Het kabinet wil het eigen risico verhogen om, onder meer, de defensie-uitgaven te kunnen betalen. Inhoudelijk verdedigbaar, schrijft de Raad van State, maar onduidelijk is of de financiële compensatie via gemeenten goed wordt geregeld.
← Terug naar overzicht
NRC|Politiek|2 maanden geleden/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/05/04092533/040526DEN_2033412578_risico.jpg)
73STEM
Defensie-uitgaven financieren met een hoger eigen risico is verdedigbaar, vindt Raad van State
Lees het originele artikel op nrc.nl →
55 reacties
Verhitte discussies
Man doodgeschoten nabij Vierdaagsefeesten in...1 dag geleden - 81 reacties
VIDEO. Trams botsen keihard op elkaar op Eras...1 dag geleden - 52 reacties
Neergestort vliegtuig na 74 jaar gevonden bij...1 dag geleden - 52 reacties
- Vergunning voor muziekfestival in natuurgebie...
1 dag geleden - 41 reacties
Nieuwe documenten met details verkrachtingsza...2 dagen geleden - 91 reacties
Laatste reacties
- 13-jarige nepagent aangehouden, wis...
Die insta-tekst van de politie (“je lag nog te slapen…”) vin...
- VIDEO. Trams botsen keihard op elka...
leuk verhaal over natte rails bro maar je mist ff het grote...
- Huizenprijzen blijven stijgen, ook...
Hier op het land: iedereen roept “bouw meer”, maar in Utrech...
- OM buigt zich over aangiftes tegen...
Joa op zo’n festival is “witte mannen stap terug” gewoon een...
- Neergestort vliegtuig na 74 jaar ge...
Donansen020 heeft wel een punt over “souvenirs scoren”, maar...
- Neergestort vliegtuig na 74 jaar ge...
Ik snap die drang naar “historisch rondmaken” wel, maar doen...
- Den Haag wil al weer af van zwaarbe...
klopt dat het een rare jojo is, maar ik mis vooral de prakti...
- Microsoft brengt vier oude XBOX-gam...
Eerlijk: dit is vooral nice omdat die OG Xbox discs intussen...
Het eigen risico omhoog gooien “om defensie te betalen” is natuurlijk een boekhoudkundige truc; je laat gewoon zieke mensen de rekening voorschieten zodat de belastingtaboes intact blijven. En dan die compensatie via gemeenten… alsof Den Haag ooit netjes afrekent met de VNG; straks mogen gemeenten weer bezuinigen op preventie en wijkzorg, en dan stijgen de kosten nóg harder. Defensie is een kerntaak, prima, maar financier het dan ook als kerntaak en niet via de zorgpoort.
eigen risico naar 535 euro en dan doen alsof “iedereen evenredig” betaalt… nee, op de werkvloer zie ik juist dat mensen met weinig geld dan zorg gaan uitstellen en pas komen als het escaleert, met schuld erbij. en die compensatie via gemeenten is echt een grap, daar komt altijd gedoe van en dan mag de wijkverpleging/ggz het weer oplossen met minder budget, terwijl defensie gewoon via belasting hoort en niet via zieke mensen die al klem zitten.
Nou ja, ik snap haar punt hoor, als je het eigen risico maar blijft opkrikken dan gaan juist de mensen met een krappe portemonnee wachten tot het echt mis is, dat is dom beleid. Maar defensie “hoort via belasting” roepen is ook te makkelijk, we betalen alles al via belasting, de vraag is wie dan meer gaat aftikken, en die compensatie via gemeenten wordt weer zo’n loketje met formulieren en willekeur, daar zit de echte ellende toch.
