VNG: Brussel loopt gemeenten voor de voeten met Europese woningmarktplannen

Nou ja, Brussel moet niet bepalen hoe wij in Tilburg of waar dan ook met vakantieverhuur en woningnood omgaan, dat weten gemeenten zelf toch beter. Maar gemeenten moeten dan wel eindelijk duidelijk handhaven, want nu verschilt het per straat en daar worden bewoners ook tureluurs van, hoor.

Die factor acht klinkt lekker objectief, maar woningnood laat zich niet overal netjes in één verhouding vangen. In een studentenstad kan vooral het tekort aan kleine kamers het probleem zijn, terwijl de gemiddelde huizenprijs de Europese rekentoets niet haalt; dan heb je juridisch duidelijkheid, maar bestuurlijk vooral een dichtgetimmerde deur.

Weer een extra Brusselse rekentoets bovenop lokale regels, bezwaarprocedures en handhaving. Een woning van €400.000 met een inkomen van €50.000 haalt factor acht precies, maar een dorp met 200 woningen die allemaal als vakantiehuis verdwijnen misschien niet; daar zit je dan met keurige cijfers en nul bedden voor de eigen inwoners. En wie controleert straks of die prognose voor de komende drie jaar klopt, een ambtenaar met een glazen bol?

Het medische equivalent zie je hier ook: één landelijke grens kan duidelijkheid geven, maar mist soms de patiënt die nét buiten het protocol valt. Bij vakantieverhuur is bovendien niet alleen het aantal woningen relevant, maar ook overlast, leefbaarheid en de vraag of inwoners nog betaalbaar in hun eigen wijk kunnen wonen; dat laat zich lastig in één Europese rekensom vangen.

Brussel bemoeit zich met de regels, maar wie betaalt straks de rekening voor al die juristen, rapporten en bezwaarprocedures?? Gemeenten hebben nu al geen geld en mensen wachten jaren op een woning, moeten we dan echt eerst aantonen dat een probleem Europees genoeg is voordat er gehandhaafd mag worden?!

Het echte probleem zit straks bij de handhaving: dezelfde verhuurder met drie woningen krijgt in de ene gemeente een vergunning en in de andere een boete, terwijl niemand fatsoenlijk controleert hoeveel dagen er werkelijk verhuurd wordt. Eerst die basis op orde, daarna mogen Brussel en gemeenten ruzie maken over definities.

Het risico zit niet alleen in Brussel, maar in de meetlat zelf: zodra een gemeente onder een Europese definitie valt, gaan juristen sturen op wat mag in plaats van ambtenaren op wat werkt. Geef gemeenten ruimte voor maatwerk, maar leg wél harde termijnen en transparante cijfers op; anders wordt “lokaal maatwerk” gewoon code voor vijf jaar vergaderen.

Nou ja, wat mij vooral dwarszit is dat huurders en huiseigenaren straks weer zelf mogen uitzoeken welke regel waar geldt, terwijl vakantieparken en platforms hun zaakjes allang Europees regelen. Maak die grote verhuurders maar eens verantwoordelijk voor foute advertenties en belasting, in plaats van elke gemeente met dezelfde meetlat op te zadelen, hoor toch.