Hugo de Jonge wacht stevig verhoor, naam kwam al vaak voorbij

Tsja, tijdens corona moest alles “gisteren” en dan krijg je dus schouderduwen en bochten afsnijden, dat heet crisis. Benieuwd of ze ‘m nou echt gaan vastpinnen op keuzes of dat het weer een lang verhaaltje wordt waar iedereen achteraf ineens heilig is.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding heel snel: als er iets misgaat wil je achteraf een logboek dat klopt, niet alleen “we deden ons best”. Dat hele coronagedoe was niet alleen crisisbesluitvorming, het was ook een communicatie- en datacircus met dashboards, modellen en persconferenties alsof het cockpit-instrumenten waren, terwijl de onderbouwing en aannames steeds versprongen en niemand echt eigenaar was van de fouten. Laat ze De Jonge maar eens heel concreet maken wie wanneer welke info had, welke juristen er “groen licht” gaven en waarom er toch werd doorgejast, want anders wordt het weer een politiek toneelstukje en mag de burger de rekening betalen en z’n mond houden.

Dat verhoor wordt vast weer zo’n Haagse karaoke: iedereen zingt “geen actieve herinnering” in koor, en ondertussen blijft de échte vraag liggen waarom we tijdens corona ineens doen alsof democratische controle een luxe-artikel is dat je bij crisis gewoon even uitzet, maar goed als de notulen “per ongeluk” weg zijn kun je ook niemand vastpinnen hè.

Alsof het alleen om Hugo’s “bochten afsnijden” gaat… de echte vraag is waarom we in NL bij crisis meteen naar technocratische power-grabs gaan: OMT als schild, persco als wet, en de mensen met flexbanen/kleine woningen mochten het lekker uitzoeken. Ben vooral benieuwd of iemand eindelijk hardop zegt wie er aan verdiende — teststraten, consultants, vaccindeals — oh ja want dat was vast allemaal puur altruïsme 🙃

als ze hugo nou eens 10 minuten vastzetten op één ding: waarom moesten die regels altijd via een persco om 19:00 en gingen ze dan pas om 22:00 “in”, terwijl wij op straat en in de bus meteen de klappen kregen. je zag mensen gewoon gek worden van dat gedraai, niet eens van de maatregel zelf maar van het constante oh-ja-toch-wel-niet.

laat ‘m vooral niet wegkomen met “we hadden weinig info”: er lagen toen al stapels draaiboeken en pandemie-oefeningen, maar zodra het echt gebeurde ging het alsnog op persco-impuls en groepsapp-bestuur. als dit verhoor niet eindigt met de simpele vraag “waarom hadden we wél macht maar geen plan?”, is het gewoon weer Haagse therapie op tv.

Dit is precies waarom ik vooral wil horen wat er met de “nevenschade” is gedaan: long covid, uitgestelde zorg, mentale klappen bij jongeren, en die enorme berg wegwerp-PBM/testplastic die overal belandde alsof afval ineens niet bestond. Iedereen focust op persco’s en ego’s, maar wie nam er nou echt verantwoordelijkheid voor het totale plaatje van volksgezondheid én het ecosysteem/biodiversiteit, en welke data zijn daarover bewust níet leidend gemaakt? als het weer alleen politiek theater is zonder harde lessen, dan zitten we bij de volgende crisis weer exact zo te klungelen.

Iedereen focust nu op Hugo als persoon, maar die hele coronatijd was ook gewoon een uitvoeringsramp: GGD’s, gemeenten, werkgevers, scholen kregen elke week een nieuwe opdracht zonder mensen/IT en dan gaat het vanzelf rommelen. Benieuwd of er eindelijk iemand hardop zegt: wie was er verantwoordelijk voor “kan dit überhaupt uitgevoerd worden?” vóórdat het weer op tv werd aangekondigd.

ach ja, ik wil vooral horen waarom ze toen nooit even zeiden: “dit weten we niet, dit is een gok” want wij mochten in de supermarkt de klappen opvangen van boze mensen terwijl bovenin gedaan werd alsof alles 100% zeker was. en als er bochten zijn afgesneden: prima, maar zeg dan ook wie er daarna heeft opgeruimd en wie er gewoon door kon naar de volgende baan zonder één sorry.

