Minister over vakbonden: 'Ik ga ze aan tafel krijgen'

Stoer taalgebruik van Vijlbrief, maar “ik ga ze aan tafel krijgen” klinkt alsof vakbonden een stel pubers zijn die je even terugfluit. ga nou gewoon snel met een concreet bod komen over vaste contracten en koopkracht, daarentegen moeten de bonden ook snappen dat het land platleggen in zorg en ov vooral gewone mensen raakt. Als je elkaar blijft gijzelen met ultimatums krijg je alleen maar meer wantrouwen en nóg meer personeel dat afhaakt.

“ik ga ze aan tafel krijgen” is leuk voor de camera, maar bonden zijn geen uitvoeringsloket van SZW. De vraag is: komt er binnen twee weken een concreet mandaat met budget en onderhandelingsruimte, of alleen een brief vol procespraat; zonder harde randvoorwaarden is dat ultimatum de facto gewoon de agenda. En als het tot stakingen komt: in vitale sectoren kun je hooguit met minimale dienstverlening/veiligheidsafspraken werken, een stakingsverbod “regelen” kan hij juridisch niet even uit z’n mouw schudden.

“Binnen twee weken reageren” is in Den Haag vaak gewoon: eerst afstemmen met Financiën, coalitieoverleg, en dan pas kijken wat er überhaupt aan mandaat op papier mág staan. als Vijlbrief nu roept dat hij ze “aan tafel krijgt” maar hij komt met een brief zonder budget en zonder harde keuzes, dan zitten die bonden er hooguit voor de foto en staat de printer van de stakingsaanzegging al warm. En kleine kanttekening: in publieke sector praat je niet met 1 werkgever maar met een hele stoet (ministeries, gemeenten, instellingen), dus één minister kan het niet even “fixen” zoals bij een bedrijfs-cao.

Hmm “ik ga ze aan tafel krijgen” klinkt alsof je de hond even fluit, maar ondertussen zitten in de publieke sector ook gewoon ouders die morgen geen opvang/trein hebben als het misloopt. Misschien eens beginnen met afspraken over minimale dienstverlening, dan hoeven gewone mensen niet meteen de klap te vangen terwijl Den Haag nog twee weken gaat “reageren”.

“Aan tafel krijgen” is management-taal voor: ik heb nog geen mandate van Financiën maar ik ga alvast stoer doen op tv. simpel: zonder budget + harde keuzes is zo’n gesprek gewoon een statusmeeting en dan gaat de actie wél door, want bonden laten zich niet pull-requesten zonder echte diff.

Ach laat die minister eerst ff zeggen wie er nou echt aan de knoppen zit als het om lonen gaat, want in de publieke sector wijst iedereen naar elkaar en ondertussen mag de werkvloer weer wachten op “een reactie” zonder handtekening eronder toch

Het zij zo, maar dat “ik ga ze aan tafel krijgen” klinkt als een minister die denkt dat gezag hetzelfde is als draagvlak. Men vergeet gemakkelijk dat de bonden óók een achterban hebben die al jaren ziet: flex wordt normaler, vaste banen schaarser, en ondertussen stijgen de premies en prijzen gewoon door. Als Vijlbrief echt wil praten, begin dan eens met één simpele keuze: wat is belangrijker, wat extra werkgeverslasten of het eindeloze gedoe met schijnzekerheid en draaideurcontracten?

“In twee weken reageren” is gewoon Haagse tijdrekken, en dan verbaasd doen dat de bonden alvast de sirene testen… als je echt wil dat ze komen praten, leg dan één ding meteen vast: geen gepruts meer met flex als structurele oplossing, vaste mensen vast belonen en flex duurder maken, klaar. In mijn tijd bij de KLM wist je: als je de operatie draaiend wil houden moet je de mensen op de vloer serieus nemen, niet met stoere praatjes over “aan tafel krijgen” alsof het een schoolklas is, want dan krijg je precies wat je verdient: stakingen op het moment dat het het meeste pijn doet.

Hier op het land: “aan tafel krijgen” is leuk, maar in de praktijk werkt het pas als je laat zien wat het de werkgever echt kost en wat het oplevert. Bij ons in de streek zie je in het mkb en op boerderijen vooral dat mensen weg zijn door roosters, gedoe en onzekerheid, niet omdat ze 50 euro tekort komen. Als Den Haag weer aan flex gaat morrelen en pensioenen duurder maakt zonder simpel en stabiel plan, dan kun je straks wel praten maar heb je niemand meer om het werk te doen.

Tsja, “ik ga ze aan tafel krijgen”... op een schip krijg je mensen ook alleen mee als je de trossen losgooit en laat zien waar je heen vaart, niet met stoere praat vanaf de wal. Kom gewoon met een datum, mandaat en bedrag, anders staan ze straks wél aan tafel maar dan alleen om de stakingsbrief te tekenen.

Nou ja, hij kan ze best “aan tafel krijgen”, maar wie zit daar dan namens de overheid met een handtekening, want in mijn tijd bij de gemeente was het altijd: minister zegt ja, daarna komt er weer een andere club die “geen mandaat” heeft, en dan ben je maanden verder hoor. En ondertussen lopen de flexers en uitzendkrachten gewoon door, die staken niet eens mee maar betalen wel de rekening, daar hoor je Den Haag nooit over toch.

De vraag is vooral: met wíe gaat hij “aan tafel” zitten, want in de publieke sector is de Staat vaak niet eens de contractspartij maar hooguit kadersteller en betaler. Dan kun je wel stoer doen, maar zonder dat werkgeversdelegaties (gemeenten, instellingen, ZBO’s) echt mandaat hebben, zit je te praten voor de bühne. En dat ultimatum is juridisch niks, maar politiek werkt het prima: als jij pas eind mei met “reactie” komt, is de actiekalender de facto al gevuld.

Tsja hij kan wel stoer roepen dat hij ze “aan tafel krijgt”, maar als je met 100 werkgevers aan de publieke kant zit (gemeenten, instellingen, vervoerders) dan kan één minister dat toch niet even dichttimmeren in twee weken. Ben vooral benieuwd wie er dan straks echt tekent en betaalt, want anders blijf je eindeloos “in gesprek” en schiet niemand er wat mee op.