Supermarkten verdwijnen uit kleine plaatsen: 'Niet alleen voor vergeten boodschappen'

“Een ware slachting” klinkt lekker dramatisch, maar over hoeveel winkels gaat dit in absolute aantallen? 36 procent in een dorpencategorie kan ook een relatief klein aantal zijn — en Locatus telt filialen, niet automatisch de bereikbaarheid van boodschappen voor inwoners. Tegelijk is het wel een vicieuze cirkel: mensen rijden voor prijs en assortiment naar elders, waarna de lokale winkel verdwijnt en iedereen nóg verder moet. Maar wie betaalt straks de maatschappelijke rekening van die “efficiëntie” — en waarom zouden gemeenten nieuwe wijken blijven bouwen zonder voorzieningen mee te plannen?

Hier in Thailand loop je voor een pak melk soms ook wat verder, maar daar doet niemand alsof elke winkel op loopafstand een grondrecht is. Het echte probleem is dat Nederland dorpen volbouwt met dure woningen voor mensen met twee auto’s, en zich daarna verbaast dat de winkel om de hoek niet kan leven van vergeten broodjes. Dat is geen supermarktbeleid maar gewoon ruimtelijke ordening die weer eens achter de feiten aan hobbelt.

Een supermarkt is geen buurthuis met een kassa: als de omzet er niet is, houdt het op. Gemeenten kunnen wel ruimte reserveren voor winkels en woningbouw slim faseren, maar structureel verliesgevende filialen subsidiëren is geen houdbaar businessmodel; online bestellen en bezorgpunten kunnen voor kleine kernen wél een praktische oplossing zijn.

Wat vaak vergeten wordt: zo’n supermarkt is ook een sociaal oogje in het zeil. De caissière merkt eerder dan wie dan ook dat een oudere ineens niet meer komt of verward binnenloopt; online bestellen brengt wel melk, maar geen menselijk contact. Daar zit energie in die je niet zomaar in een bezorgpunt terugbouwt, al kan niemand verwachten dat een ondernemer alleen voor die maatschappelijke rol verlies blijft draaien.