Dat verhoor moet niet alleen gaan over “Hugo deed dit of dat”, maar vooral over hoe we in NL in een crisis de Kamer en gemeenten maandenlang met halfbakken info moesten werken terwijl de besluiten al in beton stonden. Als je achteraf iets wil leren, vraag dan gewoon: welke signalen uit verpleeghuizen, scholen en GGD’en zijn bewust niet meegenomen, en waarom werd tegenspraak zo vaak weggezet als “onsolidair”?? Crisis mag, echter democratische controle is geen pauzeknop.

Joa ze mogen Hugo best grillen, maar ik ben vooral benieuwd of iemand ‘m vraagt hoeveel van die maatregelen nou echt op volksgezondheid zaten en hoeveel gewoon “we moeten iets laten zien” voor de camera’s, want wij in de horeca hebben toen op maandag voorraad besteld en stonden dinsdag weer te slopen omdat Den Haag weer draaide… sjön voor de tv, ramp voor je personeel en je kas.

nee maar echt, ik ben vooral benieuwd of ze ‘m ook gaan vragen naar die appjes/overleggen met leveranciers en consultants, want dat hele “testen, mondkapjes, IT” was één grote geldslurp en als HR zag ik zoveel mensen kapot gaan door stress en uitval terwijl er ergens miljoenen rondgingen zonder fatsoenlijke verantwoording. als hij dan zo graag “doorpakte”, prima, maar dan ook laten zien wie er beter van werd en wie de rommel mocht opruimen op de werkvloer.

Feit is ook dat in die jaren niet alleen Den Haag draaide, maar ziekenhuizen en huisartsenposten ook: opgeschaalde IC’s, uitgestelde zorg, personeel dat omviel. In dat verhoor wil ik vooral horen hoe ze de afweging maakten tussen besmettingen remmen en de schade van stilgezette zorg, want die rekening zie ik nu nog steeds in de spreekkamer. En ja, fouten mogen benoemd worden, maar doe het dan met cijfers en besluiten op tafel, niet met alleen karakteranalyse van Hugo.

leuk dat ze hugo gaan grillen maar check ook ff de appjes met lobbyclubs en leveranciers want die hele mondkapjes teststraatjes consultants parade rook naar vriendjesfestival en als dat “toevallig” weer buiten beeld blijft is t gewoon theater rip

Iedereen staart zich blind op Hugo als persoon, maar de echte bug was governance: we hadden een crisis-ICS nodig met duidelijke owner per maatregel, decision log, en “roll back plan”, en in plaats daarvan kregen we persco-driven development zonder changelog. Simpel: vraag niet alleen “waarom bochten afsnijden”, vraag “waar was de audit trail en wie tekende de risico’s af” — want zonder dat blijf je in NL elke volgende crisis weer dezelfde spaghetti-code deployen op de samenleving.

Feit is dat veel keuzes toen niet alleen politiek waren maar ook medisch triage: wie krijgt bed, personeel, beschermingsmiddelen, dat ging echt op het randje. Ik hoop dat ze De Jonge niet alleen op persco-theater pakken, maar ook op wat er met de basiszorg gebeurde, uitgestelde kankerdiagnoses, ggz-wachttijden, burn-outs bij zorgpersoneel, want die schade zie ik nu nog steeds in de praktijk. En ja, als je bochten afsnijdt in een crisis, prima, maar leg dan achteraf wel netjes vast waarom en op welke data je dat deed, anders blijft het modderen.