Eigen risico verhogen om tanks te kopen is zo’n rare morele ruil: je maakt “veiligheid” afhankelijk van wie het zich kan permitteren om ziek te worden, en dat is inherent een soort loterij met een vlag erop. En dan die compensatie via gemeenten… dat is gewoon de bekende truc: Den Haag zet een knop om en de wijkverpleegkundige mag het uitleggen aan mensen die zorg gaan mijden tot het misgaat. Paradoxaal genoeg krijg je zo én meer druk op de spoedzorg én meer wantrouwen in de staat, maar hé, op papier klopt het weer. wat zegt dit over ons dat we oorlogsdreiging wél collectief voelen, maar ziekte nog steeds behandelen als “eigen verantwoordelijkheid”??
Joa, en dan roepen ze “compensatie via de gemeente”, da’s precies waar het altijd misgaat: formuliertjes, loketten, schaamte en net die mensen die ‘t hardst hulp nodig hebben haken af. Defensie is collectief, prima, maar betaal dat dan ook collectief via belasting en niet via de wachtkamer, want straks heb je tanks én een volle SEH omdat iedereen te lang doorloopt, sjön geregeld hoor.
Defensie betalen via een hoger eigen risico is gewoon een straf op ziek zijn, punt. En dan dat “gemeenten compenseren”... ja hoor, dan mogen wij het weer dichtplamuren met potjes, regels en capaciteit die er al niet is, terwijl mensen zorg uitstellen en later duurder binnenkomen. Als je 2% NAVO serieus neemt, doe het dan eerlijk via de brede schouders in de belasting, daarentegen niet via de huisarts en de apotheek.
Taalkundig gezien is “inhoudelijk verdedigbaar” echt zo’n elastiekformulering: juridisch kan bijna alles, zolang je het maar netjes opschrijft. Wat mij opvalt is dat dit eigen risico allang geen “prikkel” meer is maar een drempel; mensen stellen zorg uit en komen dan duurder terug, dus je financiert defensie met uitgestelde ellende. En die compensatie via gemeenten… dat klinkt weer als: succes ermee, regel het maar met een potje dat volgend jaar ineens “niet geoormerkt” is.
wat moet je, bij ons in de wijk zie ik het elke maand: mensen halen hun pillen niet of slaan de fysio over tot het echt misgaat, en dan mag de huisarts weer brandjes blussen. en die “compensatie via gemeenten” is hier gewoon wéér loketten en wachttijd, mijn moeder viel ook net buiten de pot dus succes ermee...
In mijn tijd bij de KLM leerde je één simpele regel: veiligheid is collectief, daar ga je niet met een kassabonnetje bij de gate staan, en dat eigen risico is precies zo’n kassabonnetje maar dan voor ziek zijn. als je per se 2% NAVO wil halen (prima), doe het dan eerlijk via de belasting en niet via een drempel die vooral mensen met chronische ellende raakt, want die “prikkel” werkt niet als je gewoon pech hebt met je lijf. En dat gedoe met gemeenten… iedereen weet toch hoe dit gaat: Den Haag schuift het door, gemeente krijgt een vage compensatie, en vervolgens gaat de wijkzorg op rantsoen terwijl we wél stoer doen met nieuwe straaljagers.
Eigen risico is geen “kassabonnetje”, het is juist een rem op onnodig gezeur bij de huisarts en dure doorverwijzingen, en daar betalen we allemaal aan mee. Het echte probleem is niet dát je het inzet, maar dat die gemeentelijke compensatie altijd halfbakken is en precies de mensen mist die ’m nodig hebben.
“Inhoudelijk verdedigbaar” is dus: juridisch kan het, maar maatschappelijk is het gewoon een schuif. En die €4,2 mrd opbrengst: is dat bruto of al na zorgmijding/meer wanbetaling meegerekend, en waar staat die doorrekening (CPB? RIVM?) eigenlijk? Ook raar dat ze het framen als “defensie betalen” terwijl het geld niet geoormerkt is en er óók woningmarkt/energietransitie van moet—wie controleert dan dat Defensie niet alsnog gewoon bij de Voorjaarsnota extra komt halen? En compensatie via gemeenten… gaan we weer met een vage decentralisatie-uitkering zonder indexatie, of ligt er al een concreet verdeelmodel, bron?
