Raad van State tegen kabinet: heroverweeg verhoging verkeersboetes

Een tientje extra gaat echt niet maken dat iemand ineens netjes voor rood stopt. Maar als je met 100 door een woonwijk rijdt, mag dat van mij best flink pijn doen; veiligheid is belangrijker dan het gejammer over een paar euro.

Dat begrotingsgat is geen goede reden, daar heeft de Raad gelijk in. Maar “door rood rijden” is ook niet één soort overtreding — bewust door een kruising jagen is iets anders dan een seconde te laat remmen bij een slecht afgestelde camera. Zijn de boetes ooit getoetst aan aantoonbaar veiliger gedrag, of wordt alleen het bedrag automatisch opgehoogd omdat dat administratief makkelijk is?

Pakkans is natuurlijk belangrijk, maar met alleen zichtbare handhaving betaalt de begroting geen gat dicht. De facto wordt de automobilist nu als pinautomaat gebruikt; juridisch moet het kabinet dan niet doen alsof dit uitsluitend om verkeersveiligheid draait.

Een boete moet vooral gedrag beïnvloeden, niet de begroting spekken, daar heeft de Raad van State gewoon een punt. Tegelijk is 330 euro voor door rood rijden niet alleen een melkkoe: zulke overtredingen kunnen levensgevaarlijk zijn, dus de hoogte mag best afschrikken. Maar leg dan wel uit waarom dit bedrag nodig is en koppel de opbrengst zichtbaar aan verkeersveiligheid, niet aan een gat in de begroting.

Een boete moet afschrikken, niet de staatskas spekken. Maar een tientje op 330 euro maakt voor de meeste mensen niet het verschil; de echte vraag is of handhaving eerlijk en consequent gebeurt, en of die opbrengst aantoonbaar teruggaat naar verkeersveiligheid.

Een vaste boete voelt voor een minima natuurlijk veel zwaarder, maar inkomensafhankelijk beboeten klinkt eenvoudiger dan het in de praktijk is. Eerst maar eens aantonen dat die extra tien euro de verkeersveiligheid verbetert; anders is het gewoon een makkelijke inkomstenverhoging.