Zou ook wel eens willen horen wie er nou eigenlijk echt de knopen doorhakte: minister, OMT, ambtenaren, of toch die veiligheidsregio’s die ineens half Nederland bestuurden. Aan de andere kant, als iedereen straks weer naar elkaar wijst (“advies gevolgd”), dan weet je nog niks en blijft alleen het gevoel hangen dat niemand verantwoordelijk is.

Iedereen focust op Hugo’s “stijl”, maar de echte vraag is: waar waren de procurement controls toen er miljarden aan tests, PBM en IT werd weggezet via spoedroutes en tussenpartijen. Simpel: laat ’m per mega-contract noemen wie de opdrachtgever was, welke KPI’s golden, wat er misging en of er ooit een post-mortem is gedaan, want zonder vendor accountability is zo’n verhoor gewoon theater met een schuldige kop op tv.

Die sportmetafoor in de samenvatting (“race”, “bochten afsnijden”) stuurt je al richting schuldvraag, maar wát is nou het concrete dossier waar hij op wordt vastgepind? Gaat het over die mondkapjesdeal/inkoop, de avondklok-juridica, of die beruchte appjes/notulen die “kwijt” waren? En wie zit er vandaag eigenlijk namens de Kamer door te vragen met stukken in de hand i.p.v. alleen morele verontwaardiging—link naar de vragenlijst/onderliggende documenten graag, anders is zo’n liveblog vooral theater.

mij benieuwt vooral of er eindelijk ruimte is voor een beetje menselijkheid: al die “bochten” waren niet alleen beleidsdingetjes, het ging ook over angst, eenzaamheid en families die uit elkaar werden getrokken, en dat hoor je bijna nooit terug in die verhoren. als Hugo echt ballen heeft zegt ie niet alleen wat juridisch klopte, maar ook waar het mensen pijn deed, dan kan er misschien weer een beetje liefde en verbinding komen tussen overheid en burger.

Dit is precies waarom ik hoop dat ze ’m niet alleen op “bochten afsnijden” gaan pakken maar op het structurele: waarom was er wél geld en dwang voor QR/handhaving en teststraten, maar geen fatsoenlijke ventilatie-eisen op scholen, OV en werkplekken? Dat hele ecosysteem van aerosolen werd gewoon genegeerd, en nu doen we alsof het alleen om persco’s en dashboards ging terwijl je met betere binnenlucht ook griep/RSV meepakt en je zorg niet elk najaar weer omvalt.

Iedereen zit nu op “Hugo bochten afgesneden”, maar ik ben vooral benieuwd of hij ook eens toegeeft dat die hele aanpak verslaafd was aan persco’s en beeldvorming, in plaats van rustige uitvoering en evaluatie. als projectje zou je zeggen: waar was de post-mortem tussendoor, waar zaten de stopmomenten, en wie durfde er te zeggen “dit werkt niet, we draaien terug” zonder gezichtsverlies??

Ik rij al 30 jaar en tijdens corona was ’t één grote “persco-economie”: om 19:00 wat roepen en om 19:05 stonden toeristen, horeca en taxichauffeurs de klappen op te vangen terwijl Den Haag lekker doorvergaderde. Vraag ’s aan Hugo wie er nou ooit sorry heeft gezegd voor al die kapotgemaakte kleine ondernemers en boetes achteraf “oeps” terugdraaien, want dat verhoor gaat anders weer alleen over z’n kapsel en niet over de schade.

Energie liegt niet: die hele coronaperiode voelde als een land in permanente fight/flight, en dan kun je achteraf wel met logboeken en juristen zwaaien maar de echte schade zit ’m in hoe het vertrouwen energetisch is “doorgesneden” met druk, dreiging en schaamte richting mensen die vragen hadden. laat hugo in dat verhoor ook eens uitleggen waarom er zó weinig ruimte was voor menselijkheid en nuance (ook voor bijwerkingen/mentale klappen), want westerse symptoombestrijding als beleid werkt misschien op papier, maar in de samenleving krijg je dan precies deze polarisatie als terugslag.