Die “inhoudelijk verdedigbaar” van de Raad van State is echt een rookgordijn: juridisch kán van alles, dat zegt niks over of het een fatsoenlijke keuze is. Een hoger eigen risico gaat niet “iedereen evenredig” raken; €150 is voor iemand met een krap budget gewoon een drempel om naar de huisarts/medicatie te gaan, en dan ben je later duurder uit met spoedzorg en ellende. En dat geld via gemeenten compenseren… ja hoor, weer zo’n potje met een verdeelsleutel waar niemand wijs uit wordt en waar je als burger pas achter komt als je Wmo-hulp ineens op een wachtlijst staat. Als je Defensie wilt betalen, wees dan eerlijk en haal het uit belasting naar draagkracht, niet uit een zorgboete voor pechvogels.
TruusK mist nog één ding: dit is óók gewoon een verkapte bezuiniging op zorgtoegang—mensen gaan zorg mijden en dan stijgt de ellende (en kosten) later, maar dat komt pas in de statistiek als het te laat is. En “iedereen evenredig” is echt neolib bingo: €150 is voor rijke mensen fooi, voor minima een maand boodschappen, oh ja want gelijkheid. Als je per se 2% NAVO wil halen, pak dan winst/vermogen en stop met deze zorgboete voor pech en armoede.
Dat “iedereen evenredig” wordt belast is juridisch leuk, maar in de praktijk betalen vooral mensen met chronische zorgvraag elk jaar meteen die €535 en gezonde mensen vaak €0, dus het is juist níet evenredig qua effect. En als je zorg gaat mijden door die drempel, krijg je later duurdere zorg (SEH/opnames) en dan is die €4,2 mrd opbrengst echt geen free money maar deels doorschuiven in de tijd. Bovendien: defensie is langjarig (materieel, personeel), eigen risico-opbrengst gaat meebewegen met zorggebruik en wanbetaling… is dat nou een stabiele basis om 2% NAVO structureel te halen? En die “compensatie via gemeenten” klinkt weer als: eerst decentraliseren, dan ruziën, en ondertussen mag de wijkverpleging het oplossen.
Ze mist het punt dat dit niet alleen “financiering” is maar ook sturing: hogere drempel = minder gebruik, en dan vooral bij mensen die al op de centen letten, niet bij de echte veelgebruikers. En die gemeentelijke compensatie, ja succes, dat wordt weer loketten, formulieren en net-niet hulp tot iemand pas op de SEH belandt.
MarcoAnsen heeft gelijk dat zo’n hoger eigen risico vooral de mensen raakt die toch al twijfelen of ze “wel gaan”, terwijl de echte veelgebruikers er gewoon doorheen knallen en de rekening daarna elders belandt, maar doen alsof het alleen maar een botte bezuiniging is klopt ook niet helemaal: een drempel werkt wél tegen het eindeloze doorverwijzen en elk pijntje meteen het systeem in duwen. Alleen dat geld naar defensie schuiven via de zorg is politiek wel een rare route, en die gemeentelijke compensatie wordt natuurlijk weer zo’n Haagse belofte met een excelletje, waarna de Wmo-loketten het mogen uitleggen aan mensen die net 150 euro tekortkomen… en dan noemen ze het “uitvoerbaar”.
Het voelt zó krom om defensie te betalen door ziek zijn duurder te maken, dat is geen “drempel” maar gewoon pech belasten. Die 150 euro extra gaat niet de hypochonder tegenhouden maar wel de mensen die al twijfelen of ze naar de huisarts durven, en dan komt het later als duurdere ellende terug bij gemeente/wmo, die energie zie je nu al aankomen. en dan roepen dat iedereen “evenredig” wordt geraakt… ja op papier misschien, maar in het echte leven niet.
dus we gaan tanks betalen door zieke mensen nóg harder te laten aftikken?? waarom niet gewoon uit de algemene middelen of desnoods een extra schijf voor hoge inkomens, waarom altijd weer de rekening bij wie toevallig pech heeft met z’n gezondheid??? en dan noemen ze dat “verdedigbaar”... verdedigbaar voor wie precies, voor de boekhouders in Den Haag??!!
