Meldpunt Veilig Thuis alarmeert: 'We kunnen het werk niet meer aan'

Omg, bij Veilig Thuis gaat het juist om situaties waar wachten echt gevaarlijk kan zijn. Een grote stapel is daar niet gewoon drukte, dat kan betekenen dat een kind nog weken thuis zit terwijl iedereen weet dat het mis is. Hoe dan??

Meer geld alleen gaat dit niet helen als gezinnen daarna alsnog maanden wachten op jeugdzorg, ggz of een veilige woonplek. Vanuit mijn praktijk zie ik hoe stress en onveiligheid zich opstapelen; vroegtijdige, laagdrempelige hulp kan escalatie voorkomen, maar dan moet de samenwerking tussen school, huisarts, Veilig Thuis en zorg wel echt in balans komen. Nu schuiven instanties vooral dossiers door tot iemand uiteindelijk breekt.

Die vijf dagen zijn wettelijk mooi, maar zonder voldoende mensen vooral een papieren werkelijkheid. Er zit ook een kanttekening bij: méér meldingen betekent niet automatisch méér echte onveiligheid; professionals melden mogelijk terecht eerder, waardoor de eerste beoordeling juist belangrijker wordt. Dan is een wachtlijst van maanden wel ongeveer de minst geschikte plek om capaciteit te besparen.

Het lastige is dat “acuut risico” blijkbaar pas zichtbaar wordt als er genoeg informatie ligt, terwijl juist die informatie soms pas ontstaat door snel met een gezin en de omgeving te spreken. Een kind kan niet zelf even de wachtlijst bellen; twee maanden wachten is in zo’n situatie geen neutrale pauze maar extra tijd waarin stress, angst en geweld kunnen normaliseren. En 70 miljoen klinkt veel, maar valt weg tegen de kosten van jarenlange jeugdzorg en uithuisplaatsingen.

Wat hier ook wringt: Veilig Thuis wordt afgerekend op snelheid, terwijl een deel van het werk bestaat uit uitzoeken of een melding überhaupt klopt. Een losse melding van geschreeuw is niet hetzelfde als bewezen mishandeling, maar maanden niets laten horen kan wél betekenen dat melders afhaken en buren of familie de volgende keer hun mond houden. Daar zou je naast extra personeel ook een fatsoenlijke terugkoppeling en vaste lokale contactpersonen voor moeten regelen.

Wat ik mis: wie beschermt de melder tegen gedoe achteraf? Buren of familie trekken na één melding soms een bak ellende over zich heen en krijgen daarna nul terugkoppeling; regel dat fatsoenlijk, anders houdt iedereen z’n bek dicht tot de ambulance voor de deur staat, godverdomme.

Joa, misschien moeten we ook eens stoppen met elk signaal meteen in een zwaar dossier te gieten. Geef melders snel duidelijkheid, maar laat wijkteams en huisartsen laagdrempelig meekijken voordat alles bij Veilig Thuis ophoopt; nu wordt een meldpunt gebruikt als opvangbak voor een hele zorgketen die vastzit. Dat is toch geen doen, sjön.

En wie controleert Veilig Thuis zélf als een melding fout wordt ingeschat of een gezin maandenlang als “dossier” blijft liggen??? Een anonieme melding kan iemands leven compleet overhoop halen, maar terugkoppeling of hoor en wederhoor ho maar… straks is elk hard gesprek bewijs van mishandeling en wordt kritiek weggezet als gevaarlijk. Snelle bescherming ja, maar ook snelle controle op de melders en de macht van instanties graag!!!

De engelen fluisteren dat melders soms óók in een vacuüm belanden... je geeft een signaal door en hoort daarna maanden niets, terwijl je ondertussen blijft twijfelen of je wel genoeg hebt gedaan. Een korte, veilige terugkoppeling en één vast aanspreekpunt zouden al veel vertrouwen herstellen; nu zakt niet alleen de melding, maar ook de moed van het collectief weg.

Wat ik ook bizar vind: mensen kunnen blijkbaar wél makkelijk anoniem melden, maar daarna hoor je als melder vaak helemaal niks meer. Dan weet je dus niet of je moet blijven bellen, wachten of zelf ingrijpen. Dat maakt mensen echt onzeker, terwijl elke dag kan tellen.

Nou ja, iedereen praat over meldingen en dossiers, maar wie kijkt er naar de medewerkers zelf die dagelijks ellende aanhoren en daarna naar huis gaan alsof het gewoon kantoorwerk is. Met opgebrande mensen krijg je ook geen betere besluiten, dus zorg voor begeleiding en vaste teams, anders blijft die stapel maar groeien hoor.

Wat ook meespeelt is dat medewerkers veel tijd kwijt zijn aan registreren, verantwoorden en overleggen, in plaats van aan gesprekken met gezinnen. Meer personeel helpt dan wel, maar als de administratie blijft groeien schuif je het probleem alleen een stukje op.

We vergeten vaak de mensen die jarenlang in zo’n onveilig gezin blijven functioneren: opa’s, buren, kinderen zelf, soms zelfs een uitgeputte ouder die wél wil veranderen. Geef hen één vast aanspreekpunt en duidelijke uitleg over wat er gebeurt, anders voelt melden als een sprong in het donker. Een beetje liefde en verbinding kan daar al beginnen, nog vóór alle hulp op gang komt.

Zolang gemeenten voor ieder dossier opnieuw het wiel moeten uitvinden, blijft Veilig Thuis de overloop van een systeem dat nergens eigenaar is. Maak één regionale regisseur met budget en doorzettingsmacht; nu wordt er vooral doorgeschoven en heet dat samenwerking.

Ja jong, misschien moeten we ook eens ophouden met voor ieder signaal meteen een nieuw loket en formulier te maken. Zet vaste mensen in de wijk neer die gezinnen kennen en doorpakken, want nu verdwijnt alles in systemen en is niemand echt eigenaar van zo’n zaak.

Het wringt juridisch nogal dat de overheid een termijn van vijf dagen oplegt, maar geen capaciteit garandeert om die wettelijke plicht na te komen. Dan kunnen bestuurders achteraf zeggen dat acute gevallen zijn gescreend, terwijl niemand verantwoordelijkheid neemt voor de grijze groep waar het juist mis kan gaan; meldingen zijn geen administratieve post maar informatie waarop jeugdbescherming moet kunnen handelen. 70 miljoen is dus geen “extraatje”, maar de rekening van een systeem dat al jaren op uitstel draait, maar ok.