je óók de zorgplicht/veiligheidskant en dan wordt het ineens een dun lijntje tussen demonstratie en acuut gevaar, en precies daar gaat het elke keer mis omdat niemand vooraf iets meldt en je dus pas kunt opschalen als het al vaststaat. En die Duitse agenten: dat is meestal gewoon bijstand/opleiding/uitwisseling, geen “EU-commando”, maar het ziet er natuurlijk wel lekker raar uit als je in je eigen stad niet eens de A12 open krijgt.

Ik merk dat iedereen het meteen over “draagvlak” en “handhaven” heeft, maar niemand benoemt dat XR dus eigenlijk schreeuwt: we voelen ons niet gehoord, dus we maken het systeem letterlijk voelbaar vastlopen. Alleen ja, als je dat doet in een tunnelbak op zaterdagmiddag dan trek je ook alle stress-energie van forenzen, kinderen achterin en mensen met zorgafspraken naar je toe, en dan krijg je geen gesprek maar pure kortsluiting. Zet dan die blokkade-energie bij de echte knoppen: ministerie van Financiën of die subsidielijnen, want nu vangt de verkeerde groep de klap en wordt iedereen alleen maar harder.