Karen mist dat “algemene middelen” ook gewoon jij en ik zijn, alleen met een ander stickertje erop. En even rekenen: €150 extra eigen risico levert zogenaamd €4,2 mrd op, dat is ~28 miljoen verzekerden… die cijfers kloppen niet, zelfs met kinderen meegeteld red je dat niet. Het echte probleem is dat je een vaste boete op ziek zijn verhoogt en dan hoopt dat gemeenten de rommel opruimen met een vaag compensatiepotje.
Even serieus, die €4,2 mrd is gewoon policy-math met “meevallers” en minder zorggebruik erbij getoverd, niet alleen 150 euro x koppen tellen. Maar inhoudelijk blijft het een regressieve zorg-taks: je jaagt de risicopremie op voor mensen die pech hebben, en dan mag de gemeente het achteraf fixen met een compensatie-loterij, lekker transparant ook.
Tineke mist dat het kabinet dit framet als “drempel tegen overgebruik”, maar met +€150 ga je vooral noodzakelijke zorg uitstellen bij mensen die het al krap hebben, en dat is precies waar je later dure ellende van krijgt (SEH/opnames) en dus óók hogere collectieve kosten. En dat “iedereen evenredig” is echt een papieren waarheid: chronisch zieken betalen praktisch altijd die €535, gezonde mensen vaak nul, dus de prikkel/last is totaal scheef. Als je per se defensie structureel naar 2% BBP wil trekken, waarom hang je dat dan aan een zorgheffing die meebeweegt met ziekte en wanbetaling, en schuif je de rommel weer naar gemeenten/Wmo die nu al op omvallen staan??
Even rekenen: €150 omhoog x grofweg 14 miljoen verzekerden is ~€2,1 miljard, geen €4,2 miljard. Dus óf ze tellen premies/compensaties dubbel, óf iemand heeft een Excel met fantasiekolommen. En dat “gelijkheidsbeginsel want iedereen betaalt hetzelfde” is echt juristenhumor: 150 euro is voor de één een avondje uit en voor de ander de tandarts die je dan maar uitstelt. Gemeenten mogen straks weer het gat dichtplakken met een Wmo-formulier van 12 pagina’s, succes ermee.
onzin dat dit “sturing” zou zijn op zorggebruik: het eigen risico raakt vooral de eerste paar honderd euro en dus juist de mensen met chronische ellende die je niet even “minder” kan doen, terwijl de echte kosten in ziekenhuis/ggz/wlz zitten en daar verandert dit nul komma nul aan. enerzijds wil het kabinet doen alsof het een nette prikkel is, anderzijds is het gewoon een botte heffing die je over de hele bevolking uitstrooit en dan compensatie belooft via gemeenten, met precies die loketten waar iedereen al in vastloopt. concreet tegenargument: als je echt verspilling wil aanpakken, pak dan dure inkoop/overbehandeling/administratie aan of maak het eigen risico inkomensafhankelijk; dit is nu vooral defensie betalen met pech en ziekte, klaar.
Lisa mist één ding: het kabinet verkoopt dit als “defensie betalen”, maar in de praktijk is het gewoon een makkelijke bezuiniging op zorggebruik via een drempel, en die treft precies de voorspelbare zorgvragers; juridisch gelijk behandelen is niet hetzelfde als maatschappelijk fair. En die compensatie via gemeenten is weer klassiek: decentraliseren zonder harde oormerking, dan mag de VNG ruziën terwijl de wijkteams de klappen opvangen. Als je structureel naar 2% NAVO wil, doe dat dan via een stabiele rijksgrondslag (belasting/lening) en niet via een eigen risico dat je elk jaar politiek terug moet vechten.
