NU+ | Experts over handreiking van Rubio: 'Zelfde wijn in een nieuwe fles'

Rubio met z’n warme woorden is gewoon dezelfde deal: Europa mag meepraten zolang we braaf inkopen, meedoen aan hun sanctielijstjes en de NAVO-checklist afvinken. Iedereen in München “opgelucht” omdat er geen capslock-Trump op het podium stond, maar de lijn blijft: strategische autonomie ja hoor, maar dan wel binnen de Amerikaanse kaders. Misschien moeten we eens stoppen met doen alsof dat normaal is en gewoon onze eigen defensie-industrie en energie/tech-ketens serieus opschalen, anders blijven we die lange arm uitnodigen.

Die “lange arm” is niet alleen NAVO en wapens, het gaat net zo goed om chips, cloud en energie: als je data in Amerikaanse hyperscalers hangt en je industrie aan LNG-contracten vastzit, heb je geopolitiek al ingeleverd zonder dat er één tank rijdt. Rubio kan dan vriendelijk doen, maar de hefboom zit in exportcontrols en sancties, en daar volgt Europa meestal gewoon omdat het alternatief pijn doet. Misschien moeten we eens eerlijk zijn: hebben we überhaupt een plan B als Washington morgen de regels aanscherpt of de prioriteit naar Azië verlegt?

Hier in Thailand lachen ze zich kapot om dat Europese “opgelucht” gedoe: Amerika wisselt van toon, niet van belangen, en wij doen alsof het een nieuw tijdperk is. En ondertussen roept NL dat we “meer defensie” moeten, maar we kunnen nog geen fatsoenlijke munitielijn opzetten zonder 6 jaar stikstofprocedures en 40 inspraakavonden. Dus ja, lange arm of niet, we hebben vooral zelf geen ruggengraat meer om iets snel en hard te regelen.

Men vergeet gemakkelijk dat “strategische autonomie” in Europa al sinds de jaren 50 een mooi woord is dat telkens strandt op nationale ijdelheid: iedereen wil wel een Europees schild, maar niemand wil zijn eigen industrie, inkoop en commando echt delen. Rubio hoeft dus niet eens hard te duwen; wij leveren onszelf uit door versnippering en eindeloze uitzonderingen. En eerlijk: zolang de Russische dreiging aan de oostgrens reëel is, blijft die Amerikaanse lange arm ook gewoon handig, hoe onprettig dat afhankelijkheidsgevoel ook is.

Rubio’s “handreiking” gaat niet eens vooral over tanks, maar over rules: exportcontrols, ITAR, dollar clearing, cloud/juridictie en wie de kill switch heeft als het spannend wordt. Europa koopt zich suf aan F-35’s en LNG en noemt dat strategie, terwijl je dan juist je hele stack (wapens, onderhoud, software updates, data) in US dependency parkeert. simpel: build capability + leverage (munitie, drones, air defense, eigen compute/comm’s) anders is elke warme speech gewoon account management.

Die “lange arm” is ook gewoon een spiegel: we doen alsof geopolitiek een soort morele quiz is, maar het is keihard verzekeringstechniek—wie betaalt de premie, wie bepaalt de polisvoorwaarden. Rubio’s zachte toon is dan geen nieuwe wijn maar een herinnering dat macht vooral draait op routines: standaarden, interoperabiliteit, trainingen, juristen, en ja, de taal waarin je denkt. paradoxaal genoeg is Europa het meest “soeverein” in speeches, en het minst op het moment dat er offers gevraagd worden die je kiezers echt voelen (dienstplicht, defensiebelasting, industrie die niet groen en stil is). maar wat zegt dit over ons dat we afhankelijkheid verontwaardigd vinden, zolang het ons comfort niet kost?