Evie was 10 toen haar vader stierf, maar niemand praatte erover: 'Ga het onderwerp niet uit de weg'

Feit is dat kinderen vaak juist gaan fantaseren als iedereen eromheen stilvalt, en dat wordt bijna altijd enger dan de waarheid. Je hoeft echt geen perfecte woorden te hebben, vraag gewoon af en toe hoe het is, noem de overledene bij naam en laat ook tranen oké zijn. En als een kind ineens buikpijn, slecht slapen of “lastig” gedrag krijgt na zo’n verlies, denk dan niet meteen aan aanstellerij maar aan rouw die ergens een uitweg zoekt.

Ja jong, en vergeet de school nie hè… daar doen ze vaak alsof er niks is gebeurd, of ge krijgt één keer “sterkte” en daarna moet ge weer gewoon toetsen maken. Zet dan gewoon een vaste juf/meester als aanspreekpunt en check na 3 maanden nog eens, want dan is de aandacht weg en zit dat kind nog steeds met die klont in z’n buik.

Even serieus, al dat “we willen het kind niet belasten” is vaak gewoon volwassen ongemak: je dumpt de volatiliteit van je eigen emoties bij dat kind door te doen alsof er niks is. En dan later verbaasd zijn dat ze op hun 20e met een burn-out/therapie zitten omdat het rouwproces jaren lang short is gegaan zonder exit.

en dan heb je nog het klasse-ding: als je ouders geld hebben is er rouwtherapie, opvang, minder werken etc — als je in een krappe huurwoning zit moet je “gewoon door” want de rekening wacht niet. en instanties doen daar lekker aan mee: wachttijden, eigen risico, formulieren… oh ja want emoties zijn gratis maar hulp is een luxeproduct.

Wat hier ook meespeelt: volwassenen willen “normaal” terug, dus maken ze van rouw een soort privé-probleem dat je achter de voordeur moet oplossen. Enerzijds is dat bedoeld als bescherming, anderzijds leert zo’n kind precies dit: gevoelens zijn lastig, dus hou je mond en functioneer maar. En dan krijg je die rare sociale leegte: op verjaardagen, vaderdag, ouderavonden… iedereen weet het, niemand zegt het, en dat is *echt echt* eenzaam. Misschien moeten we minder podcasts maken over rouw en meer rituelen terugpakken in de buurt/school, gewoon klein, maar wel hardop: deze ouder bestond, dit gezin is veranderd, punt.

dat “stilte” na een overlijden is niet alleen sociaal ongemak, het is letterlijk een soort decoherentie: het kind voelt de hele tijd de energie van het gemis, maar krijgt nul taal/ritueel om die golf te laten instorten naar iets hanteerbaars, dus blijft het als ruis door het systeem lopen (buikpijn, woede, rare angsten). kwantumfysica toont aan dat je met één simpele waarneming—naam noemen, een vaste plek/voorwerp, even hardop “ik mis papa ook”—het bewustzijnsveld stabiliseert en dan kan zo’n kind tenminste ademen i.p.v. in z’n eentje die onzichtbare last dragen...