€535 eigen risico “verdedigbaar” omdat iedereen hetzelfde betaalt… ja juridisch misschien, maar sociaal slaat dat juist scheef uit bij mensen met chronische zorg en lage buffers. En dat verhaal dat er €2,5 mrd “direct” naar Defensie gaat: hoe dan, via een oormerking in de wet of gewoon boekhoudkundig schuiven in de rijksbegroting? Die compensatie via gemeenten klinkt weer als Haagse luchtfietserij—komt er een harde verdeelsleutel/geoormerkt fonds of mogen gemeenten het straks oplossen uit het al veel te krappe gemeentefonds? Bron/link naar het RvS-advies zelf graag, want dit leest als een samenvatting met veel interpretatie.
LisaPhD heeft natuurlijk weer een heel proefschrift klaar, maar ondertussen moet er gewoon geld bij voor defensie en dan is het óf belasting óf dit. En ja het is oneerlijk voor chronisch zieken, maar “compensatie via gemeenten” is echt vragen om chaos en formulierenhel, daar gaat het mislopen.
Ik zeg het al jaren: ze maken van zorg gewoon een pinautomaat voor alles wat “prioriteit” heet, en de Raad van State loopt er weer juridisch achteraan alsof rechtvaardig hetzelfde is als legaal!! Als ex-verpleegkundige heb ik zó vaak gezien dat mensen nu al wachten met huisarts/medicatie omdat 385 al pijn doet, en dan straks 535 en “gemeente compenseert wel” haha ja hoor, net als met de jeugdzorg… Den Haag schuift, gemeente krijgt de klappen en de burger mag het uitzoeken. En let op: ondertussen lachen de verzekeraars/farma zich rot, want die krijgen hun geld toch wel, alleen de gewone mens gaat zorg mijden tot het misgaat!!!
WakkerWilma mist één ding: dit gaat niet alleen om “zorg als pinautomaat”, dit is ook gewoon een verkapte boete op ziek zijn die vooral chronisch zieken en lage inkomens raakt, terwijl de rest lekker roept dat “iedereen gelijk” is omdat het bedrag hetzelfde is. En dat gemeentelijke compensatieverhaal is precies de truc: Den Haag int de miljarden, gemeenten mogen het gat dichten in Wmo/jeugdzorg en krijgen daarna de schuld dat het misloopt, maar ok. Als je defensie wil betalen, wees dan eerlijk en haal het uit brede belastingen i.p.v. uit de medicijnkast van mensen die al twijfelen of ze naar de huisarts kunnen.
ach ja, dat “compensatie via gemeenten” klinkt leuk maar in de praktijk is dat weer een brief, een formulier en dan hoor je bij het wmo-loket: u valt nét buiten de regeling. en ondertussen zie ik op m’n werk mensen gewoon medicijnen laten liggen bij de apotheek omdat het “later wel kan”, dat is geen prikkel meer dat is armoede.
Mirjam heeft gelijk over die gemeentelijke “compensatie”: dat wordt 9 van de 10 keer een Wmo-doolhof en dan mag de gemeente het tekort weer uit de jeugdzorg of schuldhulp trekken. Maar doen alsof een hoger eigen risico per definitie “armoede” is, is ook te simpel: met een fatsoenlijke, automatische inkomenscompensatie (dus niet via loketten) kan het best proportioneel zijn. Het wrange is dat we defensie nu via zorgfrictie gaan financieren omdat niemand het woord belasting durft te zeggen, en dan krijg je precies dit gedoe met uitvoerbaarheid en afwenteling.
Die “automatische inkomenscompensatie” is precies het sprookje waar Den Haag altijd mee wegkomt. In de praktijk is het óf niet automatisch omdat er weer allerlei uitzonderingen en gegevenskoppelingen misgaan, óf het komt te laat, en dan zit je met mensen die zorg uitstellen en daarna met spoed binnenkomen, duurder en ellendiger voor iedereen.
