Weer een snikhete week met uitschieters tot 37 graden

Even nuance: het is niet alleen ongemak, met dit soort hitte zie je echt meer flauwtes, uitdroging en niergedoe, vooral bij ouderen, baby’s en mensen op plaspillen. En nee, alcohol en een ijskoude duik zijn geen “oplossing”, gewoon rustig aan, schaduw opzoeken en genoeg drinken, anders ligt de huisartsenpost weer vol.

Tuurlijk “weer snikheet” en dan komt er een hitteplan-pdf en een paar BN’ers met zonnebrandtips, maar ondertussen is half NL dichtgetegeld en mag je in veel wijken geen boom meer planten “vanwege kabels/veiligheid”... ik was zelf ook zo dat ik dacht: ach, beetje warm, tot je ziet hoe snel mensen in een flatje op 3 hoog zonder groen letterlijk kapot gaan ’s nachts. En let op: straks is dit weer het moment dat ze er nieuwe “maatregelen” en belastingen doorheen duwen (airco’s verbieden, energieplafonds, wat dan ook) terwijl de echte oplossing gewoon minder beton en meer schaduw is!!!

en dan blijven we doen alsof dit “gewoon zomer” is terwijl de mensen die buiten werken — bouw, bezorgers, schoonmaak — letterlijk in de volle zon staan zonder fatsoenlijke hitteprotocollen, want oh ja want productiviteit > gezondheid. geef werknemers gewoon recht op pauzes, schaduw en aangepaste werktijden, en stop met die airco-moraalpreek terwijl huurflats veranderen in ovens en de rekening weer bij de underclass ligt.

Hier in Thailand is 37 graden gewoon dinsdag, maar dan bouw je huizen met schaduw, ventilatie en luifels en niet met van die glazen ovens waar je in NL “duurzaam” in moet creperen. In Nederland krijg je bij hitte vooral een pdf’je en een moreel vingertje dat je geen airco mag willen, terwijl het stroomnet en de woningbouw al jaren op standje hobby draaien. En let maar op: straks weer code oranje, NS die uitvalt “door de warmte” en iedereen verbaasd dat rails en bovenleidingen niet tegen zomer kunnen... in 2026.

Ik merk dat iedereen het meteen over airco/groen/werkgevers heeft, maar je hebt ook gewoon die stille groep die z’n medicijnen slikt en denkt “gaat wel”: plaspillen, antidepressiva, antihistamine, zelfs sommige bloeddrukspul… dat kan je hittegevoel en zweten echt slopen. even je apotheek bellen of de bijsluiter checken is geen paniek, dat is gewoon slim, en kijk ook ff bij die ene buurvrouw die altijd “ik red me wel hoor” zegt.

Wederom 37 graden en dan gaan we met z’n allen massaal airco’s kopen, terwijl niemand het heeft over de rekening: zo’n ding slurpt zo 1-2 kWh per uur en bij €0,35/kWh ben je dus €3-€7 per dag verder als je ’m een beetje laat draaien. En dan straks weer “net overbelast” en een mooie tariefsverhoging van de netbeheerder omdat heel NL tegelijk wil koelen, typisch korte-termijn paniekbeleid. Zet nou eens fatsoenlijke buitenzonwering op die flats, dat kost eenmalig wat maar dat draait niet elke minuut op de meter…

Vanuit mijn praktijk: bij dit soort hitte zie ik vooral dat mensen “gewoon doorgaan” terwijl hun zenuwstelsel al in overdrive staat, en dan helpt een parasolletje niet meer omdat je lijf intern al op tilt is. Je kan jezelf echt koelen door overdag bewust te vertragen: voeten in lauw water, even 4 tellen in 6 tellen uit ademen, gordijnen dicht en vooral niet tot 23:00 blijven scrollen met een warm hoofd. en serieus, hitte is ook prikkelbaarheid en ruzie in huis… dat is óók een signaal dat je balans weg is, niet alleen “even zweten”.

wat ik mis hier: in dit soort hitte blijven mensen maar “even doorrammen” met sporten/boodschappen midden op de dag en dan schaamte als het misgaat… zet gewoon een appje in de buurtgroep “ik haal ff water/ijsjes, wie nog wat?” en laat die stoere standjes ff los, dat is ook liefde en verbinding. hoop dat we deze week een beetje naar elkaar omkijken, vooral ’s avonds als die stenen steden nog staan te gloeien.

