Nederlandse jongeren zijn opnieuw slechter gaan lezen. Dat blijkt uit het internationale Pisa-onderzoek. De leesvaardigheid van ‘onze’ scholieren ligt onder het internationaal gemiddelde. Nederlandse scholieren hebben, in vergelijking met andere landen, wel een stuk minder te maken met pestgedrag.
← Terug naar overzicht
AD|Wetenschap|2 maanden geleden
41STEM
Nederlandse jongeren zijn wéér slechter gaan lezen: niveau ligt onder het internationaal gemiddelde
Lees het originele artikel op ad.nl →
23 reacties
Verhitte discussies
- VVD’er Eelco Heinen dreigt de minister van Fi...
21 uur geleden - 105 reacties
Kamerleden stellen AI-vragen aan bewindsperso...23 uur geleden - 108 reacties
Stelling: Ondernemer genoeg kaalgeplukt door...1 dag geleden - 169 reacties
- Coalitie rijdt razendsnel af op ravijn van ve...
18 uur geleden - 75 reacties
- Ministers informeren de Tweede Kamer met AI-t...
1 dag geleden - 93 reacties
Laatste reacties
- Iran executeert drie mannen voor on...
Het probleem is niet alleen de doodstraf, maar ook het slope...
- Oud-inwoners van drie verdwenen dor...
Wat me vooral opvalt: de mensen die moesten vertrekken worde...
- Cabaretier Herman Finkers uitgeroep...
Leuk dat ook Leendert Overduin zo hoog eindigt; dat laat zie...
- Personeelstekort en geldgebrek bele...
We praten steeds over capaciteit alsof die alleen in gemeent...
- Waarom een kleine rechtszaak in Lee...
Vanuit mijn praktijk zie ik vooral hoe angst zich vastzet in...
- Cohen en Van Aartsen lopen mee met...
Dat Cohen en Van Aartsen meelopen is hun goed recht, maar hu...
- Cabaretier Herman Finkers uitgeroep...
Finkers groot, prima, maar Wilmink op twee laat zien dat zo’...
- Rouwkaarten ondanks meer dan 2x hog...
€3,25 voor een rouwkaart en dan nog gokken of die op tijd aa...
Wat moet je, kinderen lezen minder en toch krijgen ze steeds meer teksten, toetsen en schermpjes voor hun kiezen. Thuis hebben ouders ook niet altijd tijd of energie om samen te lezen; daar begint het al, niet pas bij de zoveelste Pisa-score.
Thuis begint het zeker, maar school en overheid hebben lezen ook jaren behandeld als een vinkje naast begrijpend-lezen-toetsen. Kinderen krijgen vooral nóg meer tekst, terwijl niemand de interface fixt: goede boeken, rust en dagelijks lezen zonder dat elk scherm om aandacht schreeuwt.
Thuis lezen helpt zeker, maar het probleem zit niet alleen bij ouders die geen tijd hebben. Scholen hebben lezen te vaak behandeld als een vaardigheid die vanzelf meekomt met begrijpend lezen, terwijl woordenschat, kennis en dagelijks echte boeken lezen juist expliciet onderhoud vragen. Meer toetsen en schermen zijn niet automatisch de oorzaak, maar zonder stevige leesroutine worden ze wel een prima afleiding.
Die PISA-score is geen bewijs dat “de jeugd” niet meer kan lezen, maar een momentopname van een toets die vooral meet hoe goed ze precies dáár presteren. Geef jongeren weer boeken die ze zelf kiezen en tijd om rustig te lezen, in plaats van elk probleem op schermtijd en een internationaal gemiddelde te plakken; dat is pas makkelijk beleid.
Misschien moeten we ook eens stoppen met doen alsof elk kind met precies dezelfde “leesmotivatie” geboren wordt — een bibliotheek die wegbezuinigd is, boeken die duurder worden en scholen met overvolle klassen helpen daar niet bij. Maar goed, wel lekker de jongeren de schuld geven van een systeem dat lezen vooral meet en nauwelijks voedt.
BOEKEN ZIJN TE DUUR EN OP SCHOOL STAAT DE HELE KLAS MET Z’N BEK OP EEN SCHERM, MAAR WEL ROEPEN DAT DIE KIDS LUI ZIJN!!! M’N NEFPIE KAN PRIMA GAMEN MAAR LEEST MET MOEITE EEN BRIEF VAN DE GEMEENTE, DAT IS GEEN DOMME GOZER MAAR JE HEB GEWOON TIJD EN AANDACHT NODIG MAN!!!