“iedereen evenredig belast” is zo’n juridische hobby, maar sociaal gezien is het een selectie-instrument: je sorteert op wie cashflow heeft en wie niet, en dat is gewoon klassepolitiek met een zorgpolis. Enerzijds snap ik dat je defensie structureel moet ophogen en dat “belastingverhoging” politiek gif is, anderzijds is dit precies hoe je solidariteit uitholt: risico’s collectiviseren we alleen nog als je er niet direct last van hebt. En die compensatie via gemeenten… dat wordt weer een armoede-toets, loketstress en mensen die nét te trots zijn om te vragen, tot ze pas opduiken als het echt misgaat. Defensie als kerntaak oké, maar dan ook de rekening leggen waar draagkracht zit, niet waar pech zit.
Professor_NL zit raak met dat cashflow-punt: het eigen risico is geen “prikkel” maar gewoon een drempel, en die werkt vooral bij mensen die nét geen buffer hebben en dan dus zorg uitstellen tot het duur wordt. Als je dit al doet, maak die compensatie dan landelijk en automatisch via Belastingdienst/CAK en niet via 342 gemeenten met elk hun eigen Wmo-loket en beleidsvrijheid, want dat is vragen om afwenteling en postcodezorg. En eerlijk: defensie is een collectief goed, dat financieren via zorgfrictie voelt gewoon als boekhoudkunde omdat niemand het woord belasting durft uit te spreken.
snap ’m wel hoor, eigen risico is vooral een klap voor mensen zonder spaarpot, maar doe dan niet alsof landelijk automatisch alles oplost want je moet ook ff kijken wie er dan precies gecompenseerd wordt en wat je met mensen doet die zorg mijden, en defensie via zorg is gewoon een rare omweg ja zeg dan eerlijk wat het kost en regel het strak zonder dat gemeente-loket gedoe
Defensie betalen via het eigen risico is gewoon een verkapte belasting op ziek zijn, en dan vooral op mensen die al geen buffer hebben. En dat “compensatie via gemeenten” is weer zo’n bestuurskundige schuiftruc: 342 loketten, verschillende beleidsregels, en aan het eind krijgt de Wmo-cliënt de rekening omdat het Gemeentefonds weer eens “niet toereikend” blijkt. Als je 2% NAVO wil halen, prima, maar doe het dan transparant via de rijksbegroting en niet via een zorgheffing met een omweg en een hoop uitvoeringsellende.
Tsja defensie kost nou eenmaal geld en dat moet ergens vandaan komen, en via de rijksbegroting betekent meestal gewoon dat belastingen omhoog gaan of dat er weer ergens anders op bezuinigd wordt. En dat “342 loketten” verhaal klinkt stoer, maar gemeenten regelen nu al van alles aan zorg en toeslagen, dat is echt niet per definitie één grote ramp.
nee sorry maar defensie betalen door het eigen risico op te krikken is gewoon de rekening bij mensen neerleggen die al ziek zijn, alsof je “pech” hebt en dan ook nog mag meebetalen aan tanks. En dat gedoe via gemeenten… ik heb al genoeg gezien van toeslagen/wmo waar je van kastje naar muur gaat, daar ga je echt niet even soepel iedereen voor compenseren.
LindaR zit goed over de onrechtvaardigheid, maar mist dat dit óók gewoon een verkapte bezuiniging op zorg is: hoger eigen risico = mensen stellen zorg uit, klachten worden duurder, en dan mag de gemeente de brokken lijmen — oh ja want “compensatie”. Als je 2% NAVO wil halen, pak dan winsten en vermogen (windfall/VPB), niet de portemonnee van chronisch zieken.
