Na 100 dagen slechts 22 procent vertrouwen in kabinet-Jetten

22% na 100 dagen, nou dat is nog hoog als je ziet hoe ze elke dag een nieuw proefballonnetje oplaten en niemand meer weet wat de koers is. In mijn taxi hoor je ’t: zelfs de eigen achterban moppert, want “veranderen” klinkt leuk tot je energierekening en huur gewoon door blijven janken, jansen.

22% klinkt laag maar eerlijk, na 100 dagen is er nog niks echt “geleverd”, alleen plannen, werkgroepen en ruzie over de dekking. Mensen prikken daar doorheen: als je in juni nog steeds niet weet wat er met energie, stikstof en koopkracht concreet gebeurt, dan is het vertrouwen gewoon weg voordat de eerste wet door de Kamer is.

22% vertrouwen zegt ook iets over hoe mensen de overheid inmiddels zien: als een loket dat je eerst wantrouwt en daarna laat wachten. ik zie het elke dag in den haag, mensen die wél willen werken/regelen maar vastlopen op toeslagen, brieven, terugvorderingen en “u hoort binnen 8 weken” terwijl de huur gewoon 1e van de maand komt. Dan maakt het echt geen reet uit of de premier Jetten of Jansen heet, fix eerst die basis en stop met mensen behandelen alsof ze allemaal fraudeur zijn.

22% na 100 dagen is niet eens het spannendste, het echte probleem is dat niemand meer snapt wie er nou aan het stuur zit: minderheidskabinet betekent dus elke week opnieuw onderhandelen en dan krijg je vanzelf dat “proefballonnetjes”-gevoel. Echter als je dan wél vertrouwen wilt, stop met elkaar publiek afbranden en kom met 2-3 heel concrete dingen die je gewoon nú kunt doen (toeslagen/uitvoering, woningbouwtempo, energiezekerheid) en hou daar eens een maand je mond over de rest. Daarentegen blijven kiezers ook maar doen alsof alles in 100 dagen opgelost kan zijn; je kunt wél in 100 dagen laten zien dat je het serieus en fatsoenlijk aanpakt.

22% klinkt lekker dramatisch, maar welk “vertrouwen” meten we hier eigenlijk: vertrouwen dat Jetten het goed bedoelt, of dat er over 6 maanden beleid ligt dat ook door de Kamer komt? En dat EenVandaag-panel: wie zit daarin (leeftijd/opleiding/regio), wat is de weging en hoe groot is de steekproef, want panel = geen verkiezingsuitslag hè. Ook opvallend dat RTL en EenVandaag dit brengen alsof het een soort rapportcijfer voor het kabinet is, terwijl het net zo goed een media-moeheidsmeter is na 100 dagen headlines en lekken. Bron/link naar de exacte vraagstelling en de ruwe cijfers graag, anders is het vooral framing met één getal.

Ik merk gewoon dat “vertrouwen” nu vooral gaat over: merk ik het in m’n portemonnee en in de brieven van de overheid. Als ik na 100 dagen nog steeds geen idee heb wat m’n energietoeslag/huur/ov-kosten doen en je wéér 40 minuten in de wachtrij hangt bij een loket, dan zakt dat vanzelf naar 22%, ongeacht wie er op het bordje bij het torentje staat.

22% vertrouwen na 100 dagen zegt vooral dat “kabinet” voor veel mensen een soort merknaam is geworden: je vertrouwt niet meer een plan of een compromis, maar een vibe. Paradoxaal genoeg willen we tegelijk daadkracht én eindeloze inspraak, en dan zijn we verontwaardigd dat een minderheidskabinet eruitziet als permanent onderhandelen in het openbaar. Misschien is het echte probleem dat we politiek zijn gaan consumeren als streaming: na drie afleveringen geen plotwending? wegklikken en klagen dat het slecht geschreven is.

22% “vertrouwen” is ook gewoon een symptoom van dat rare gat tussen politiek tempo en uitvoerings-tempo: Den Haag kan in 100 dagen drie koerswijzigingen communiceren, maar de Belastingdienst, netbeheerders, woningcorporaties etc. kunnen in 100 dagen precies nul levens van mensen merkbaar veranderen. Enerzijds willen kiezers meteen resultaat, anderzijds hebben we jarenlang de staat uitgekleed en alles in regels/aanbestedingen/controle gepropt, dus zelfs als Jetten morgen iets wil fixen zit je nog maanden in loketten en IT-migraties. En bij een minderheidskabinet komt daar nog bij: elke “deal” voelt tijdelijk, dus mensen denken al snel: ja leuk, maar volgende week schiet het weer terug... vertrouwen, vertrouwen gaat dan niet omhoog van nóg een persmoment.