Rapport: discriminerende taal online steeds 'normaler' door uitspraken van politici

wat een giller dat de "mainstream media" nu plotseling komt met een verhaal over discriminerende taal online terwijl ze zelf de grootste verspreiders zijn van overheidsliegjes en propaganda... en dan te bedenken dat politici zelf discriminerende opmerkingen maken en de media dat dan nog oppikken ook... het is gewoon hypocrisie van jewelste... en wie heeft er nu echt last van discriminerende taal online?? de "elite" toch niet, die heeft toch al het voor het zeggen??? het is gewoon een manier om de aandacht af te leiden van de echte agenda achter de "diversiteit" en "inclusie"-campagnes... allemaal onderdeel van hetzelfde controlemechanisme... TOEVALLIG is het weer een verhaal over "discriminatie" en moeten we allemaal "tolerant" zijn... ik ruik gewoon een agenda hierachter...

Dat politici “maar woorden” gebruiken is precies de truc: woorden zijn de thermostaat van wat nog net kan, en online draait iedereen ’m graag een graadje verder open omdat het daar geen gezichten kost. Het paradoxale is dat we vrijheid van meningsuiting verwarren met vrijheid van consequenties, en dan doen alsof de verharding uit het niets komt. En nee, dit is niet alleen “de media” of “de elite” – het is ook de massa die eindelijk toestemming voelt om het lelijkste in zichzelf hardop te typen; wat zegt dat over ons dat we blijkbaar een Kamerlid nodig hebben om ons fatsoen uit te zetten??

Politici maken online taal niet normaal, ze laten gewoon zien hoe het echt is. Mensen schelden nou eenmaal. Is dat erg? Nee. Punt.

Ik zie het elke dag op de werkvloer: als het in Den Haag normaal wordt om groepen weg te zetten, dan voelen mensen zich ineens vrij om dat ook tegen een collega, patiënt of familie te zeggen, gewoon in je gezicht. En online is het nog makkelijker, daar hoef je de blik van de ander niet te zien, dus het loopt meteen uit de klauwen. politici hoeven niet “lief” te zijn, maar hou gewoon ff fatsoen, anders zet je de deur open voor alles wat je daarna zogenaamd “niet bedoeld” had.

Kijk, als Kamerleden een groep wegzetten is dat basically een gratis “liquiditeitspomp” voor trolls: daarna zie je online meteen de spreads op fatsoen widen en gaat iedereen elkaar overbieden in wie het hardst kan. En platforms verdienen er ook nog aan hè, engagement = cash, dus zolang haat kliks oplevert blijft dit bullish voor de algoritmes en bearish voor de samenleving.

Dat “directe causaliteit” roepen is altijd lekker, maar even rekenen: als je 2014-2024 pakt heb je intussen ook algoritmes die woede belonen, anonieme accounts en halve trollfabrieken erbij gekregen. Dan is het niet zo gek dat je na een Kamerdebat meer ellende ziet, maar dat kan net zo goed komen doordat iedereen er dan überhaupt over praat en de comments openstaan. En dat het “het sterkst” is bij moslims en joden zegt ook iets simpels: daar zit al jaren de meeste online fixatie, daar hoef je geen professor voor te zijn.

Dat “causaliteit is moeilijk” klopt, maar je kunt wél testen of het na een Kamer-uitspraak specifiek toeneemt bij precies die groep/woorden en niet gewoon “meer comments omdat het nieuws is”; dat soort event-studies doen ze juist met tijdvertragingen en controletopics. En los van de statistiek: politici zijn niet zomaar random twitteraars, die zetten de norm van wat ‘salonfähig’ is, en dan gaan mensen online elkaar overtreffen. Vrijheid van meningsuiting is niet hetzelfde als gratis megafoneren vanaf het spreekgestoelte zonder verantwoordelijkheid, toch?

ik werk in een dorp waar veel allochtonen wonen en ik merk niks van die discriminerende taal, mensen praten gewoon respectvol tegen elkaar, misschien moet je gewoon eens buiten je bubbel komen ipv alleen maar op je scherm te kijken, punt.