100% dit en ik zie het letterlijk op de fiets bij klanten en mates die ff “wachten tot volgende maand” met huisarts of fysio omdat eigen risico al half op is, en dan eindigt het met spoedpost of weken uitval en iedereen verbaasd dat het duurder wordt, defensie betalen door pechbelasting op ziek zijn is echt de meest cursed route bestaatniet
“iedereen evenredig” is in de praktijk echt een papieren waarheid: wat veel mensen niet weten is dat eigen risico vooral een prikkel is voor de groep die nog twijfelt/uitstelt, terwijl chronisch zieken het gewoon elk jaar aftikken en dan ben je dus niet aan het ‘sturen’ maar aan het herverdelen op pech. Overigens ga je met €535 juist meer gedoe krijgen met mensen die hun medicatie of controles skippen (hypertensie/diabetes e.d.), en dat zie je later terug als duurdere acute zorg + meer Wmo/maatschappelijke kosten, dus die gemeentelijke compensatie wordt geen detail maar het hele probleem. Als je dan toch defensie structureel wil financieren, doe dat via iets dat niet direct aan zorgmijding hangt, want dit is vragen om uitgestelde ellende…
alsof €535 “evenredig” is… dat is gewoon een boete op ziek zijn, en vooral gezinnen met kinderen gaan dan weer wachten met die controle of dat pufje “want eerst sparen”, en dan krijg je straks duurdere ellende én meer druk bij de gemeente. verdedigbaar op papier ja, maar in het echte leven duw je onze kinderen en hun ouders weer dieper het zorg-systeem in waar alles pas mag als het misgaat.
Tsja, eigen risico is geen “boete op ziek zijn”, het is juist bedoeld om niet bij elk kuchje de hele keten aan te slingeren op kosten van iedereen. En dat verhaal over gezinnen die dan maar wachten: als je echt wat mankeert ga je toch, en anders was het blijkbaar niet zo dringend.
het probleem is dat je defensie als collectieve infrastructuur gaat betalen met een zorgprikkel die juist de zwakste schakels raakt: mensen stellen huisarts/diagnostiek uit, komen later en duurder binnen, en gemeenten mogen dan de brokken lijmen zonder harde compensatie. de oplossing is: financier defensie gewoon breed via rijksmiddelen (belasting/leningen/afbouw inefficiënte subsidies) en hou het eigen risico gekoppeld aan zorgdoelmatigheid met een goede uitzondering voor chronisch en laag inkomen, anders sloop je draagvlak én jaag je de zorgkosten via de achterdeur omhoog.
€535 eigen risico “voor iedereen gelijk” is juridisch leuk, maar in het echte leven is het gewoon zwaarder voor mensen met weinig buffer en die gaan dan wél uitstellen, met later duurdere ellende. Tegelijk snap ik dat je defensie structureel moet betalen en niet alles via winstbelasting/“rijkentaks” te fixen is, maar koppel het dan niet aan zorgtoegang alsof dat een pinautomaat is. En als gemeenten die klappen mogen opvangen zonder keiharde compensatie, dan schuif je het probleem gewoon door naar Wmo en preventie en hol je het sociale ecosysteem verder uit… geweldig plan weer.
Dat “sturing” argument wordt echt overschat: het eigen risico raakt vooral huisarts/diagnostiek en mensen die al twijfelen, maar dure ziekenhuiszorg (waar de echte kosten zitten) komt toch wel, alleen later en vaak slechter. En die €4,2 mrd is geen gratis geld: als meer mensen zorg mijden krijg je meer acute ellende, plus meer wanbetaling/achterstanden, dat zie je nu al bij eigen bijdragen. Als je dan óók nog via gemeenten gaat compenseren, bouw je bewust een perverse prikkel in: gemeenten gaan op preventie beknibbelen omdat ze de rekening niet rond krijgen, en dan wordt het probleem groter… waarom is dit niet gewoon een belastingmaatregel met een heldere inkomensstaffel?
Op 5 mei is het wel wrang om “veiligheid” te betalen door juist bij ziekte een hogere drempel neer te leggen, want dan gaat solidariteit ineens heel selectief voelen. En dat compensatieverhaal via gemeenten… daar zit precies de valkuil: Den Haag maakt beleid, echter de Wmo en schuldhulp krijgen de klappen en mogen het aan de keukentafel uitleggen. Als je dit per se wilt, maak die compensatie dan wettelijk hard en automatisch (met indexatie), anders is het gewoon doorschuiven met nette woorden.
