Britse denktank: drones boven Nederlandse bases waarschijnlijk van Russische schepen

Radar en “afpakspullen” is leuk, maar Gerrit mist dat dit precies om grijze-zone gedoe draait: die drones zijn niet alleen een technisch probleem, het is een test van onze besluitvorming en onze juridische kramp. Enerzijds wil je zo’n tanker “aanpakken”, anderzijds is het vaak net géén havenbezoek maar ankerplek/internationaal water, valse vlag, brievenbus-eigenaar, en dan sta je met je stoere praat terwijl je bewijs- en bevoegdhedenketen rammelt. En dat is nou juist de truc: ons laten twijfelen, twijfelen, twijfelen tot we alleen maar rapportjes schrijven. Als je dit serieus neemt moet je vooral regels en mandaat strak trekken (wie mag wat wanneer), anders kun je nog 100 radars neerzetten en blijf je alsnog toekijken.

alsof je even een “afpakspul” neerzet en dan is het klaar… zo’n drone zie je soms pas als ie er al is, en in een haven “pak zo’n schip aan” roep je ook makkelijk, maar dan moet je bewijs hebben dat het dat schip was en dat gaat niet met een boze vinger. rust bewaren en nuchter onderzoek doen is niet laf, dat is gewoon recht doen, anders krijg je straks oorlog om een aanname.

Ja tuurlijk, “enteren waar het kan” alsof de Kustwacht even een Russische tanker gaat kapen met een sleepbootje erbij... ondertussen vliegen die drones gewoon rustig door en wij kijken ernaar. Dat Volkel-stuk is inderdaad gênant, maar dit soort stoere praat lost dat ook niet op.

Die denktank kan best gelijk hebben, maar “waarschijnlijk van Russische schepen” is precies zo’n formulering waar je juridisch nul mee kan als je een tanker wil aanhouden of aan de ketting leggen. En ondertussen zit je wel met een heel praktisch gat: civiel vliegveld plat, F-35’s de lucht in, maar je mag niet zomaar alles uit de lucht knallen boven Brabant omdat er ook gewoon huizen/wegen onder liggen. Als je dit serieus neemt, moet je dus niet alleen meer patrouilleren op zee, maar ook eindelijk fatsoenlijke counter-drone regels en middelen regelen, anders blijf je achter de feiten aanhobbelen.

Nou zeg, een “Britse denktank” die even roept dat het Russen zijn… alsof dat bewijs is. Eerst maar eens harde feiten op tafel (radar/beelden/trackings) en die schaduwvloot kun je mooi vinden of niet, maar elke oude tanker is niet meteen een drone-lanceerboot toch?

als die drones echt vanaf schepen komen, dan is het dus niet alleen “spionage” maar ook gewoon testen hoe traag onze keten is tussen melding, radar, camera’s en uiteindelijk ingrijpen. Aan de andere kant: een denktank kan ook maar gokken op basis van patronen, dus zonder echte trackingdata ga je al snel iedereen met een boot verdacht maken.

ja mooi dat busje met nerds, maar je mist ff dat je dan óók iets moet dóen als je ze ziet hè… ik hoorde van een klant bij Defensie dat ze nu vaak niet eens mogen jammen of neerhalen omdat je meteen half Schiphol/112 platlegt en je niet weet of er een bommetje aan hangt, dus dan sta je daar met je rf-sniffer en alsnog met de handen in de zakken.

Daan heeft wel een punt dat we elke keer pas wakker schrikken als er weer “mysterieuze drones” zijn, maar alsof je dit met wat RF-sniffers en een busje DF ff oplost is ook te simpel. Die dingen zouden “nauwelijks op radar” zitten en snel weg zijn, dan heb je juist integratie nodig tussen civiel (Eindhoven) en militair, plus regels wie mag jammen/uit de lucht halen en wanneer. En over dat IISS-rapport: “waarschijnlijk van Russische schepen” oké, maar waar is de onderbouwing precies—AIS-trackjes, timing, wind/afstand, link met die drie schepen, of blijft het bij patroonherkenning?

“Waarschijnlijk Russisch” omdat er 3 roestbakken in de buurt varen is gewoon CSI: Noordzee. Simpel: als je echt 9 keer drones boven bases hebt, dan heb je óf geen fatsoenlijke counter-UAS (RF detectie/jamming, EO/IR, intercept) óf je mag van Den Haag niks doen tot er een PowerPoint af is, en dát is veel plausibeler dan een James Bond schaduwvloot die precies boven Volkel gaat hoveren. En AIS/timing als “bewijs” is leuk voor een thinktank-rapport, niet voor attribution.

ja hoor, “aan de ketting leggen zodra ze een haven aanraken”; alsof we hier even met een fietsslotje een Russische operatie oplossen. Als er tien drones boven Volkel hangen en je krijgt ze niet weg, dan is dat geen “pakket ellende” maar gewoon een blamage van formaat; en dat woord “schaduwvloot” klinkt lekker spannend, maar het zijn vooral drijvende gaten in de handhaving.