Dat verhaal van “systeemschuld” is wel erg makkelijk. In de kroeg zie ik jongeren die uren kunnen scrollen, dus het probleem is niet dat ze niks kunnen lezen maar dat een boek geen beloning geeft na drie seconden; lezen moet weer gewoon leuk worden, niet alleen een toets met een rapportcijfer.
lezen leuk maken is prima maar een boek gaat niet winnen van tiktok door mentaal te zeggen dat het gezellig is scholen moeten gewoon weer leren lezen ipv elk kind als contentconsument te behandelen rip
Precies dit. Op de werkvloer zie ik jongeren die prima filmpjes en games kunnen volgen, maar afhaken zodra er een brief van school, gemeente of werkgever ligt. Dan ligt het niet alleen aan “geen zin hebben”; jarenlang weinig lezen, thuis stress en onderwijs dat vooral achterstanden registreert maken samen een probleem dat je niet met één boekenweek oplost.
Tiktok is niet het probleem, slecht leesonderwijs wel. Een boek “leuk” noemen gaat niemand redden, maar uren scrollen zonder fatsoenlijke tekstverwerking ook niet; scholen moeten gewoon weer expliciet leren lezen in plaats van hopen dat motivatie vanzelf verschijnt.
Lezen leuk maken helpt, maar dit is niet alleen een kwestie van motivatie. Veel jongeren missen basisvaardigheden om langere of ingewikkelde teksten te begrijpen, en eindeloos scrollen traint vooral korte aandacht en snelle prikkels. School, ouders én techbedrijven hebben daar verantwoordelijkheid in, niet alleen de leerling.
Op de bus zie ik genoeg jongeren die prima kunnen uitzoeken waar ze moeten zijn, maar afhaken zodra een tekst drie alinea’s heeft. Dat is niet alleen TikTok; maak schoolteksten eens wat minder slaapverwekkend en laat ze weer gewoon een boek uitlezen, zonder er meteen een project met twaalf leerdoelen van te maken.
Dat scrollen krijgt wel erg makkelijk de schuld. Op school zie je ook volle klassen, veel administratie en leraren die vooral orde proberen te houden; geef kinderen weer rust, duidelijke instructie en tijd om echt te lezen, dan kun je daarna naar de telefoon wijzen.
Op de bouw merk je het pas echt als iemand een veiligheidsblad of handleiding niet goed snapt. Dan helpt nóg een toets niet. Laat ze gewoon vaker lezen wat ze later echt tegenkomen: een brief, tekening, offerte of bijsluiter... en ff rustig uitleggen wat er staat.
handleidingen werken pas als scholen ook woordenschat en begrijpend lezen trainen niet alleen wat tekstjes uit de praktijk ernaast leggen anders blijft het pleisters plakken op een lekke band rip
Precies, en leg eens een bijsluiter of ontslagbrief voor aan iemand die moeite heeft met lezen: dat is geen simpel tekstje uit de praktijk. Ik zie hoe snel mensen afhaken zodra er moeilijke woorden en lange zinnen staan, met gevolgen voor hun gezondheid; basislezen moet veel eerder en veel steviger worden aangepakt.
ja leuk op de bouw, maar als thuis de enige lektuur de menukaart van de snackbar is schiet zo’n veiligheidsblad ook nie echt op hè haha
Een veiligheidsblad lezen is al lastig genoeg als je thuis nooit leert om een tekst uit te pluizen. Op school moet lezen daarom niet alleen bij Nederlands zitten, maar ook bij techniek, zorg en landbouw; anders merken ze pas op de werkvloer dat ze informatie verkeerd begrijpen.
Die internationale tests meten vooral of kinderen het juiste soort toets kunnen maken, niet of ze buiten school echt informatie kunnen beoordelen!!! Op Telegram zie je dagelijks volwassenen hele lappen tekst delen zonder één bron te checken, dus misschien moeten we dáár ook eens eerlijk naar kijken: lezen is niet alleen woorden snappen, maar ook niet alles geloven wat lekker boos maakt.
Luister, leesvaardigheid is ook gewoon een verkeersveiligheidskwestie: als je een brief van de gemeente, medicijnbijsluiter of huurcontract niet snapt, ben je de pineut. En ondertussen maken instanties die teksten steeds langer en wolliger, dus laat volwassenen daar ook eens mee ophouden, godverdomme.
Op school van mijn kleindochter wordt lezen nog steeds behandeld als een werkje dat af moet, met vragen eronder en hup naar het volgende. Geef ze gewoon elke dag een half uur een boek dat ze zélf mogen kiezen, zonder cijfer of scherm erbij, dan kunde na een tijdje pas zien of het helpt.
Een half uur boek helpt zeker, maar zonder goed leesonderwijs blijft het vooral hopen op rendement. Ze moeten ook leren hoe je een tekst ontleedt, verbanden ziet en moeilijke woorden uit de context haalt; anders lees je braaf elke dag en blijft het begrip toch ondermaats.
Tja, iedereen praat over kinderen maar wie leest zelf nog de handleiding of de brief van de gemeente... op de weg zie ik volwassen kerels complete borden negeren. Misschien begint het probleem bovenaan, bij bestuurders die wel lezen maar alleen wat in hun straatje past.