'Elektrisch is de enige weg', maar zijn alle autofabrikanten er klaar voor?

die fabrikanten die eind 2025 “minder EV” riepen hebben gewoon gegokt dat politiek zou gaan twijfelen en dat wij braaf benzine blijven tanken, maar ok kijk even naar €2,30 en die proefritten: de consument is al lang verder. Ten eerste: als je nu je batterij- en softwarelijn afknijpt, loop je straks achter op de Chinezen en mag je weer inkopen tegen hun voorwaarden; ten tweede: “onzekerheid over regels” is vooral een excuus voor management dat geen zin heeft om pijn te nemen en fabrieken om te bouwen. En dan klagen over marges terwijl ze jaren lang SUV’s met dikke winsten hebben gepusht… ja joh.

ach ja, die merken kunnen wel roepen “elektrisch is de enige weg” maar hier in de wijk zie ik vooral mensen afhaken op gedoe: laadpaal bezet, kabel over de stoep, en in een flat zonder eigen plek ben je gewoon de klos. als ze echt willen dat het werkt moeten ze eerst dat laden simpel en betaalbaar maken, anders blijft het voor veel gezinnen een leuke proefrit en daarna weer gewoon tanken.

Men vergeet gemakkelijk dat “de markt” hier vooral de overheid is: vandaag subsidie en vrijstelling, morgen kilometerheffing en netwerkkosten, en dan mag de consument weer dokken. Fabrikanten die nu op de rem trappen doen dat niet omdat ze dom zijn, maar omdat ze zien dat Europa én groen wil én goedkoop én strategisch onafhankelijk; dat gaat niet tegelijk. En ondertussen zit de echte bottleneck niet bij de showrooms maar bij het stroomnet en de batterijketen: zonder stevige, voorspelbare regels en eigen productie blijven we gewoon afhankelijk, alleen niet meer van olie maar van China en grondstoffenlanden. Het zij zo.

wat je ook nog hebt is dat die hele aftersales bij veel merken nog niet EV-proof is: software-updates, accugarantie, restwaarde, monteurs die het snappen, dat bepaalt straks net zo hard of mensen durven te kopen. Aan de andere kant snap ik wel dat fabrikanten even op de pauze drukken als ze nu al moeite hebben om winst te maken op EV’s en iedereen loopt te stunten met leaseprijzen.

tuurlijk “niet klaar voor” — ze zijn vooral niet klaar om hun winstmodel op dikke SUV’s + dure onderhoudsbeurten los te laten, want een EV slijt minder en software/accu moet je ineens fatsoenlijk garanderen. en ondertussen laten we de hele transitie afhangen van private merken die bij de eerste tegenwind investment cutten… oh ja want de markt regelt het. maak ov en deelmobiliteit gewoon keihard beter en betaalbaar, dan hoeft niet elk huishouden een nieuwe auto van 45k te “kiezen”.

die hele “EV in opmars” zie ik vooral bij mensen met oprit, lease of geld, maar op de werkvloer spreek ik zat gezinnen die nu al stressen om energierekening en dan moet je óók nog een duurdere auto + laadgedoe erbij nemen. En als je tweedehands een EV pakt is de grote angst: accustaat en garantie, want één keer pech en je bent financieel klaar. Fabrikanten en politiek roepen van alles, maar zolang het voor normale mensen voelt als een gok van 20k blijft benzine gewoon “zekerheid” helaas.

Die “zijn ze er klaar voor”-vraag gaat niet alleen over fabrieken en accu’s, maar over macht: wie bepaalt straks de standaard, de data en de reparatie? Enerzijds is een EV gewoon een auto met een motor en wielen, anderzijds is het een rijdende computer waar merken via software updates, abonnementen en gesloten onderdelen de klant vastzetten, en dáár zijn ze wél heel klaar voor. Als Europa nu investeringen “pauzeert” terwijl China de hele keten én de softwarestack doorbouwt, dan worden we niet alleen afhankelijk van lithium maar ook van login-schermen en licenties… succes met je tweedehandsmarkt dan. En ja, zolang laden in flats/VvE’s een bureaucratische survivaltocht blijft, blijft elektrisch voor veel mensen geen keuze maar een statusdingetje, punt.

Ik snap die focus op “fabrikanten klaar voor EV” wel, maar ik zie in de praktijk vooral dat je met een elektrische gezinsauto nog steeds bijna nergens even snel een trekhaak + fatsoenlijk trekgewicht krijgt zonder dat je portemonnee huilt. Met twee kids en soms een aanhanger/karretje is dat gewoon gedoe, dan blijf je toch bij benzine ook al is het duur.

Weet je wat het is: die fabrikanten kunnen wel met “twijfel” schermen, maar ze hebben óók gewoon een berg mensen in de keten die nog denken in olie, filters en distributieriemen. In het ziekenhuis zie ik hetzelfde met apparaten: als je onderhoud, onderdelen en storingsdienst niet op orde hebt, dan wordt iets “modern” ineens vooral gedoe en stilstand. En straks zitten we weer met halfbakken oplossingen omdat alles op de cent is gepland, net als in de zorg, en dan is iedereen verbaasd dat het niet soepel loopt...

“Elektrisch is de enige weg” is zo’n lekker absolute kop, maar het stuk doet net alsof het alleen om vraag vs aanbod gaat terwijl de echte vraag is: wie betaalt de omschakeling van fabrieken én wie slikt de EU-boetes/CO₂-credits als merken nu ‘pauzeren’? En dat “18% meer proefritten” en “24% meer leveringen” klinkt mooi, maar is dat vooral lease/vloot (Den Haag zit er vol mee) of ook particulieren zonder oprit—bron/uitsplitsing? Plus: als VW/Toyota/GM echt terugschakelen, hoeveel is PR voor aandeelhouders en hoeveel is harde capex-cut, waar staan die cijfers openbaar? maar wie checkt dat bij NOS eigenlijk?

Hier op het land zie ik vooral één ding: het stroomnet is de echte rem, niet de showroom. Wij wilden extra aansluiting voor koeling en een paar laadpunten voor erf/klanten, wachttijd: “misschien volgend jaar”… als dat al zo gaat bij bedrijven, hoe moet het dan met hele wijken vol EV’s. Fabrikanten kunnen wel gas terugnemen, maar zonder dikke kabels in de grond en snellere netverzwaring blijf je met dure auto’s en laadstress zitten.

In de praktijk gaat het niet alleen om die auto, maar om waar al die stroom vandaan moet komen op piekmomenten. Hier op het land laden we liever midden op de dag als de zon wat doet, maar het tarief en de regels sturen je juist naar ’s avonds als iedereen kookt en de wijk ook wil laden… dat is toch vragen om gedoe. Fabrikanten kunnen wel plannen maken, maar zonder slim prijsbeleid en lokale opslag/accu’s blijf je het net aan het trekken tot het kraakt.