Tieners kunnen – ondanks verbod – hun vape gewoon in winkels kopen: 'Verkopers vinden het prima om geld te verdienen over de rug van kinderen'

iedereen weet toch dat zo’n verbod pas wat doet als er echt gecontroleerd en beboet wordt, anders is het gewoon een bordje op de deur en klaar. Aan de andere kant, als je het bij de winkel legt maar ouders geven het geld en niemand zegt er thuis wat van, dan blijft het dweilen met de kraan open.

maar waarom doen we alsof dit alleen “foute winkeliers” zijn terwijl die vapes gewoon in snoepkleurtjes en mango ice bij de kassa liggen als impulse buy net als kauwgom bro zet het achter de balie zonder smaakjes en met saaie verpakking en ineens is 80 procent van die kids al afgeleid lol

Ik werk zelf achter de kassa en je ziet het meteen: die kids komen met een ouder iemand erbij of ze doen alsof het “voor m’n broer” is, en als je dan wél om ID vraagt krijg je gezeik en staat de manager weer te zuchten omdat de rij oploopt. maak het gewoon zoals sigaretten: uit het zicht, alleen op aanvraag, en winkel die betrapt wordt meteen z’n vergunning kwijt, dan is het snel klaar.

Tuurlijk verkopen ze het: de pakkans is nul en de marge is hoog, maar goed misschien moeten we eens stoppen met alleen “de winkelier is fout” roepen en gewoon undercover 15-jarigen met bodycam langs die tenten sturen en bij de derde keer meteen de pinautomaat verzegelen, dan is die mango ice ineens heel snel “uitverkocht”.

Wat mij opvalt: we doen net alsof dit alleen “winkeltjes” zijn, maar die vapes gaan ook gewoon via Telegram, Snapchat en pakketjes zonder enige leeftijdscheck; je kunt de kassa’s dichttimmeren, maar dan verplaatst het zich één straat en één app verder. En als we dan tóch regels maken: pak ook de import en die wegwerpmeuk aan, want die dingen belanden na drie dagen in de struiken bij school, batterij en al… trouwens, “tieners kunnen hun vape” is ook zo’n rare bezitsconstructie; het is geen huisdier.

Ik zie het elke dag op de SEH: 15-jarigen met hartkloppingen, benauwd, paniek omdat ze “even” zo’n ding leegtrekken en dan denken dat ze doodgaan. En die vapes zijn niet eens altijd wat erop staat, soms zit er gewoon troep in waar niemand controle op heeft, maar handhaving kost geld dus ja… bezuinigen en dan verbaasd zijn dat kids het overal halen.

Het rare is dat we het steeds hebben over “de winkelier”, maar die hele vape-markt is één groot grijs circus van import, wegwerpmeuk en smaakjes die duidelijk op kinderen mikken, en ondertussen kan de NVWA met een paar man heel Nederland “controleren” ja dag. In mijn tijd bij de KLM had je ook regels zat, maar als je de keten niet dichttimmert bij de bron dan blijf je achteraf brandjes blussen: haal die troep gewoon uit de schappen door de verkoop te beperken tot speciaalzaken met echte vergunning, track-and-trace op die liquids en vooral: maak die wegwerpvapes illegaal, want dat is nicotine + afval + verdienmodel in één. En ouders mogen ook wel eens stoppen met doen alsof het allemaal buiten hun zicht gebeurt, elke middelbare school stinkt ernaar bij het fietsenhok, dat ruik je thuis ook echt wel hoor…"""

Dus we kunnen wél overal camera’s hangen en parkeerboetes uitdelen tot op de minuut, maar een winkel die aan een 15-jarige nicotine verkoopt “is lastig te controleren”??! Waarom geen persoonlijke aansprakelijkheid voor die verkoper/manager, gewoon meteen strafblad en kassa dicht, klaar toch?? En dan staan we straks weer te janken dat jongeren verslaafd zijn en de zorgkosten stijgen… en dan?? moet ik dat maar normaal vinden??!!

Dit is ook zo’n klassiek “street-level” probleem: de wet zegt nee, maar aan de kassa bepaalt een 19-jarige medewerker met 6 mensen in de rij en een zuchtende manager wat er echt gebeurt. Enerzijds roepen we dat het om “eigen verantwoordelijkheid” gaat, anderzijds hebben we een hele retailcultuur gebouwd op snelheid en geen gedoe, en dan is ID vragen precies het eerste dat sneuvelt. En die framing “foute winkelier” is te makkelijk: ketens sturen keihard op omzet per uur, en handhaving is een kostenpost, dus de norm wordt gewoon: niet moeilijk doen. Zet er eens mystery shoppers van de NVWA neer op piekmomenten en laat niet de caissière maar de filiaalhouder direct dokken, dan verandert die bedrijfscultuur ineens heel snel, heel snel.

die vapes zijn voor veel van die kids gewoon “zelfmedicatie”: stress thuis, schooldruk, jeugdzorg-gedoe, en dan zo’n mango-ding als mini-ontsnapping. Ik zie ze op kantoor met trillende handen en paniek als ze ’m een dag niet hebben, maar ondertussen kan niemand ze ergens kwijt voor hulp want wachtlijst, dus ja… winkelier pakt cash en wij mogen de brokstukken opruimen. En ouders die denken “beter dit dan blowen” snappen echt niet hoe hard die nicotine erin knalt.