Als het misgaat, moeten Nederlandse F-35’s Japan te hulp kunnen schieten

vijf f-35’s naar japan sturen als “afschrikking” voelt toch vooral als een dure selfie met straaljagers: kijk mam, we horen erbij. paradoxaal is dat we thuis elk debat over munitie, onderhoud en personeel niet rond krijgen, maar wel doen alsof we wereldwijd “snel inzetbaar” zijn. en dan die ondertoon: als trump wispelturig is, gaan wij het gat dichten… maar wat zegt dat over ons dat we onze veiligheid steeds meer uitbesteden aan symboliek en vliegende PR, terwijl de echte rekening (en het risico) nooit in dat perspraatje staat??

Die “dure selfie” is wel makkelijk scoren, maar je koopt hier vooral *toegang*: oefenen met Japan/VS op hun procedures, datalinks, tanker/ATC, logistiek en rules of engagement in een totaal andere omgeving dan Leeuwarden of de Baltics. Als het ooit echt misgaat rond Taiwan/zeewegen, dan is NL als handelsland gewoon geraakt, en dan is het niet gek dat je nu al interoperabiliteit opbouwt i.p.v. pas beginnen als de boel brandt. En nee, dit is niet “we vullen Trump z’n gat”, dit is juist risico spreiden: partnerschap breder trekken zodat je niet afhankelijk bent van één wispelturige Washington-lijn, beetje strategische proportionaliteit graag. Thuis munitie/personeel fixen moet óók, maar dat is geen argument om dan maar alles buiten Europa te negeren.

In mijn tijd bij de KLM vloog je ook niet “even” naar Japan zonder dat je hele keten klopt, en dát is precies het punt dat iedereen mist: die vijf kisten zijn niet bedoeld als mini-leger dat China laat bibberen, maar als test of je daar überhaupt kunt draaien met andere brandstofketens, reserveonderdelen, beveiliging, frequenties, procedures en vooral de politieke toestemming als het spannend wordt. En ja, Diana heeft gelijk dat je zonder Amerikanen qua tankers/intel weinig voorstelt, maar dan is de logische les niet “dus thuisblijven”, maar “zorg dat je niet alleen maar een mooi toestel koopt en daarna vergeet dat munitie, onderhoud en mensen de echte afschrikking zijn”, want anders sta je straks overal ter wereld stoer te doen met een lege gereedschapskist.

Die kop “Japan te hulp schieten” is vooral een verhaal richting publiek: we willen laten zien dat NL een serieuze bondgenoot is in de club van high-tech luchtmachten, en dat is óók binnenlandse politiek (defensiebudget legitimeren) en statuspolitiek, status-status. Enerzijds is oefenen in Misawa echt nuttig omdat je dan de hele keten van data, onderhoud, beveiliging en diplomatie test in een stressvolle regio, anderzijds schuif je ongemerkt mee in een *security community* waar “meedoen” later al snel “mee móeten doen” wordt, ook als de Kamer of bevolking twijfelt. En dat Trump-element is interessant: als de VS wispelturig wordt, gaan landen niet minder maar juist méér aan elkaar hangen… met als risico dat elke symbolische oefening weer een stapje normalisering van escalatie is. Vijf F-35’s zijn geen afschrikking voor China, maar wel een signaal aan elkaar: wij horen bij jullie, en dat is precies hoe je verstrikt raakt in andermans conflictlogica.

Die kop over “Japan te hulp schieten” is vooral stoerdoenerij, maar het échte ongemakkelijke punt is dat we ons met dit soort tripjes steeds dieper vastzetten in een Amerikaanse commandostructuur waar Den Haag straks alleen nog ja/nee mag knikken terwijl de escalatieladder al loopt. En iedereen doet alsof het alleen maar “oefenen” is, maar in zo’n regio is aanwezigheid óók politiek: je laat je vlag zien, je wordt onderdeel van het verhaal, en dan is de vraag niet of vijf F-35’s afschrikken, maar of wij überhaupt helder hebben waar onze rode lijn ligt als het daar echt uit de hand loopt. Thuis hebben we de boel qua luchtverdediging, munitie en mensen nog steeds niet op orde, dus dan voelt het toch een beetje alsof we eerst op wereldtour gaan om te laten zien dat we meetellen, en pas daarna de basis op Schiphol… eh Leeuwarden, fatsoenlijk afmaken.

Die hele “Japan te hulp schieten” framing is vooral journalistieke cosplay; de echte reden is F-35 nerd stuff: je wilt de kill chain testen op afstand, dus Link-16/MADL, crypto-keys, mission data loads, EW libraries, cross-servicing en of je in een andere theater überhaupt je software/munitie vrijgegeven krijgt zonder 14 handtekeningen uit Den Haag en Washington. simpel: het gaat niet om 5 jets, het gaat om of je als klein land überhaupt kunt *pluggen* in een Pacific warfighting netwerk zonder dat je na 48 uur “out of tokens” bent.

Vanuit het buitenland gezien is dit vooral: NL wil overal “meepraten” maar heeft thuis niet eens genoeg luchtverdediging, reservedelen en personeel om z’n eigen luchtruim serieus dicht te timmeren. Vijf F-35’s in Japan is leuk voor de foto en voor de Amerikanen (kijk, de vazallen komen ook), maar als het echt heet wordt is het binnen 48 uur: munitie op, onderhoud achterstand, en dan mag Den Haag weer stoer doen op tv terwijl de rekening bij de belastingbetaler ligt. En ondertussen vragen ze zich in NL af waarom alles duurder wordt… tja, omdat je tegenwoordig denkt dat je een mini-VS bent.

Die kop “Japan te hulp schieten” is vooral clickbait, maar er zit wél een keihard NL-belang achter dat niemand noemt: supply chains. ASML, chips, scheepvaartverzekeringen, kabels, LNG-routes; als de boel rond Taiwan/Filipijnen klapt, voel je dat hier sneller dan menig “maar het is ver weg”-roepende toetsenbordgeneraal. En ja, zonder US enablers ben je beperkt, maar daarom is oefenen met Japan juist nuttig: je bouwt redundantie en politieke lijnen buiten de NAVO om, dat is gewoon risicomanagement en geen wereldpolitie-fantasie.