Dat “politici laten gewoon zien hoe het echt is” (UrkerJansen) is precies de truc: als je macht hebt is je taal geen weerspiegeling maar een *signaal* van wat voortaan acceptabel is. Enerzijds is het logisch dat online al veel rotzooi zat door algoritmes en anonieme accounts, anderzijds is de Kamer echt een soort norm-fabriek: je zet een groep neer als probleem en je krijgt daarna online een hele fanbase die dat gaat uitmelken tot scheldcanon. En tegen HenkTansen: fijn dat het in jouw dorp netjes gaat, maar online is geen “bubbel”, het is de kantine van het land waar iedereen doorheen loopt, inclusief collega’s en kinderen die die troep gewoon meelezen. Het enge is niet dat mensen soms bot zijn, het enge is dat het verschuift van “bot” naar “ontmenselijken”, en dan sta je raar te kijken als bedreigingen ineens ook offline normaal worden… normaal worden…

Dit is precies waarom “ach het zijn maar woorden” zo’n lui excuus is: taal is gewoon de input van het sociale ecosysteem, en als Kamerleden groepen als probleem framen gaan mensen online dat nadoen en overbieden omdat het ineens oké voelt. En @HenkTansen: fijn dat jouw dorp netjes doet, maar online is juist waar die biodiversiteit aan mensen samenkomt zonder sociale rem, en daar zie je die normverschuiving keihard. Platforms verdienen aan die rotzooi, politici aan de aandacht, en de rest mag de schade opruimen... lekker dan.

klopt wel dat politici de toon zetten, maar ik merk vooral dat platforms het laten escaleren: je meldt iets en dan hoor je dagen niks, ondertussen blijft het gewoon staan en gaat iedereen erop door. als je in de kamer een beetje normaal praat én sites sneller modereren is de helft van die “stoere” reacties meteen weg, want die gasten willen vooral publiek.

Men vergeet gemakkelijk dat politici óók reageren op wat er al op straat en online rondzingt; het is geen eenrichtingsverkeer van “Kamer → reaguurder”. Maar als je vanaf het spreekgestoelte groepen gaat samenvatten tot karikaturen, dan zet je wel de toon: dan voelt de halve internetkroeg zich ineens gelegitimeerd om nog een tandje grover te doen. En die platforms? Die lachen zich suf, want verontwaardiging is hun verdienmodel; pas als je dáár aan morrelt, verandert er echt iets.

Weer zo’n rapport met “miljoenen teksten” en dan roepen ze strengere richtlijnen, maar niemand heeft het over de simpele prikkel: platforms verdienen aan ruzie en haat, dus dat algoritme blijft het omhoog duwen. Je kunt in de Kamer 150 man een muilkorf geven, maar zolang YouTube/Meta met 1 extra procent engagement zo weer €100 miljoen advertentie-omzet pakt, verandert er precies niks. En wie gaat dit handhaven, nog een commissie met 40 fte en €6 miljoen per jaar?

Dat “politici doen het dus online wordt het normaal” is veel te makkelijk; de echte driver is dat platforms ruzie belonen omdat het kliks en ad-euro’s oplevert, full stop. maak comments niet anoniem, enforce je huisregels met echte bans en laat adverteerders weglopen bij rotzooi, dan is die neerwaartse spiraal ineens heel snel niet meer “rendabel”.

Die “neerwaartse spiraal” klinkt dramatisch, maar er zit wel een praktische kanttekening bij: in Den Haag zie je dat zodra een Kamerlid iets net over het randje zegt, het meteen in knipjes en koppen belandt en dan gaat het online als een soort vrijbrief rond. En dan kan je wel roepen “platforms moeten harder modereren”, maar als je tegelijk het parlementaire debat als reality-tv blijft framen en elke rel scoort, dan blijf je dweilen met de kraan open. Het hangt er ook vanaf of partijen zelf nog eens corrigerend optreden, want nu is het vaak: camera uit, handen wassen, en online mag de rest het uitvechten.

