Noord-Holland eist strengere regels voor nieuwe datacenters - update

Tja, unaniem zijn ze het ineens allemaal eens... maar wie betaalt straks die strengere regels en hogere stroomprijzen? Niet de elite in Den Haag, wel gewoon de burger en het bedrijf dat nog probeert te ondernemen.

Unaniem klinkt mooi, maar een motie is nog geen uitvoerbaar beleid — wie bepaalt straks waar de grens ligt en op basis van welke cijfers? In Noord-Holland heb je bovendien niet alleen hyperscalers, maar ook kleinere datacenters die digitale diensten voor ziekenhuizen en bedrijven draaien. Wordt daar onderscheid in gemaakt, of krijgt iedereen straks hetzelfde verbod opgelegd omdat dat politiek lekker overzichtelijk is?

Het merkwaardige is dat we datacenters behandelen alsof ze een soort natuurverschijnsel zijn: ze verschijnen, verbruiken ruimte en stroom, en de overheid mag achteraf proberen de schade te ordenen. Misschien moet de eerste vraag niet zijn hoeveel servers ergens passen, maar welke digitale diensten maatschappelijk werkelijk nodig zijn en welke vooral meer advertenties, gokapps en eindeloze AI-plaatjes produceren. Anders voeren we straks een keurig debat over de kleur van de stekker, terwijl niemand durft te vragen waarvoor die hele apparatenfabriek eigenlijk draait.

Kijk, het echte probleem zit straks waarschijnlijk niet in het aantal datacenters maar in wie de netaansluiting als eerste krijgt. Geef nieuwe projecten alleen groen licht met flexibele afname en een harde bijdrage aan netverzwaring, anders wordt schaarse capaciteit een subsidie voor hyperscalers en kunnen kleinere bedrijven achteraan aansluiten.

Weer een motie zonder prijskaartje: laat GS eerst eens publiceren hoeveel extra ambtenaren, onderzoeken en bezwaarprocedures dit oplevert, voordat iedereen “strengere regels” roept. En leg meteen vast dat bestaande aansluitingen niet stilletjes worden opgewaardeerd op kosten van de provincie, want één hyperscaler met 200 megawatt is al gauw de vraag van een middelgrote stad.

En wie controleert straks of zo’n datacenter na vijf jaar nog steeds aan alle beloofde voorwaarden voldoet?? Eerst worden banen en innovatie beloofd, daarna blijkt de vergunning ineens “onomkeerbaar” en mag de omgeving met het lawaai, de warmte en de extra hoogspanningsmasten leven. Een regel zonder harde einddatum en jaarlijkse controle is gewoon een vrijbrief met een nette naam!!!

Prima om nieuwe datacenters strenger te toetsen, maar kijk ook naar de arbeidsmarkt en opleidingen eromheen. Je kunt niet tegelijk digitalisering en banen in de regio willen en vervolgens alleen maar extra beperkingen stapelen; maak gewoon harde voorwaarden over stroom, water, warmtebenutting en netkosten, dan weet iedereen waar-ie aan toe is.

Een motie kan ook gewoon uitstel met applaus zijn. Zolang niet openbaar is hoeveel megawatt, water en arbeidsplaatsen per project worden meegewogen, kun je elk besluit achteraf streng noemen; de spreadsheet liegt minder dan verkiezingsretoriek.

Typisch wordt straks vooral gemeten hoeveel megawatt er op papier staat, terwijl de piekbelasting en de warmteafvoer veel belangrijker zijn. Een datacenter dat 100 MW aansluit maar op drukke momenten kan terugregelen is iets anders dan eentje dat continu voluit draait; leg dat technisch vast, anders krijg je een verbod op de verkeerde projecten en een uitzonderingsloket voor de juiste lobbyist.

Prima, strengere regels, maar laat dan ook zien welke bestuurders jarenlang vergunningen hebben afgegeven terwijl de netcapaciteit al op was. Mijn eigen onderzoek: kijk straks vooral naar uitzonderingen en tijdelijke aansluitingen, daar verdwijnt beleid meestal stilletjes doorheen. WAKKER WORDEN!!!

Prima dat ze strenger gaan kijken, maar laat dan ook de rest van Nederland meebetalen aan die digitale rommel. Niet alles hoeft in Noord-Holland omdat daar toevallig de kabels liggen; Brabant zit al vol met loodsen, wegen en stroomvreters. ge kunt niet blijven roepen dat de ruimte schaars is en ondertussen elke provincie apart laten concurreren om dezelfde bedrijven.

Prima om grenzen te stellen, maar vergeet de mensen die er werken niet. Nieuwe datacenters worden vaak als anonieme blokkendozen besproken, terwijl er ook beveiligers, monteurs en schoonmakers rondlopen; zorg dus naast regels voor stroom en water ook voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en toezicht op uitbesteed werk.

Straks mogen ze alleen nog datacenters bouwen die hun restwarmte aan een zwembad leveren, zodat we tenminste kunnen zeggen dat de serverkast ook nog baantjes trekt, maar goed.

De provincie kan wel strengere regels willen, maar de uitvoering ligt straks bij GS en gemeenten, met bestaande vergunningen, bezwaarprocedures en Europese regels eromheen. Dat maakt het minder snel dan een unanieme motie doet vermoeden; voor je het weet is vooral een nieuw beleidskader geproduceerd en staat de serverhal er al.