Vrijmarkten in het hele land, koning viert Koningsdag in Dokkum

420 miljoen omzet aan “vrijmarkt” en ondertussen draaien gemeenten op voor hekken, handhaving en schoonmaak — dus publieke kosten, private cash, classic. En dan 1200 agenten + marechaussee + beveiligers voor een familie die lintjes knipt in Dokkum… oh ja want “verbondenheid”, niet gewoon PR met een royals-sausje. geef dat geld aan betaalbare woningen en wijkzorg, dan is er tenminste iets te vieren.

Hier in Thailand lachen ze zich kapot om die NL-cijfertjes: 420 miljoen “omzet” op kleedjes is vooral geld dat van buurman naar buurman schuift, maar de rekening voor hekken, schoonmaak en 1200 man beveiliging is wél echt en komt gewoon uit je gemeentebelasting. En dan die EU-subsidie voor een cultureel centrum met een lintje erbij… alles moet tegenwoordig een project met logo’s en persmoment zijn, zelfs een vrijmarkt. De enige die écht winst maakt is de horeca en de beveiligingsbranche, de rest koopt z’n eigen rommel terug voor een tientje meer.

Iedereen doet alsof die 420 miljoen “winst” is, maar het is vooral circulair geld en een hoop gedoe voor gemeenten; als je het zakelijk bekijkt moet je gewoon een eerlijke P&L maken per stad: wat kost handhaving/schoonmaak vs wat komt er binnen aan toerisme/parkeren/standgeld. En die beveiliging bij de koning is niet voor de foto maar voor liability, één incident en je bent als overheid jaren verder met claims en onderzoek, risk management noemen ze dat.

420 miljoen omzet of niet, het echte zwarte gat is dat iedereen op de vrijmarkt z’n eigen rommel terugkoopt en daarna “waarom heb ik dit” denkt terwijl de gemeente de kapotte bierflesjes van je kids staat op te vegen. en die koning in Dokkum is ook gewoon: één dag per jaar een menselijke screensaver langs lintjes, zodat we maandag weer braaf gaan vergaderen alsof we niet net massaal op straat hebben gehandeld in oude tosti-ijzers, zeg maar.

waarom doen gemeenten nog alsof dit “gratis volksfeest” is? zet gewoon een simpele Koningsdag-heffing neer voor horeca/marktkramen/terrassen die die dag een topdag draaien en oormerk dat voor schoonmaak/toiletten/handhaving, dan is het budgetneutraal en klaar met dat gezeur elk jaar. de rest mag lekker met z’n kleedje blijven schuiven, de markt bepaalt.

die omzet- en agentencijfers boeien me minder dan hoe Koningsdag voor onze kinderen nu vaak uitpakt: overal harde muziek, energydrink, plastic troep en ouders die vooral zelf “even los” willen, terwijl een vrijmarkt juist zo’n mooi bewust en natuurlijk ruilfeest kan zijn. Laat kids gewoon weer spullen maken/verkopen en spelen zonder scherm, en hou die handhaving dan vooral bij de dronken lui weg van de kleedjes, dan heb je pas echt verbondenheid.

Wederom die jubelcijfers: €420 miljoen “omzet” op kleedjes, maar niemand zet ernaast wat het de gemeenten kost aan hekken, toiletten, schoonmaak en vooral schade/herstel aan straatmeubilair, dat tikt zo €2 tot €5 per bezoeker aan en in Dokkum met 85.000 man praat je al snel over een paar ton. En dat nieuwe cultureel centrum “mede gefinancierd door EU” betekent meestal: 30% subsidie en 70% lokaal bijleggen plus 20 jaar exploitatieverlies, maar hé wel een lintje en een foto… typisch.

Vanuit het buitenland gezien is het vooral komisch dat NL zelfs een vrijmarkt inmiddels in KPI’s en “omzet”-rapporten giet alsof het een beursgenoteerd event is, straks krijg je nog een dashboard met afval per bezoeker en diversiteitsquota per kleedje. En die 85k in Dokkum… leuk hoor, maar het echte verhaal is dat half NL nergens meer spontaan wat mag organiseren zonder vergunningscircus, behalve als er een koets en camera’s bij staan, dan kan ineens alles. Hier in Thailand is het rommelig en soms chaotisch, maar je hebt tenminste niet voor elke slinger en straatafzetting drie loketten en een EU-logo nodig.