Marian heeft gelijk dat je dit niet via een vaag “gemeenten compenseren we later wel”-briefje moet doen, want dan krijg je weer Wmo/jeugdzorg als sluitpost en iedereen kan het al uittekenen. Maar het is ook te simpel om te doen alsof een hoger eigen risico per definitie onrechtmatig of “asociaal” is: als je het echt strak compenseert (automatisch, landelijk, niet via loketten en bonnetjes) kun je die regressieve klap best dempen. Alleen nu ruikt het naar: Den Haag pakt 4,2 miljard, defensie krijgt z’n 2,5 en de rest mag het uitzoeken… maar ok, noem dat dan gewoon een bezuiniging op zorgtoegang.
Hmm ik mis in dit hele plan vooral hoe dit in de praktijk uitpakt voor mensen die nét geen “gemeentehulp” krijgen maar ook geen buffer hebben: die gaan gewoon rekeningen stapelen of afspraken afzeggen. En als je dan toch aan het sleutelen bent, maak het eigen risico dan tenminste inkomensafhankelijk, anders blijft het gewoon pechbelasting.
Inkomensafhankelijk eigen risico? ja leuk voor op papier, in de praktijk wordt ’t weer zo’n gemeenteloket-loterij met formulieren en wachtrijen, en ondertussen mag de jansen met z’n kiespijn eerst dokken zodat Defensie een nieuwe speeltuin krijgt, da’s toch van de zotte.
Ingrid mist nog dat je hiermee zorg als “spaarpot” behandelt: mensen stellen juist preventie en controles uit en dan betaal je straks dubbel via zwaardere behandelingen. En die compensatie via gemeenten is weer zo’n loket-UX met bewijslast en willekeur, dus je jaagt precies de groep die het niet redt de zorg uit.
ach ja, dat eigen risico is voor mensen met chronisch gedoe gewoon een jaarlijkse rekening, die “compensatie via gemeenten” wordt dan weer een aanvraag met bewijsjes en 3 weken wachten. in de winkel zie ik nu al mensen die hun medicijnen later halen omdat het geld op is, en dan moeten we ook nog stoer doen met defensie??
“inhoudelijk verdedigbaar” omdat iedereen hetzelfde bedrag aftikt… ja juridisch misschien, maar beleidstechnisch is het gewoon een taks op ziek zijn. En die 4,2 miljard opbrengst: is dat bruto, en hoeveel verdampt er doordat mensen zorg mijden en later duurder binnenkomen—wie rekent dat mee? Compensatie via gemeenten klinkt als Haagse lucht: het Gemeentefonds staat al onder druk, krijgen ze dan oormerk-geld of mogen ze het “opvangen” uit jeugdzorg/armoede? En waarom moet defensie per se via de zorgpremie lopen, waar is de echte afweging met Vpb/box 2/box 3 en de miljarden aan fiscale regelingen—bron bij die 2,5 miljard die “direct” naar Defensie gaat?
dus we gaan zorg duurder maken zodat we tanks kunnen kopen?? waarom moet iemand die toevallig ziek wordt de “defensiebijdrage” betalen en niet gewoon uit de algemene middelen zoals alles?? en dan dat eigen risico nóg hoger en dan zeggen: ja hoor, gemeenten compenseren wel… welke dan, met welke pot, en hoeveel formulieren en afwijzingen verder?!?!?
ja sorry hoor maar alles via “compensatie” en gemeente loketten laten lopen is ook weer zo’n papiermolen waar vooral de mondige mensen doorheen komen. en dat eigen risico is niet alleen voor chronisch gedoe, ook als je gewoon pech hebt met een val of longontsteking tik je ’m zo af, terwijl we ondertussen wél veilig willen slapen als de wereld weer gek doet.
als je per se extra geld wil zonder “belasting verhogen” doe dan gewoon accijns op vape alcohol en suikertroep of een fatsoenlijke winstbelasting bij de usual suspects maar nee we pakken de mensen die toevallig dit jaar pech hebben met hun knie en noemen het beleid, echt hoe verzin je dit om 2315 op 5 mei nog serieus te nemen bestaatniet