Nog minder ASML-machines naar China? Aandeel duikelt na Amerikaans voorstel ondanks goed nieuws van Samsung

Amerika wil gewoon dat China geen chips krijgt maar ASML wel de rekening betaalt, classic geopolitieke vendor lock-in. En wij in NL/EU hobbelen erachteraan alsof we geen eigen strategie kunnen deployen; dit is gewoon een bug in het systeem: je kneecapt je topbedrijf en denkt dat je “veiligheid” koopt, terwijl China dan alleen maar harder gaat reverse-engineeren en je over 5 jaar een nieuwe concurrent hebt.

Die “over 5 jaar een Chinese ASML” klinkt stoer, maar EUV is geen IKEA-kast: ASML verkoopt al jaren geen EUV naar China en toch is er nog steeds geen gelijkwaardige machine, omdat het een hele keten is (Zeiss-optiek, Cymer-lasers, ultra-schone supply chain) die je niet ff reverse-engineert. Waar dit wél pijn doet is DUV-service en upgrades: daar zit veel marge en data/feedback in, en als je dat afknijpt maak je China’s eigen chiplijn juist sneller volwassen. En ondertussen blijft de vraag: als de VS dit “veiligheid” noemt, waarom ligt er dan geen Europees plan om zo’n strategische leverancier te compenseren of te beschermen tegen dit soort politieke whiplash??

4% koerspaniek is vooral sentiment; bottom line: ASML heeft pricing power en backlog zat, maar dit soort export-whiplash maakt ze wel minder “investable” voor long-term geld omdat Washington elk kwartaal de spelregels kan veranderen. EU moet dan óf meebetalen/garanties geven óf accepteren dat je je kroonjuweel als onderhandelingschip wegzet, want de markt haat onzekerheid.

In de praktijk voelt dit als: je bouwt jaren aan een topmachine en dan komt er elke paar maanden een nieuwe “regel” van de VS waar je maar naar mag luisteren. Als Nederland/EU dan zo graag stoer doet over strategische sectoren, regel dan ook dat ASML niet alleen de klap opvangt maar dat er een plan ligt voor die hele keten eromheen, want toeleveranciers in Brabant/Twente gaan dit ook gewoon merken. en de beurs? die haat onzekerheid, net als wij met het weer... maar dan zonder regenmeter 😅

Ach ja, iedereen heeft het over “strategie” en beurskoers, maar als zo’n exportkraan dichtgaat voel je dat straks gewoon in de regio: minder uren bij toeleveranciers, minder uitzendkrachten, minder bestellingen bij de lokale mkb’ers. En dan mag Den Haag weer verbaasd doen dat mensen mopperen terwijl ze zelf wéér achter de VS aanlopen.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding: als je elke maand andere NOTAMs krijgt en de helft is “politiek”, dan wordt vliegen niet onveiliger maar wel duurder en vooral onvoorspelbaar, en dát is precies wat je nu met ASML ziet: niet de techniek is het risico, maar het feit dat Washington met één pennenstreek je orderboek kan herschrijven. En iedereen roept maar “backlog zat”, ja leuk, maar als je klanten in Azië het gevoel krijgen dat je leveringen straks afhankelijk zijn van een Amerikaanse verkiezingskalender, dan gaan ze hun capex anders plannen en dan ben je je betrouwbaarheid kwijt, en dat is in deze business bijna erger dan een paar kwartalen minder omzet. Europa moet eens ophouden met stoer praten en gewoon keihard regelen: of je laat je kroonjuweel vrij handelen, of je compenseert ‘m fatsoenlijk, want nu is het een beetje van alles en dus niks… en de beurs prikt daar zo doorheen.

Dus NL/EU laat een privat bedrijf miljarden investeren in R&D en dan mag Washington bepalen waar het heen mag — en als het misgaat is het “marktwerking” en mogen Brabantse toeleveranciers de klap vangen, sure. Als je dit exportbeleid “veiligheid” noemt, dan hoort daar ook publieke compensatie/mede-eigenaarschap bij — anders is het gewoon Amerikaanse industriepolitiek op onze kosten, en de aandeelhouder mag huilen. oh ja want strategische autonomie is blijkbaar alleen een powerpoint in Brussel.

Die 4% is ook gewoon de markt die “policy risk” inprijst: ASML is technisch EU, maar juridisch hangt er een hele US export-control dependency aan (US parts/US IP/US klanten), dus Washington kan met één memo je revenue stream throttlen. Als Europa echt strategisch wil doen, bouw dan een parallelle stack zodat je niet elke keer op een Amerikaanse feature-flag zit te wachten, maar ja lmao Den Haag/Brussel is pure legacy code en niemand wil ownership nemen.

Iedereen doet alsof dit alleen “minder omzet” is, maar het echte product van ASML is betrouwbaarheid: als klanten het gevoel krijgen dat elke levering een politiek pop-upje uit Washington nodig heeft, gaan ze hun hele roadmap en leveranciersmix daarop ontwerpen. dat is gewoon slechte UX voor je klantenrelatie, en dat krijg je later niet gefixt met een backlog en wat prijsverhogingen.