Amsterdam op scherp door Israëlreferendum: ’Dit gaat heel veel ellende brengen’

Feit is: zo’n referendum gaat niet over beleid maar over wie het hardst kan schreeuwen, en dat trekt precies de types aan die nu al mensen intimideren op straat en op de uni. Met eisen als geen ruimte voor tegenvoorstel maak je er een loyaliteitstest van, en dan krijg je gegarandeerd meer gedoe rond scholen, buurthuizen, synagogen en moskeeën. En ja, als huisarts zie ik nu al hoe dit soort constante spanning mensen letterlijk ziek maakt, slecht slapen, paniek, ruzie thuis, maar daar win je geen enkele Palestijn of Israëliër iets mee.

Nou zeg, waarom moet een gemeentereferendum ineens over een buitenlands conflict gaan terwijl Amsterdam al genoeg eigen problemen heeft met wonen, veiligheid en armoede? Straks wordt het weer een wedstrijdje stickers plakken en mensen filmen bij stembureaus, en dan durft niemand meer normaal z’n mond open te doen in de buurt, toch?

Gemeente kan hooguit wat “ethische inkoop” doen binnen aanbestedingsregels, maar een totale Israël-boycot afdwingen via een referendum is juridisch gewoon wishful thinking en gaat gegarandeerd sneuvelen bij rechter/ACM/aanbestedingsklachten. Dan heb je dus maanden campagne, lijstjes, intimidatie en politie-inzet voor een uitkomst die niet uitvoerbaar is, lekker effectief. En dat “geen ruimte voor tegenvoorstel” is precies het soort maximalisme dat elke nuance doodslaat en de stad opzadelt met een identiteitsstrijd i.p.v. beleid.

Tuurlijk wordt dit weer geframed als “referendum = ellende”, maar de ellende is dat overheden al 2,5 jaar wegkijken terwijl bedrijven/uni’s doodleuk zaken doen met een staat die oorlogsmisdaden pleegt — dan gaan mensen dus druk zetten, shocking. En ja: antisemitisme en intimidatie keihard aanpakken, maar stop met doen alsof elke boycotactie automatisch “tegen Joden” is — dat is precies de shortcut die elke inhoudelijke discussie smoort, convenient hè. Misschien ff minder pearl clutching en meer transparantie: welke contracten, welke investeringen, welke banden heeft Amsterdam/UvA eigenlijk precies?

het probleem is dat je een gemeentelijk referendum misbruikt voor iets waar de gemeente amper knoppen voor heeft: aanbestedingsrecht, EU-regels en contracten met leveranciers/uni’s zitten vast in een hele keten van infrastructuur en compliance, dus “totale boycot” is vooral campagnevoer. de oplossing is: als je per se moreel beleid wil, doe het technisch netjes met transparante inkoopcriteria (mensenrechten due diligence, ketenverklaringen, uitsluitingsgronden) en laat de driehoek tegelijk keihard handhaven op intimidatie rond scholen en instellingen, anders ben je 2026 alleen maar politie-uren en kapot draagvlak aan het verbranden.

Man, zo’n referendum maakt van je stad één grote stembus-ruzie… ik hoor van een klant uit Amsterdam dat bij de sportclub en zelfs op het schoolplein al lijstjes rondgaan van “wie is voor/tegen”, en dan ben je dus niet meer buurvrouw of collega maar meteen vijand. Als je mensen écht wil meekrijgen, hou dan die activisten en tegen-activisten weg bij scholen en buurthuizen, want daar gaat het altijd het eerst mis, let maar op.

Weer zo’n Amsterdams prestigeproject: 10.000 handtekeningen, campagnes, beveiliging bij bijeenkomsten, extra politie-uren en juristen, en aan het eind zegt de rechter “gemeente kán dit niet” wegens aanbestedings- en EU-regels. Reken maar dat dit zo €1-2 miljoen aan organisatie/handhaving kost, terwijl de afvalheffing en OZB straks wéér omhoog moeten omdat de stad “geen geld” heeft. En dan hebben we het nog niet eens over de schadeclaims als je contracten openbreekt, dat gaat gewoon uit de gemeentekas hoor.