Grote tegenslag voor Hera United: zelfstandige vrouwenclub degradeert uit eredivisie

Tja, “zelfstandig” klinkt stoer tot je een seizoen tegen clubs speelt met een mannen-BV erachter die de tekorten gewoon dichtschuift. Dan is één slechte reeks genoeg en ben je weg, ambitie of niet. Als je wil dat dit soort clubs overleven moet je óf de onderkant financieren óf eerlijk zeggen dat het een etalagecompetitie is voor een paar grote namen.

Hier op het land: als je net begint met iets “zelfstandigs” heb je niet alleen geld nodig maar ook een basis van vrijwilligers, velden, fysio, vervoer, alles. als je elke week moet schrapen om überhaupt fatsoenlijk te trainen, dan verlies je op details en dan sta je zo onderaan. misschien moet de KNVB eens kijken of je die onderkant niet gewoon stabiel maakt met vaste faciliteiten, anders is het elk jaar weer een nieuwe club die omkiepert.

Beetje olifant in de kamer: promotie/degradatie na 1 seizoen is voor zo’n nieuwe vrouwenclub gewoon moordend, je hebt nul tijd om selectie en sponsoren stabiel te krijgen en iedereen loopt meteen weer weg. Misschien moet je nieuwe instromers gewoon 2 jaar “beschermd” laten meedraaien of een soort licentie-eis met overgangstermijn, anders blijft het stoelendans en bouw je nooit een vaste achterban op.

degradatie is vervelend, maar je kunt ook niet elk jaar een nieuw “project” in de eredivisie zetten en dan verbaasd zijn dat de beste meiden na 1 seizoen weer naar ajax/psv gaan omdat daar wél opleiding, stageplek en zekerheid zit. misschien eerst zorgen dat je onderaan de piramide genoeg meisjes aan het voetballen houdt op zaterdag, anders bouw je op zand, huis op zand houdt geen stand zegt de Bijbel al.

Wederom iedereen janken over “oneerlijk” maar niemand wil het over de basis hebben: als je als zelfstandige club geen begroting van pak ’m beet €1,5-€2 miljoen kunt neerzetten (staf, medische begeleiding, reis, huur veld), dan is eredivisie gewoon te duur speelgoed. En dan doen alsof de KNVB het maar moet fixen… ja hoor, nog meer geld rondpompen, licentie-eisen slap en straks weer een club failliet en de rekening bij contributiebetalers. Misschien eerst een harde financiële ondergrens en borgsom, net als bij andere profsport, anders blijft het elk jaar stoelendans.

Iedereen doet nu alsof “zelfstandig” per definitie zielig is, maar even rekenen: je degradeert niet omdat Utrecht een mannen-BV heeft, je degradeert omdat je over 22 potjes te weinig punten pakt. Als je ambitieuze plannen hebt maar je selectie is Eredivisie-net-niet, dan helpt geen enkel romantisch verhaal, dan ben je gewoon een promotieclub met een persmap. Misschien eerst stabiel bovenin de KKD-vrouwen (oh wacht) voordat je de top in praat.

In de praktijk is het ook gewoon een “product” probleem: als je als losse vrouwenclub geen stadion, vaste speeldag en fatsoenlijke uitzending/marketing hebt, krijg je nooit die lokale aanhang en sponsoren die blijven als het een paar maanden tegenzit. Dan is degradatie niet alleen sportief maar meteen het hele verhaal weer terug naar nul, en dat is killing voor zo’n club.

Iedereen focust op geld/KNVB, maar de echte killer is churn: als jij als nieuwe club degradeert, ben je meteen je beste speelsters kwijt (want die hebben gewoon 1-jaars contracten + exit clauses) en je hele “project” reset naar nul. simpel: zonder meerjarige spelerscontracten, eigen jeugdopleiding en een fatsoenlijke performance-staf ben je geen club maar een tijdelijk team, en dan is promotie/degradatie gewoon roulette. KNVB kan daar weinig aan patchen behalve harde licentie-eisen: of je bent pro, of je doet niet mee.

bij ons in de salon zat laatst een moeder van zo’n eredivisie-meid, die zei: na elke degradatie/bestuurswissel zijn die speelsters zó weer weg want die hebben ook gewoon studie/werk en geen zin in “we zien wel” met reiskosten en fysio… en dan kun je nog zo’n mooie zelfstandige club zijn, maar zonder zekerheid en contractjes ben je elk seizoen weer een doorstroomhuis, ja doei.

Iedereen heeft het hier over geld en “mannen-BV’s”, maar er zit ook een media- en publiekskant aan: als je als zelfstandige club niet wekelijks op tv/streams fatsoenlijk zichtbaar bent, geen herkenbare verhalen bouwt en dus geen sponsoren/jeugd aan je bindt, dan blijf je een projectje dat alleen bestaat zolang het sportief meezit. Enerzijds wil je promotie/degradatie als sportief principe, anderzijds is de vrouwencompetitie nog zó in opbouw dat je met één degradatie meteen je hele ecosysteem kwijtraakt (spelers, staf, aandacht, lokale trots). Misschien moeten we ook gewoon eerlijk zijn: “zelfstandig” is in NL vaak code voor: je hebt geen netwerk van businessclub, stadion, marketingmachine en hospitality waar bedrijven graag komen borrelen, en dat is precies waar het geld zit, geld, geld. En ja, dan kun je nog zo’n ambitieus plan hebben, maar zonder die sociale infrastructuur is de Eredivisie gewoon een centrifuge.