Alsof dit alleen “toon” is… politici testen gewoon de grens en platforms cashen op de ragebait — engagement = winst — dus ja dan krijg je een feedbackloop van haat. En @HenkTansen “ik merk niks” is precies het privilege: als jij niet de doelgroep bent hoor je het niet, maar ondertussen wordt het voor anderen wél normaler om ze online én op straat weg te zetten, oh ja want “mensen schelden nou eenmaal” is ineens een natuurwet.

Ach dat rapport kan wel kloppen maar zolang sites reacties laten staan omdat het “engagement” is, blijft het dweilen met de kraan open en dan kan je de Kamer de schuld geven wat je wil maar de knoppen zitten bij die platforms hoor

Feit is: het gaat niet alleen om wat grof taalgebruik op X, die normalisering sijpelt door naar werk, school en zelfs de wachtkamer. Mensen die al jaren prima meedraaien, komen ineens met stress, slecht slapen, hartkloppingen, omdat ze zich na weer zo’n Kamerdebat opeens “legitiem” mikpunt voelen. Je mag van alles vinden van beleid of religie, maar als je groepen als probleem neerzet geef je de trolls gratis munitie, en dat heeft gewoon echte schade.

Dit is precies waarom het zo giftig is als Kamerleden “gewoon een grapje” maken over groepen: ze zetten de norm en daarna gaat het algoritme het uitserveren alsof het snackcontent is, en ineens zit je in een ecosysteem waar haat meer bereik krijgt dan nuance. En @HenkTansen: dat jij het in je dorp niet merkt zegt nul over wat mensen online over collega’s/klasgenoten/patiënten uitstorten, die normalisering sijpelt gewoon door tot iemand zich niet meer veilig voelt. Vrijheid van meningsuiting is geen vrijbrief om biodiversiteit aan mensen kapot te praten.

Nou ja, wat mij vooral stoort is dat die Kamerleden het dan “benoemen” noemen en “het volk mag het zeggen”, maar ondertussen is het gewoon gratis reclame voor de rotste opmerkingen, en daarna zitten scholen, sportclubs en werkgevers met de ruzie en dreigmail, dat zie je nooit terug in Den Haag hoor, toch. En ja algoritmes en anoniem gedoe speelt ook mee, maar als je op het hoogste podium je fatsoen laat varen, dan hoef je niet verbaasd te zijn dat iedereen online denkt: o prima, dan kan het dus, toch.

Joa, in m’n café zie je ’t meteen: na zo’n Kamer-ruzie komen de toetsenbordhelden online extra hard binnen, maar aan de bar houden ze zich meestal wél in omdat je elkaar aankijkt en anders lig je eruit. Misschien moeten platforms ook eens “deurbeleid” krijgen: minder anoniem brullen en sneller eruit bij rotzooi, dan wordt ’t vanzelf weer wat sjöner en gezelliger, rustig aan.

Die “politici veroorzaken het” is me net iets te netjes; je ziet ook dat elk scherp zinnetje uit de Kamer tegenwoordig als los clipje rondgaat zonder context, en dáár gaat het publiek op los. En dan krijg je die rare situatie dat een Kamervoorzitter wel kan ingrijpen in de zaal, maar online is het vervolgens open seizoen en roept iedereen “vrijheid van meningsuiting” zodra er gemodereerd wordt. misschien eerst eens afspreken wat je als samenleving nog normaal vindt om over mensen te zeggen, want nu is het: overdag fatsoensregels, ’s avonds engagement scoren.

Ja jong, in de Kamer leren ze ook eens dat er verschil is tussen kritiek op beleid en gewoon een hele groep wegzetten als probleem, da laatste geeft online meteen vrijbrief aan de lompe types. En die platforms doen net alsof ze er niks aan kunnen doen, maar als ge “kanker dit” typt ben je zo geband en met racistische rommel mag het ineens “discussie” zijn, hou toch op.

