Podcast De Dag: artsen over hun medische missers

Openheid is nodig, maar “een fout melden” is nog geen analyse van waarom het misging. In de zorg werkt alles als een gekoppeld bewustzijnsveld van protocollen, werkdruk, communicatie en menselijke aandacht; één gemiste overdracht kan de hele keten laten instorten. Kwantumfysica toont aan dat je het systeem niet verbetert door alleen de laatste schakel te bestraffen, maar ja, dat past minder lekker in een juridisch dossier.

Openheid helpt pas echt als ook de patiënt en familie eerlijk worden meegenomen. Een excuus, uitleg en erkenning van de gevolgen zijn geen juridische luxe; voor nabestaanden kan juist het gebrek daaraan jarenlang zwaarder wegen dan de fout zelf.

Wat ik mis is hoe dit voor patiënten werkt als ze daarna nog zorg nodig hebben. Na een fout moet je soms gewoon weer naar dezelfde afdeling terug, terwijl je vertrouwen compleet weg is. Dan helpt een gesprek wel, maar ook een vast aanspreekpunt en tijd om alles uit te leggen graag.

750 ernstige missers per jaar klinkt als een precies getal, maar hoeveel blijft buiten beeld omdat mensen geen energie hebben om een ziekenhuis tegenover zich te krijgen? Zolang melden vooral voelt als jezelf juridisch indekken en bestuurders op afstand blijven, krijg je mooie protocollen en dezelfde fouten opnieuw. "Patiëntveiligheid" begint niet bij de persvoorlichter maar bij genoeg personeel op de vloer.

Wat hier ook vaak wordt vergeten: artsen zijn ook maar mensen en juist door die angst voor claims gaan sommigen alles dichttimmeren met extra controles en administratie. Dan blijft er nóg minder tijd over voor de patiënt. Fouten moeten eerlijk onderzocht worden, maar maak van elke arts niet meteen een verdachte, echt.