Remigratie vaak moeizaam proces vol frustratie en financiële pijn

Ik snap het wel hoor, maar iedereen doet altijd alsof je “gewoon” terug kan als het in Spanje ofzo tegenvalt, terwijl hier alles meteen vastloopt op huur, inschrijven, zorg en regels. En dan zit je dus met je koffers en geen huis, succes met twee kids erbij, dat trek je financieel echt niet zomaar.

Ik zeg het al jaren: Nederland is een doolhof van loketten geworden waar je pas “bestaat” als je in alle systemen past, en anders ben je gewoon een probleemgeval. En let op hoe snel het altijd op geld en “buffer” uitkomt: de overheid heeft je wél nodig als belastingbetaler, maar als je terugkomt en even hulp nodig hebt word je behandeld alsof je komt profiteren… ik was zelf ook van “regels zijn regels”, tot corona liet zien hoe hard ze kunnen duwen als het ze uitkomt!! Remigranten zijn geen expats met een relocatiebudget, maar daar doen gemeenten wél alsof je dat bent.

Weer zo’n verhaal waar iedereen “vernederd” roept, maar niemand vertelt dat je je hier eerst moet inschrijven, zorgverzekering afsluiten en vooral: een adres hebben… ja hallo, dat is geen pesterij maar gewoon hoe het systeem werkt. Als je 6 jaar in een hotel zit, dan heb je dus grofweg €1.200 p/m x 72 = €86.400 aan huur weggetikt, daar had je ook een fatsoenlijke tijdelijke huur of antikraak van kunnen regelen als je niet alles last minute doet. en dat remigratie-loket? Prima, nóg een loket met 20 fte en €2 miljoen per jaar, terwijl de woningnood gewoon hetzelfde blijft.

Juridisch gezien kan je altijd “terug”, maar zonder BRP-inschrijving en zorgverzekering lig je de facto meteen buiten alle systemen, en voor BRP heb je weer een woonadres nodig: kip-ei waar niemand eigenaar van is. Gemeenten die dan met “buffer” gaan schermen doen alsof het een toelatingstoets is, terwijl het in casu gewoon armoedebeleid via de achterdeur is; het recht op terugkeer wordt niet geweigerd, maar praktisch wel ontmoedigd. En dat hotelverhaal: zolang het als logies wordt weggezet heb je nul huurbescherming, dus je zit vast zonder rechten én zonder perspectief.

Wat mij opvalt: iedereen heeft het over BRP, zorg en “buffers”, maar het echte slot zit ’m vaak in iets simpels als een bankrekening en DigiD. Zonder NL-IBAN en werkende DigiD kom je niet eens fatsoenlijk door de online molen heen; en zonder adres krijg je die spullen weer niet rond, dus je blijft in een soort administratieve limbo hangen. En CorPansen rekent leuk met die hotelhuur, maar dat is precies het punt: als je nergens tussenkomt, betaal je je arm aan “tijdelijke oplossingen” zonder rechten. Overigens: het is remigratie, niet “re-migratie”; dat streepje zie ik steeds vaker en het is gewoon fout.

dat “buffer” gedoe is ook gewoon de olifant: je komt terug en je moet meteen borg, eerste maand, verzekering, alles vooruit aftikken terwijl je nog geen werk en geen papieren op orde hebt. vroeger kon je tenminste bij familie op de bank en van daaruit weer opbouwen, maar nu zit iedereen zelf klem en dan val je tussen wal en schip… en dan zeggen ze: eigen keuze. ja, maar een mens moet toch ergens kunnen landen.

Dat kip-ei met adres/BRP/DigiD is al genoemd, maar wat veel mensen niet weten is dat je gezondheid er ook keihard onder kan lijden: maanden stress + slecht slapen + goedkoop “hotelvoer” en je zit zo met hoge bloeddruk, maagklachten of een terugval in depressie, en dan moet je óók nog een huisarts vinden terwijl je nergens ingeschreven staat. Overigens is het bizar dat je in NL alles digitaal en op postcode regelt, maar dat er geen simpele tijdelijke “terugkeerstatus” is waarmee je iig zorg, bank en werk kunt opstarten zonder meteen een huurcontract te hebben. En ja, eigen keuze om te emigreren, maar we doen nu net alsof terugkomen hetzelfde is als een vakantie omboeken… dat is het dus niet.

Dat “buffer” verhaal wordt vaak gebracht alsof de gemeente je aan de grens staat te keuren, maar in de praktijk is het meestal gewoon: zonder vast adres kun je geen toeslagen/uitkering goed opstarten en zonder inkomen geen woning, en dan ga je van loket naar loket met een stapel “bewijs van...” die je nog niet kán hebben. En dat hotel: als het als logies blijft lopen heb je ook nul kans op adresonderzoek/briefadres, terwijl dat soms juist de enige manier is om weer een BRP-haakje te krijgen. Er zit echt een kanttekening bij: het probleem is niet één ambtenaar die je wil pesten, het is dat alle ketens (BRP, zorg, bank, werk, huur) apart logisch zijn maar samen één grote valkuil vormen.

Wat ook bijna niemand noemt: je komt terug en je sociale vangnet is vaak weg, vrienden verhuisd, familie overbelast, en dan zit je in zo’n hotelkamer niet alleen vast in papierwerk maar ook gewoon in eenzaamheid en schaamte, dat sloopt je sneller dan die “regels”. zou al helpen als gemeenten standaard een mens koppelen (1 vast aanspreekpunt) die even naast je gaat staan i.p.v. weer een portal en een formulier, beetje liefde en verbinding maakt zo’n terugkeer echt menselijker, hoop dat daar eens ruimte voor komt.

In de praktijk onderschatten mensen ook hoe hard je “credit history” hier weg is: geen loonstroken, geen recente BKR/huurverleden en dan krijg je bij verhuurders en zelfs bij een simpele telefoon/energiecontract meteen een nee of een belachelijke waarborg, terwijl je dus net terug bent en alles nog moet opbouwen. en dat hotel lijkt duur maar als je geen garantsteller en geen dossier hebt kom je gewoon nergens tussen, zo simpel is het.

en ondertussen verwachten we dat gezinnen met kinderen “even” terugkomen en meteen meedraaien, terwijl je zonder vast adres niet eens een school/BSO of huisarts fatsoenlijk geregeld krijgt… dat is niet alleen financieel maar ook gewoon onveilig voor onze kinderen. we hebben alles zo digitaal en systeem-gedreven gemaakt dat je pas mens bent als je vinkjes hebt, en dat is totaal niet bewust of natuurlijk.

Hier in Thailand kun je als je ff tussen wal en schip valt tenminste nog ergens een kamer huren en door, in NL word je eerst administratief doodverklaard tot je in het juiste vakje past. En dat “recht op terugkeer” is leuk voor op papier, maar als je eenmaal uitgeschreven bent ben je voor instanties gewoon een verdachte zonder dossier: geen huisarts, geen bank, geen huur, en dan mag je zelf bewijzen dat je geen fraudeur bent… succes daarmee. eerlijk, NL is een land waar je alleen welkom bent als je al geregeld hebt wat je juist nodig hebt om iets te kunnen regelen.

Alsof die remigranten alleen “een adresje” missen: probeer eens vanuit het buitenland je NL-telefoonnummer te houden voor die sms-codes, want zonder 06 geen DigiD/BankID/werkportaal en dan sta je hier maandag 07:20 met je koffers én zonder inlog, maar goed welkom terug in Nederland waar je pas bestaat als je een wachtwoord-reset kunt doen.