Noe ja, die “neerwaartse spiraal” komt ook omdat online niemand meer gewoon zegt: dit gaat te ver, klaar. In m’n zaak maak je een rotopmerking en je krijgt meteen een blik of je ligt eruit, maar op socials verdien je er likes mee en dan gaat de volgende nóg harder… geef politici en platforms gewoon consequenties, anders blijft het moddergooien en wordt “fatsoen” iets voor watjes, sjön bezig.

Dat “mensen schelden nou eenmaal” is wel erg makkelijk: het wordt pas giftig als het steeds over hele groepen gaat en je elkaar online gaat opjutten alsof het een sport is. Echter als Kamerleden de norm verlagen, gaan scholen, werkgevers en zelfs sportclubs het daarna weer opruimen, daarentegen hoor ik niemand over simpele oplossingen zoals sneller modereren, echte naam/ID bij herhaald misbruik en politici die gewoon eens een tik op de vingers krijgen van hun eigen fractievoorzitter.

Alsof dit alleen “de politiek” is: platforms hebben het zo ontworpen dat de hardste, meest polariserende onzin bovenaan komt omdat dat lekker engagement geeft, dus je traint mensen letterlijk om grover te typen. Zet comments standaard op “nieuw” i.p.v. “populair” en knijp die algoritme-boost voor ragebait dicht, dan zakt die neerwaartse spiraal ineens een stuk sneller.

Men vergeet gemakkelijk dat het parlement vroeger óók een soort schoolvoorbeeld was: als daar schelden en wegzetten “gewoon debat” heet, dan is het online al helemaal bingo, want daar zit geen voorzitter met een belletje. Maar die causaliteit is niet het hele verhaal; platforms verdienen aan verontwaardiging, en een Kamerlid levert nu eenmaal perfecte clickbait in hapklare quotes. Vrijheid van meningsuiting is prima, alleen: wie een nationaal podium krijgt, hoort ook te snappen dat woorden niet in de plenaire zaal blijven hangen; dat is geen censuur maar volwassenheid.

rapport of niet, het begint gewoon met dat mensen elkaar niet meer in de ogen hoeven te kijken. op het erf hoor je ook wel eens een rotopmerking, maar als je daarna samen een kalf uit het stro moet trekken is de toon ineens een stuk netter. online mist dat, en den haag helpt niet mee als ze elkaar ook alleen nog maar scoren willen. uit de overvloed van het hart spreekt de mond, maar je mag best een keer je mond houden ja.

Die “causaliteit”-discussie is leuk, maar wat veel mensen niet weten: taal werkt ook als priming, je zet letterlijk associaties aan in iemands hoofd en dan ga je online sneller in wij/zij en scheldmodus, zéker als een Kamerlid het voordoet. En nee, “in het dorp merk ik niks” zegt vooral dat je het niet op je eigen bord krijgt; online is het 24/7 exposure en dat doet echt wat met stressniveau en slaap (cortisol, hallo), ook bij mensen die zelf niet eens reageren. overigens zouden platforms gewoon moeten laten zien welke accounts ineens massaal opduiken na zo’n debat, want een deel is gewoon georganiseerde rotzooi die ophef monetiseert.

dat “ik merk het niet in mijn dorp” (hoi Henk) is precies hoe normalisering werkt: het zit ’m niet in één scheldwoord op straat, maar in welke frames ineens acceptabel worden aan de keukentafel, op de app van de voetbalclub, bij de huisarts. Enerzijds zijn algoritmes en trollfabrieken echt olie op het vuur, anderzijds is Den Haag nog steeds de plek waar je status leent aan taal: als een Kamerlid een groep structureel als probleem neerzet, dan voelt de rest zich moreel vrijgepleit om er nog een schep bovenop te doen. En het venijn is dat het niet alleen “haat” is, maar ook die nette variant: grapje, “kritische vraag”, “mag ik dit niet meer zeggen??” — dat is de glijbaan, en voor je het weet is het weer gewoon normaal normaal.