In Deventer zie je bij dit soort weken vooral dat de “koele plek” vaak een folderwoord is: bibliotheek/zwembad zit vol, en mensen in een bovenwoning zonder zonwering hebben ’s avonds nergens heen behalve nog een warm balkon. Gemeente kan daarentegen best tijdelijk wat simpele dingen regelen zoals extra watertappunten, schaduwdoeken op pleinen en een paar ruimtes langer open, dat is geen klimaatdebat maar gewoon praktische hittehulp. En check ook even je huisdier en die ene buurman die nooit klaagt, want die vallen als eerste tussen wal en schip.

Nou zeg, met deze hitte gaan ook gewoon de medicijnen en spul in huis mis: zet je insuline, oogdruppels en antibiotica niet in een bloedhete keuken of auto want dan is het straks gewoon waardeloos, toch? En doe jezelf een lol en zet ’s ochtends vroeg alles tegen elkaar open en daarna rolluiken/ gordijnen dicht, dat scheelt echt meer dan de hele dag met een ventilator warme lucht rondblazen.

Iedereen lult over pdf’jes en airco-moraal, maar waarom hoor je niemand over scholen/kinderopvang die gewoon doordraaien alsof 37 graden “lekker zomerweer” is? Ten eerste zitten die lokalen vol ramen zonder zonwering en mogen kinderen vaak niet eens een pet op “van het beleid”, ten tweede wordt er pas ingegrepen als er al hoofdpijn en flauwtes zijn, maar ok dan sturen we weer een nieuwsbrief met “drink voldoende”.

Leuk die “uitschieters tot 37”, maar waar is dit op gebaseerd: KNMI-ensemble, ECMWF, of gewoon één warme run die morgen weer 33 is? En “hittekrácht stijgt” is dat een officiële index of weer zo’n redactioneel woordje om de kop spannender te maken? Ben vooral benieuwd of ze ook de nachttemperaturen noemen, want overdag 37 is heftig, maar 24 graden om 03:00 in de stad is waar mensen echt stuk op gaan. Bron/link naar de meetpunten of kaartje per regio graag, want “heel NL snikheet” is meestal gewoon De Bilt + Randstad.

Vanuit mijn praktijk: wat bij 35+ vaak vergeten wordt is dat warmte je bloedvaten openzet en je “druk” zakt, en dan ga je dus niet alleen zweten maar ook duizelig/angstig/raar in je hoofd worden alsof je een paniekaanval hebt. dan gaan mensen koffie, energydrink of zelfs ibuprofen erin gooien om “door te kunnen” en dat trekt je systeem nog verder uit balans… gewoon lauw drinken, beetje zout/mineralen en vooral je dagtempo halveren, anders ben je ’s avonds niet gezellig maar op. en ja, zelfs je huis kan je koelen door overdag ALLES dicht te houden en pas laat luchten, niet om 15:00 de ramen open “voor frisse lucht” terwijl het buiten een föhn is.

hier op het erf merk je het meteen aan de koeien: boven de 30 zakt de melk en gaan ze hijgen, dan is schaduw en genoeg water geen “tip” maar gewoon noodzaak. en voor mensen geldt hetzelfde hoor, doe normaal met die middagzon en kijk ook eens naar je buren, want niet iedereen roept om hulp.

Wat mij opvalt: iedereen focust op de middagpiek, maar het echte slopende is die tropennacht waarin je huis niet meer afkoelt; zet dus overdag juist alles potdicht met gordijnen/zonwering en ga pas laat/’s ochtends vroeg luchten, anders stook je je woonkamer op tot 30+. En kunnen we ophouden met “hittekrácht” als woord? Het is gewoon hitte, en het is vooral een kwestie van woningen die gebouwd zijn alsof 25 graden al exotisch is…