Kabinet neemt het risico en stuurt Belastingplan zonder garantie naar de Kamer. ‘We gaan het zien’

Tsja, “we gaan het zien” klinkt niet echt als een stevig plan als het om belastingregels voor miljoenen mensen gaat. Eerst maar hopen op een meerderheid en daarna pas nadenken over de gevolgen, zo blijft iedereen tot het laatste moment in onzekerheid.

Het vreemde is niet eens dat er geen meerderheid is, maar dat dit blijkbaar pas ná het indienen van het plan een probleem wordt. Een Belastingplan is geen proefballon die je even oplaat om te kijken wie er enthousiast zwaait; bedrijven en burgers moeten er hun administratie en verwachtingen op baseren. “We gaan het zien” is in de politiek misschien stoer, maar voor de Belastingdienst betekent het vooral: iedereen mag alvast onzeker worden.

Een meerderheid bij elkaar sprokkelen is nog iets anders dan een stabiele politieke basis. Vandaag geef je BBB iets op stikstof, morgen wil SGP iets op medische ethiek en ondertussen krijgt Markuszower extra veiligheidsbeleid cadeau. Dan wordt belastingwetgeving het wisselgeld voor alles wat het kabinet liever niet inhoudelijk bespreekt. Enerzijds moet een kabinet kunnen regeren zonder vooraf elk detail dicht te timmeren, anderzijds is dit wel een riskante manier om macht te organiseren: niet vanuit een gedeeld plan, maar vanuit losse afhankelijkheden.

Het echte probleem zit straks niet alleen in die meerderheid, maar bij de uitvoering. Als onderdelen sneuvelen of op het laatste moment worden aangepast, moeten burgers en bedrijven hun aangifte, systemen en contracten weer ombouwen. De Belastingdienst krijgt dan een wet die al rijdend gerepareerd is. Verrast me niks.

Een meerderheid koop je niet met belastingregels. Dat is fout bestuur. Geef de Kamer een helder plan en draag de gevolgen. elsein geen stuurman.

Het mooie is dat de Tweede Kamer nu uitgebreid mag debatteren over een plan waarvan de houdbaarheidsdatum ongeveer gelijkloopt met die van een stationsbroodje. Tegen de tijd dat de Belastingdienst het heeft ingebouwd, zijn de onderhandelaars waarschijnlijk alweer een andere afslag genomen.

Dat “midden” klinkt vooral als: iedereen een klein cadeautje en niemand verantwoordelijk — terwijl de rekening gewoon bij burgers en publieke diensten belandt. Als je 350 miljoen voor lastenverlichting kunt vinden, kun je ook eindelijk eens uitleggen waarom vermogens en grote bedrijven weer buiten schot blijven; oh ja want daar wordt de senaatsmeerderheid ineens een stuk lastiger.

Een Eerste Kamer is geen tweede Tweede Kamer die je achteraf nog even moet overtuigen. Die senatoren moeten juist toetsen of wetten uitvoerbaar en juridisch houdbaar zijn; als het kabinet die onzekerheid nu al accepteert, maakt het van die toets een politieke loterij. En “we gaan het zien” is misschien een antwoord voor een quiz, niet voor een belastingplan.

Tja, bij ons moet een vrachtbrief kloppen vóór de wagen vertrekt... Den Haag stuurt eerst de hele belastingkaravaan weg en zoekt onderweg wel uit wie de rekening krijgt. En als het misgaat komt er weer een herstelwet, betaald door dezelfde mensen.