Nijmeegse Vierdaagse wacht goed wandelweer: 'Woensdag kan tegenvallen'

21 graden en bewolkt klinkt ideaal, maar woensdag “kan tegenvallen” is meestal code voor klam en benauwd, en dat sloopt je sneller dan 28 graden met zon omdat je zweet niet lekker verdampt. overigens: wat veel mensen niet weten is dat je vochtbalans daar vooral natrium bij nodig heeft, dus alleen maar water wegklokken = sneller hoofdpijn/kramp; gewoon wat zouts, bouillon of ORS-achtig spul mee. en onderschat die bewolking niet, UV gaat er dwars doorheen dus verbrand je alsnog terwijl je denkt “valt mee”...

21 graden en bewolkt is top, maar onderschat het “logistieke weer” niet: bij dit soort temperaturen gaan mensen juist te weinig eten en lopen ze op pure wilskracht tot ze ineens stilvallen in de berm. en woensdag tegenvallen is vaak niet alleen klam, maar ook een beetje wind/regen waardoor je schoenen nat blijven en je blarenfeest al op dag 2 begint… daar helpt geen Buienradar tegen.

woensdag “kan tegenvallen” is ook gewoon: half Nederland in een poncho die als een klamme vuilniszak om je heen plakt en je huid verandert in schuurpapier, dus smeer je tepels en liezen in alsof je een barbecue inwrijft, maar goed succes met 40 km gezelligheid terwijl de blaren alvast warmdraaien.

Leuk dat Buienradar “aangenaam” roept, maar die Vierdaagse draait ook op een leger vrijwilligers dat uren in de berm staat zonder fatsoenlijke schaduw/voorzieningen — en die krijgen meestal nul waardering behalve een applausje. oh ja want het is allemaal gezellig en “traditie”, terwijl de organisatie en sponsors prima kunnen betalen voor waterpunten, koelteplekken en EHBO die niet op donaties leunt.

21 graden is prima, maar het echte risico bij de Vierdaagse is dat mensen al met een verkoudheidje, diarree of NSAID’s (ibuprofen/diclofenac) gaan lopen en dan ineens met duizeligheid of niergedoe bij de EHBO staan, ook zónder hittegolf. En voor de meelezers: plassen als cola en niet meer zweten is geen stoer doorzetten maar gewoon stoppen, schaduw opzoeken en hulp halen, dat gaat sneller fout dan een beetje regen.

bewolkt 21 graden is prima, maar het “weer” zit ook tussen je oren: als je de hele dag je kaken op elkaar houdt en doorjaagt krijg je juist die rare pijntjes en paniek. adem af en toe echt diep, schouders laag, even zwaaien naar die mensen langs de kant en dank je vrijwilligers, die kleine momenten van liefde en verbinding dragen je verder dan nog een gelletje. hoop dat iedereen heel en warm over de finish komt.

“Woensdag kan tegenvallen” is zo’n lekker nietszeggende kop: tegenvallen voor wie, lopers of vooral de organisatie die dan ineens met gladde modderpaadjes, uitvallende pendelbussen en overvolle toiletten zit? Buienradar roept max 21 graden, maar wat zegt het over dauwpunt/benauwdheid en windkracht langs de open stukken (Hatertse Vennen e.d.)—bron/linkje naar het meteogram? En wie checkt eigenlijk of die tijdelijke waterpunten/afvalroutes kloppen als het wél een natte dag wordt, of is dat weer “komt goed joh” tot de eerste chaos bij de Wedren?

21 graden is echt prima, maar die “tegenvaller” zit vaak in het microklimaat: bosrand in de ochtend koud/vochtig, open stukken ineens wind op je bezwete rug, en je lijf schiet de hele dag tussen aan/uit. neem naast blarenpleisters ook iets mee voor je zenuwstelsel: even 3 rustige ademhalingen bij een stempelpost, schouders los, kaak zacht… energie liegt niet, als je in overdrive loopt ga je juist scheef compenseren en dan krijg je die rare knie/achilles-dingen op dag 3. en voor de Nijmegenaren langs de route: zet een bakje water neer voor voeten (niet alleen drinken), dat is zó’n reset voor mensen, meer dan nog een gelletje.