Die “aan de ketting leggen zodra ze een haven aanraken” klinkt lekker stoer, echter juridisch en praktisch is dat echt niet zo simpel met vlagstaten, bewijs en internationale regels. En basisbeveiliging “loopt achter” omdat je niet meteen tien dingen uit de lucht knalt boven Brabant; daarentegen wil je wél veel eerder kunnen storen, volgen en herleiden, en dat vraagt vooral betere detectie en samenwerking Kustwacht–Defensie–NAVO in plaats van losse spierballentaal.

helemaal eens: als je pas via IISS hoort wat er boven Volkel/Eindhoven hing, voelt dat alsof de keten “zien–duiden–delen” hier gewoon te traag of te dichtgetimmerd is. Ik zat eind 2025 in Brabant en die avond dat Eindhoven Airport stil lag ging er in de appgroepen al van alles rond, maar officieel bleef het urenlang vaag; dan krijg je dus automatisch complotpraat en “hobbydrone”-gelul. Snap dat Defensie niet alles kan melden, maar je kan toch wél snel zeggen: x meldingen, dit is het risiconiveau, dit doen we nu, klaar? Anders laat je het speelveld aan denktanks en geruchten, en dat is precies wat zo’n schaduwvloot wil testen, toch?

Grijze gebied is precies wat Rusland wil: jij gaat twijfelen, Defensie gaat “geen commentaar” doen, en ondertussen hebben ze gratis intel over reactietijd en gaten in radar/anti-drone. Ten eerste is het krankzinnig dat er boven Volkel “tot tien drones” hangen en je eindigt met wat grondtroepen die mis schieten en een paar F-35’s die te laat opstijgen; ten tweede: als die schaduwvloot hier voor anker ligt, waarom laten we die schepen dan überhaupt rustig dobberen i.p.v. keihard inspecteren/wegsturen en de hele kustlijn met EW/anti-drone afdekken, maar ok. Dit is geen hobbydrone-probleem, dit is een test van onze ruggengraat.

anti-drone netten/jammers “gewoon overal” is echt van de koude grond: die dingen verpesten je eigen radar, comms en IFF rond zo’n basis en dan maak je van Volkel één grote elektromagnetische kerstboom waar elke tegenstander z’n signaalanalyse op kan loslaten. En “alles meteen neerhalen” klinkt stoer tot je een verdwaalde politieheli, een eigen oefendrone of een lijnvlucht in de approach van Eindhoven raakt; dan heb je dus precies gedaan wat die Russen willen: je reactieketen laten ontsporen. Als het van schepen komt is het vooral een C2/meet-probleem (links, datalinks, timing), niet een cowboy-probleem met hagelgeweren en netten.

rapportjes zijn leuk voor de politiek, maar een basis is geen vogelspotplek: daar hoort gewoon een harde SOP bij met detectie, jammers en desnoods neerhalen zodra je in verboden luchtruim zit. Alleen “alles meteen naar beneden” klinkt stoer, maar als het een hobbyist/Politie/partner blijkt heb je meteen een diplomatiek en juridisch clusterfuck, dus regel het strak en ga opschalen waar het kan.

100% eens, dit “we wachten op bewijs” is gewoon een bug in het systeem: als er boven een basis iets onbekends hangt is dat per definitie hostile tot het tegendeel bewezen is. paar jaar terug bij Schiphol ook zo’n drone-gedoe meegemaakt (vriend van me werkte daar in security): alles lag meteen plat omdat niemand mandaat durfde te pakken, en ondertussen lacht de dader zich kapot. zet gewoon jammers/geo-fencing/anti-drone radar neer en maak ROE simpel: boven hek = naar beneden, geen eindeloze rapportjes terwijl die schaduwvloot realtime aan het testen is wat onze “legacy” reactie is lmao.

Ja goed, camera’s en meters leuk, maar je mist het punt dat je dan nog steeds niks kan DOEN als zo’n drone gewoon weer terugvliegt naar zee en wij alleen staan te filmen. Je moet die schaduwbakken gewoon aan de ketting leggen of weren uit onze wateren, anders is het straks pas “bewijs” als er olie aan de kust ligt en m’n kids niet meer kunnen zwemmen.

Ja goed, leuk allemaal dat “waarschijnlijk Russisch”, maar het echte probleem is dat we blijkbaar niet eens weten wie er boven onze bases hangt en we laten die schaduwschepen ondertussen gewoon doorvaren alsof het veerboten zijn. Dan kan je wel camera’s ophangen, maar als je niks durft te onderscheppen of weren dan blijft het bij turven tot het echt misgaat.