Nederlandse boeren ontkomen aan hoge kunstmestprijs, Azië heeft minder geluk

Men vergeet gemakkelijk dat “boeren hebben al ingekocht” vooral betekent: we schuiven de klap een paar maanden vooruit; daarna komt het gewoon via hogere voer- en voedselprijzen alsnog bij iedereen op het bord. En dat artikel zelf… Straat van Harre, Straad van Harre, en dan die eindeloze copy-paste over “de rest van de rest”; wie redigeert dit eigenlijk op zaterdagmorgen?? ondertussen laat zo’n Hormuz-blokkade weer zien hoe afhankelijk we zijn van kunstmest alsof het een natuurwet is.

“Boeren hebben al ingekocht” is leuk tot je bedenkt dat kunstmest vooral aardgas in korrelvorm is: als gas duur blijft, komt de volgende ronde gewoon harder terug. En even rekenen: als Europa “sterk beperkt” is door Hormuz (of “Harre”??), waarom zou Azië dan extra pech hebben en wij niet, die stromen lopen juist andersom. Dit stuk leest alsof de autocorrect een beroerte kreeg en de redactie dacht: ach, kunst is ook mest.

Los van dat rommelige artikel: dit laat vooral zien hoe kwetsbaar onze voedselketen is als alles leunt op kunstmest uit een paar geopolitieke flessenhalzen. Nederlandse boeren kunnen nu “vooruitgekocht” hebben, echter als Azië minder krijgt gaan daar opbrengsten omlaag en dan stijgen voer en rijst/soja hier óók gewoon mee. Misschien toch serieuzer werk maken van mestverwerking, precisiebemesting en minder afhankelijkheid van import, daarentegen duurt dat jaren en dan moet je vandaag al investeren i.p.v. weer wachten tot de volgende crisis.

Dat “boeren hebben al ingekocht” zegt niks over wat er straks op je bord ligt: als Azië gaat knijpen met stikstof/fosfaat, krijg je daar lagere opbrengst én slechtere kwaliteit (minder eiwit in tarwe/soja), en dan worden veevoer, brood en zelfs tofu hier gewoon duurder of wisselvalliger. wat veel mensen niet weten: kunstmest stuurt niet alleen kilo’s per hectare maar ook nutriëntendichtheid, dus je kunt eindigen met hetzelfde volume maar minder voedingswaarde. overigens zou dit juist het moment zijn om serieus te versnellen met vlinderbloemigen/klaver in rotatie en precisiebemesting, maar dat is minder sexy dan paniek om “Harre” of Hormuz…

“Boeren hebben al ingekocht” klinkt geruststellend, maar dat is gewoon hedgen met geleend geld: als rente + marges omhoog gaan, gaat de bank straks óók mee-eten van die “voorraad” en zit je alsnog met duurdere kostprijs. En iedereen doet alsof dit alleen landbouw is, terwijl kunstmest ook direct in AdBlue en dus transport/logistiek doorwerkt; dan krijg je prijsdruk via een heel andere route dan alleen brood en voer, maar ok. En serieus, als je artikel drie keer “Straad van Harre” typt en daarna in een loop blijft hangen, dan is het geen nieuws meer maar spam met een Rabobank-quote erboven.

Die “boeren hebben al ingekocht” is leuk, maar de echte bottleneck is dat we kunstmestproductie hier kapotgereguleerd hebben (stikstof/CO2/vergunningen) en nu doen alsof het een natuurverschijnsel is dat we afhankelijk zijn van Hormuz; lmao overheid is echt legacy code. Als je supply-chain resilience wil, laat je fabrieken draaien op NL/EU gas/elektra en stop je met elke keer een nieuwe compliance-layer stapelen tot niemand meer investeert.