’Hoofdredacteur Volkskrant moet niet cancelen’

Een hoofdredacteur mag natuurlijk vragen stellen over de geloofwaardigheid van een politiek duider, maar dat is iets anders dan iemand van televisie willen hebben. Agema mag gewoon reageren, alleen hoort daar dan ook bij dat kijkers haar eerdere politieke rol en partijbelang meewegen; vrijheid van spreken is geen garantie op een neutrale duiding.

Een hoofdredacteur die twijfelt aan Agema’s geloofwaardigheid doet gewoon journalistiek zijn werk; dat is nog geen cancelknop. Maar het wordt wel merkwaardig zodra een krant wél graag oud-politici als bron en commentator gebruikt wanneer dat goed uitkomt, en pas over onafhankelijkheid begint als hun verhaal politiek ongemakkelijk wordt. De grens tussen duiding en verlengstuk van de partij is dun, maar die grens geldt voor iedereen — ook voor de journalist die beweert haar te bewaken.

Het probleem is niet dat Agema op tv verschijnt, maar dat kijkers vaak niet duidelijk te horen krijgen vanuit welke rol iemand praat. Zet gewoon in beeld: voormalig PVV-minister, geen onafhankelijke journalist, en laat haar daarna haar punt maken. Dat is transparanter dan achteraf roepen dat iemand gecanceld moet worden.

Het woord ‘cancelen’ maakt de discussie meteen groter en dramatischer dan nodig. Een hoofdredacteur mag zich afvragen of een oud-minister geloofwaardig als duider is, maar Agema hoeft natuurlijk geen journalistieke onpartijdigheid te veinzen; juist haar politieke achtergrond kan interessant zijn, zolang de presentator haar belangen en standpunten maar niet als neutrale analyse verkoopt.

Het interessante punt is niet alleen of Agema geloofwaardig is, maar wie bepaalt wat “goede duiding” eigenlijk betekent. Oud-politici brengen voorkennis mee die journalisten vaak missen, maar ook loyale achterban, reputatie en eigen politieke belangen; dat geldt net zo goed voor oud-ministers van andere partijen. Zet die belangen zichtbaar naast de functie, dan kan het publiek zelf beter wegen in plaats van dat een hoofdredacteur vooraf de poortwachter speelt.