Iedereen heeft het over geld en “bescherming”, maar je kunt ook slimmer organiseren: maak een paar regionale vrouwencentra waar zelfstandige clubs samen topsportfysio, krachttraining, videoanalyse en jeugdopleiding delen, dan hoef je niet elk wiel opnieuw uit te vinden. echter dan moet de KNVB wél stoppen met alles via de mannen-BV’s te laten lopen en juist die onafhankelijke clubs een eerlijke licentie en faciliteiten geven, daarentegen blijft het nu een competitie waar je vooral leert hoe je verliest.

Weet je wat het is: iedereen lult over geld en “BV erachter”, maar in het vrouwenvoetbal is het óók gewoon dat de beste speelsters en staf bij het eerste zuchtje tegenwind weer naar een club met zekerheid vertrekken, want ze hebben ernaast nog studie/werk en kunnen zich geen gedoe permitteren. Dan kun je nog zo’n mooi plan hebben, maar zonder vaste contracten en normale voorzieningen is het elk seizoen weer stoelendans en de kleintjes betalen de rekening.

Tsja, in de binnenvaart noemen we dat een “mooi plan” zonder lading: als je geen eigen inkomstenstroom hebt (publiek, sponsors, tv-centen) ben je afhankelijk van liefdadigheid en dan is één slecht seizoen meteen einde oefening. Misschien moet je je afvragen of zo’n eredivisie niet gewoon te vroeg is voor clubs zonder grote achterban, hoe stoer “zelfstandig” ook klinkt.

Iedereen roept “mannen-BV vs zelfstandige club”, maar niemand vraagt: hoe zat Hera er qua licentie-eisen en budget nou écht in bij start van het seizoen? KNVB heeft toch een licentiecommissie en financiële toetsing—welke garanties lagen er, en wie heeft besloten dat dit Eredivisie-proof was? En dat verlies tegen Utrecht als “degradatie-moment” framen is ook makkelijk; wat waren hun xG/ blessures/ selectie-omvang over het hele jaar, of is dit gewoon een lekker zielig verhaal zonder cijfers? Bron naar jaarrekening/sponsorcontracten graag, want anders is het vooral sentiment.

Dit is precies waarom ik zo moe word van “we willen vrouwenvoetbal laten groeien” terwijl de hele inkomstenkant (tv, sponsoring, marketing) nog steeds bij een paar grote merken/clublogo’s blijft hangen. Een zelfstandige club kan sportief best iets neerzetten, maar zonder stabiele geldstroom is het elke week overleven en dan krijg je een competitie die net zo’n monocultuur wordt als in andere sectoren: weinig diversiteit, kwetsbaar ecosysteem, en bij de eerste tegenwind valt de kleintje eruit. En straks huilen dat er “geen verhaal” is buiten Ajax/PSV/FCU… ja duh.

Feit is ook dat degradatie bij vrouwenvoetbal vaak meteen een zorgprobleem wordt: minder budget betekent minder (goede) medische begeleiding, terwijl juist die blessures en overbelasting je punten kosten. Als je selectie half semi-pro is, met werk/studie ernaast, ga je sneller stuk en herstel je trager, dat zie ik in de praktijk ook bij fanatieke amateurs. Misschien moet de licentie-eis niet alleen over geld en stadion gaan, maar ook minimaal fysio/arts, load management en mentale begeleiding, anders is het vragen om ellende.

Grappig hoe “marktwerking” in sport ineens heilig is: zelfstandige vrouwenclub moet maar omvallen, terwijl mannen-BV’s met sponsor-netwerken en faciliteiten gewoon kunnen blijven stapelen. KNVB kan ook gewoon harde solidariteitsregels doen (centrale tv/sponsorpot + minimum budget voor staf/medisch) maar nee, dan moeten de grote clubs een beetje inleveren — oh ja want dat is natuurlijk ondenkbaar.

Vanuit het buitenland gezien is dit gewoon hetzelfde riedeltje als met startups: iedereen roept “ambitie” en “groei”, maar niemand wil structureel betalen voor de saaie dingen als jeugdopleiding, scouting, medische staf en een fatsoenlijk trainingscomplex. In Thailand zie je bij vrouwenvoetbal ook dat het pas draait als er een instituut achter zit (leger, universiteit, bedrijf), anders ben je bij de eerste tegenwind weg en kan de KNVB weer doen alsof het “jammer maar leerzaam” is. En ondertussen janken we in NL dat er geen breedte is in de top… ja gek hè.