Met DNA uit commerciële databanken kan justitie ook via achter-achter-achter-neven een dader opsporen

Dus als een verre neef ergens in Amerika zijn DNA vrijwillig uploadt, kan de politie ineens bij mijn familiegeschiedenis komen neuzen?? Wie heeft daar toestemming voor gegeven, en hoe lang blijft zo’n profiel dan rondzwerven bij overheid en commerciële bedrijven?! Privacy bestaat zeker alleen nog voor mensen die niks te verbergen hebben...

De grootste valkuil lijkt me niet eens de match zelf, maar de stamboom die daarna wordt gebouwd. Eén fout familielijntje of een toevallige overeenkomst kan jaren onderzoek en verdachtmakingen opleveren; DNA geeft een richting, geen naam en al helemaal geen bewijs. Daar moet het protocol dus keihard onderscheid maken tussen een spoor en een conclusie, anders gaat de energie van waarheidsvinding snel over in tunnelvisie.

Wat vaak vergeten wordt: wie zo’n commerciële DNA-database gebruikt, kan later van gedachten veranderen, maar zijn familieleden niet terughalen uit die zoekroute. Een heldere wettelijke grens lijkt me daarom nodig: alleen bij zeer ernstige zaken, met rechterlijke toestemming en onafhankelijke controle. Opsporing mag mensen beschermen, maar vertrouwen en verbinding verdwijnen als iedereen ongevraagd onderdeel van elkaars dossier kan worden.

De stille groep waar ik me zorgen om maak zijn kinderen en familieleden die helemaal nergens van weten, maar wel ineens in een opsporingsonderzoek terechtkomen omdat iemand ooit nieuwsgierig een DNA-test deed. Ik zie dagelijks hoeveel stress een politiebrief of verdenking in een gezin kan veroorzaken; zo’n genetische aanwijzing mag dus nooit genoeg zijn voor verhoor, huiszoeking of publieke verdachtmaking.