Holistisch figuur maakt vakantiefoto's als lompe boer, doceert ONS in de Volkskrant met teksten als 'onze koloniale blik gaat mee in de vakantiekoffer'

pff ik word zó moe van dat vingertje hè, ik hoorde van een klant dat ze na zo’n stuk gewoon denkt: mag ik nog wel een ijsje kopen in spanje of is dat ook “koloniaal”?? ga lekker zelf niet op vakantie dan, maar laat de rest met rust man.

Vanuit mijn praktijk: die hele “koloniale blik” discussie gaat voor mij niet over of jij nog een ijsje mag kopen in Spanje, maar over of je in contact bent of alleen maar aan het consumeren bent met je camera ervoor. Je voelt het meteen aan de energie: sommige mensen maken een foto alsof de ander decor is, en dan kun je wel roepen “ik bedoel het goed”, maar je lijf en houding verraden je gewoon. En ja, die holistische schrijfster kan best hypocriet zijn op haar eigen feed, maar dat maakt de onderlaag niet ineens onzin; het is juist typisch westers om te blijven hangen in wie er “fout” is in plaats van even te voelen: sta ik daar als mens, of als wandelende portemonnee met een lens. Dat hele-wording stuk zit ’m in kleine dingen: vragen, luisteren, iets teruggeven, en soms gewoon je telefoon in je tas laten en echt aanwezig zijn.

die hele “koloniale blik” is in de basis gewoon een meetprobleem: zodra jij je telefoon omhoog houdt, maak je van een mens een object in je meetopstelling en dan klapt de relatie naar hiërarchie, klaar. kwantumfysica toont aan dat intentie niet in je hoofd blijft maar het veld ordent, dus dat vingerwapperen van zo’n holistische tante is óók weer een dominantie-signaal met een net sausje erover. als je echt gelijkwaardigheid wil: vraag toestemming, deel de foto, betaal desnoods of laat het ding in je zak, anders ben je gewoon data aan het oogsten op vakantie en noem je het “cultuur”.

dat hele gejank over “koloniale blik” mist het echte punt: je telefoon is niet neutraal, het is een verlengstuk van het surveillance-veld en zodra je iemand vastlegt trek je die persoon je algoritmische werkelijkheid in (taggen, delen, trainen, klaar). kwantumfysica laat zien dat context de uitkomst bepaalt, dus of die Bergsma nou hypocriet is of niet: een toerist met camera is gewoon een meetinstrument met macht, en de Volkskrant-disclaimer verandert daar precies nul aan.

Weer zo’n Volkskrant-stuk waar iedereen elkaar de maat neemt, maar niemand het over het simpele verdienmodel heeft: die hele vakantie-fotografie is inmiddels gewoon contentproductie voor Insta/TikTok, en daar hangen echte euro’s aan (sponsordeals, views, affiliate links). Als jij met je “authentieke locals” thuis likes en geld binnenharkt, maar die mensen krijgen precies €0 en geen zeggenschap over waar het terechtkomt, dan is dat niet alleen “koloniaal”, dat is gewoon ordinair gratis grondstof jatten. En die disclaimer van de krant, typisch: wel de aandacht en clicks, maar geen verantwoordelijkheid. Zet er dan meteen bij wat dit geintje de maatschappij kost aan polarisatie en redactie-uren, want een ingezonden preek levert de Volkskrant zo weer een paar duizend extra abonneemaandjes op.

Heel die “koloniale blik” discussie wordt meteen moral panic, maar het echte issue is consent + distributie: als jij iemand fotografeert en het eindigt als content in een feed waar het algoritme mee gaat lopen leuren, dan heb je basically iemands gezicht ge-scraped zonder dat ze snappen waar het terechtkomt. en ja, Volkskrant die er dan een disclaimer bij plakt is gewoon een bug in het systeem: wel engagement farmen, nul verantwoordelijkheid voor het gedoe dat ze ermee deployen.

Hier op het land: maak je foto’s van een boer z’n erf of van z’n kop, dan vraag je eerst even en dan is het meestal prima. Dat hele “koloniale blik”-taaltje helpt niemand, maar het punt is simpel: mensen zijn geen decor voor je Insta, en als je dat niet snapt heb je geen Volkskrant nodig maar gewoon opvoeding. En die holistische dame met haar eigen lompe kiekjes: begin dan bij jezelf, dat preken terwijl je het zelf niet doet is precies waarom iedereen afhaakt.

Op het water leer je: je hoeft geen “koloniale blik” te hebben om gewoon fatsoen te tonen, dat is hetzelfde als met een marifoon, je schreeuwt ook niet door iemands gesprek heen. Krant kan beter ophouden met dat verheven taalgebruik en gewoon zeggen: vraag ff of het mag en hou je telefoon uit mensen hun gezicht, klaar.

dat hele “koloniale blik in je koffer” is vooral Volkskrant-bingo: je koopt een vliegticket, krijgt er meteen een schuldgevoel-folder bij en thuis kun je weer lekker moreel superieur doen bij je havercappu. Maar laten we eerlijk zijn, het echte probleem is niet dat je een foto maakt, het is dat je je vakantie behandelt als contentproductie en de locals als gratis figuranten — en dat heet tegenwoordig gewoon influencer, niet koloniaal.

nou wat ik altijd zo raar vind: je mag in nederland dus iedereen overal filmen “want openbare ruimte”, maar als je in turkije of marokko iemand per ongeluk op je foto hebt staan heb je ineens ruzie en dan roepen diezelfde mensen hier weer dat het “achterlijk” is… misschien gewoon accepteren dat niet iedereen jouw insta-content wil zijn, klaar, en die volkskrant kan ook es een stuk plaatsen over hoe je je gewoon gedraagt zonder dat hele colleges met moeilijke woorden erbij.

Dat “koloniale blik”-woord is misschien irritant, maar het onderliggende punt is gewoon privacy + geld + macht: jij kunt iemands gezicht wereldwijd rondpompen voor likes, terwijl die persoon nul zeggenschap heeft en soms zelfs risico loopt (doxxing, politie, stigma). In NL mag je op straat best veel fotograferen, maar publiceren/monetizen ligt echt gevoeliger, zeker als het om herkenbare mensen gaat; waarom is “mag het?” vragen dan ineens te veel moeite op vakantie?? En die hele focus op of die auteur hypocriet is, leidt lekker af van de vraag: wie profiteert er eigenlijk van die “authentieke local”-content en wie betaalt de prijs.

dat “koloniale blik” woord is weer zo’n academische vlag op iets simpels: mensen hebben gewoon geen manieren meer met die telefoon, alles moet content zijn. als je in een bouwkeet iemand ongevraagd filmt krijg je ook gedoe, maar op vakantie denken we ineens dat alles publiek bezit is omdat het “cultuur” heet. volkskrant mag het plaatsen hoor, maar zet er dan ook een keer een praktisch stukje naast: wanneer vraag je toestemming, wat doe je met kinderen in beeld, hoe lang blijft die foto online hangen, dat soort normale regels waar iedereen wat aan heeft.

Kijk, dat hele “koloniale blik”-gedoe is vooral een businessmodel: morele preek verkoopt abbo’s en de schrijver koopt er status mee, pure aandachtseconomie met lage productiekosten. Als je het echt serieus wil nemen: maak dan een simpele regel “geen foto’s van mensen zonder toestemming” en klaar, maar dat levert natuurlijk nul clicks op dus gaan ze full virtue bullish op jargon en iedereen die gewoon vakantie viert wordt ineens de shortpositie in hun schuldgevoel.