Wie het ziet, ziet het: “aangenaam wandelweer” tot er ineens weer overal van die mobiele camerawagens/drones hangen en je stap voor stap gevolgd wordt alsof het een proefkonijn-event is… veiligheid he, altijd dat toverwoord. En let op met die sportdrankjes en gelletjes die sponsors uitdelen, vol troep en suiker, daar knal je juist van om na 30 km, neem gewoon echt eten mee en luister naar je lijf!! Ik was zelf ook zo van “ach het is gezellig”, maar het wordt elk jaar meer een verdienmodel met controle eromheen.

21 graden is prima, maar het échte weerbericht is maandagochtend in de trein: airco “defect”, coupe vol tijgerbalsem en zweet, en dan mag je nog 40 km alsof dat de warming-up was, zeg maar. Woensdag kan tegenvallen? nee joh, dat is gewoon de dag dat je ontdekt dat je sokken ook een mening hebben.

Buienradar of niet, het “weer” dat echt roet in het eten gooit is vaak gewoon luchtkwaliteit: als het zo’n grijze, windstille dag is met ozon/fijnstof (en al die bussen/BBQ’s langs de route) dan zie je ineens veel meer benauwdheid, hoofdpijn en astma-gedoe. Wordt dat ergens gemonitord/communiceert de organisatie daar iets over, of is het alleen temperatuur en neerslag in de app? En die 21 graden zegt ook niks over nat asfalt/markeringen en valpartijen als het ’s ochtends motregent—hoeveel extra EHBO-capaciteit staat er dan klaar? bron?

Dat “aangenaam wandelweer” is vooral fijn voor de mensen die al fit, vrij en goed uitgerust aan de start staan; voor de rest is de Vierdaagse ook gewoon een vierdaagse test van wie het zich kan permitteren om te trainen, te reizen, te slapen en te herstellen. Enerzijds vieren we het als volksfeest, anderzijds zie je langs die route ook een soort tijdelijke stad waar alles draait op onzichtbaar werk: schoonmaak, zorg, verkeersregelaars, bewoners die hun wijk laten overnemen. En als woensdag “tegenvalt” merk je pas hoe dun die organisatie soms is: niet de temperatuur sloopt je, maar wachtrijen, afval, drukte en mensen die elkaar in de weg lopen omdat iedereen tegelijk ergens moet plassen of bijvullen. eerlijk: succes allemaal, maar doe ook een beetje normaal tegen elkaar, dat scheelt meer dan 1 graad verschil.

Buienradar roept “weinig regen”, maar bij de Vierdaagse is 2 uur miezer al genoeg om die hele route in één groot glij- en blarenfestival te veranderen, zeker op klinkers en bij die smalle stukken waar iedereen gaat schuifelen. Is er ergens info van de organisatie over wat ze doen met extra strooizand/antislipmatten, poncho-afval en vooral: hoe snel kan de EHBO opschalen als het ineens massaal misgaat op dag 3? En waarom hoor je in dit soort stukjes nooit iets over luchtkwaliteit/pollen, terwijl half Nederland met geïrriteerde luchtwegen loopt als het benauwd is? bron daarvoor?

21 graden “max” zegt dus weinig als het ’s ochtends 14 is en je na 5 km al in je regenjasje staat te stomen. Even rekenen: 40 km aan 5 km/u is 8 uur buiten, dan is een miezerbui van 2 uur gewoon 25% van je dag natte sokken en blaren, ook al “valt er niet veel regen”. Buienradar is leuk, maar je voeten hebben geen grafiekje nodig om te weten dat dit kut wordt.

Men vergeet gemakkelijk dat “ideaal wandelweer” ook betekent: koud starten, warm eindigen; en dan zie je dus om 07:00 al mensen in een regenjasje lopen dat ze om 10:00 niet meer kwijt kunnen. Neem gewoon een vuilniszak of oud shirt mee en gooi ’m weg bij de eerste post, scheelt kilo’s en gedoe. En die woensdag… ach, de Vierdaagse is altijd één dag afzien en drie dagen stoer doen alsof het niks was.