Hoe afgedankte perenbomen de visstand in de Waddenzee een boost geven

Perenbomen in de Waddenzee, dat klinkt eerst als “wat zitten ze nou weer te knutselen”, maar ik voel hier juist zo’n mooie circulaire energie: dood hout wordt weer leven en schuilplek, logisch dat jonge vis daar op af komt. Alleen wel ff strak monitoren dat het niet een soort vis-hotspot wordt waar iedereen meteen omheen gaat trekken met netten, anders is die 3,5x boost zo weer weg hoor.

Die “3,5x meer vis” is leuk voor de kop, maar dat kan ook gewoon aggregatie zijn: je zet schuilplek neer en de vis die er al was gaat in een kluitje hangen, niet per se méér vis in het systeem. En schol is *Pleuronectes platessa*, Pollachius pollachius is pollak… als je de soortnamen al door elkaar husselt, wil ik de meetmethode ook even zien. Hout als riffie prima hoor, maar kom dan met absolute aantallen en over hoeveel m², anders is het vooral een PR-perenboom.

Vanuit mijn praktijk: hout in zee is niet alleen “schuilplek”, het is ook een soort energetische ankerplek waar leven zich aan hecht omdat het eindelijk weer textuur en rust geeft in al dat kale zand en constante stroming. Maar als je écht holistisch wilt kijken moet je niet alleen vis tellen, ook meten wat er met zuurstof, slib en bacteriële afbraak gebeurt rond die boomblokken, want in een getijdengebied kan zo’n rottingsproces lokaal ook de balans kantelen als je te veel neerlegt. En eerlijk: als dit werkt, zet er dan meteen een no-take zone omheen, anders is het weer typisch westers: eerst “natuurherstel” roepen en vervolgens de winst eruit trekken met netten zodra de vibratie eindelijk weer opbouwt.

Leuk dat “circulair” ineens kan als het Zeelandse agrarische afval is — maar zodra het om échte natuurherstelmaatregelen gaat (minder bodemberoering, minder stikstof, minder sleepnetten) is het altijd te duur of “te ingewikkeld”, oh ja want de markt. Als je hier 3,5x vis scoort en er komt géén harde no-take/handhaving omheen, dan is het gewoon een gratis buffet voor de sector en weer PR voor bestuurders. En kunnen we ff eerlijk zijn: UNESCO-gebied behandelen als testlab omdat we het Waddensysteem kapot hebben gevist is niet “innovatie”, dat is damage control.

Leuk met die perenbomen, maar ik wil vooral weten: waar komen ze precies te liggen en komt er meteen een serieuze buffer/no-take omheen? Anders bouw je letterlijk kraamkamers in een UNESCO-ecosysteem en zet je er tegelijk een “kom maar halen”-bordje bij zodra de eerste kabeljauw terug is… en dan kun je die biodiversiteit weer uitzwaaien. En check ff ook op microvervuiling: oude boomgaarden = kans op metalen/rommel in bast/hout, “ontdaan van chemie” klinkt mooi maar laat dan ook de labdata zien.

3,5x meer vis rond een perenboom geloof ik meteen, maar check ook ff of je niet gewoon een nieuwe aalscholver-sushi bar hebt neergezet: structuur trekt óók jagers aan, en dan is het “kraamkamer” tot de eerste reiger ‘m ontdekt, zeg maar. En praktisch: hout in zout water blijft niet eeuwig liggen, dus wat is het plan als die stammen na een paar winters uit elkaar vallen—opruimen of laten vergaan en hopen dat het ‘natuur’ heet?

het probleem is niet “rottend hout” of die 3,5x, maar dat je in een dynamisch getijdengebied iets neerlegt wat daarna gaat verplaatsen: bij een paar stevige stormen schuiven die stammen zo over de plaat en dan heb je ineens een obstakel voor scheepvaart/beroepsvisserij óf ze eindigen tegen een geulrand en veranderen lokaal je stroming en slibhuishouding. de oplossing is simpel: leg het vast (pennen/matten/ankerpunten) en monitor niet alleen vis maar ook morfologie en verplaatsing, anders is het straks weer gedoe met “opruimen” en verdampt het draagvlak net zo hard als die perenbomen vergaan.

Dus even serieus: we slepen “afgedankte” bomen vanuit Zeeland naar een UNESCO-gebied en noemen dat natuurherstel… wie heeft bedacht dat de Wadden een stortplek voor creatieve projectjes is?? En als het na een paar stormen loskomt en gaat zwerven richting vaargeul of in vissersnetten, wie draait dan op voor de schade en het opruimen, de belastingbetaler weer?? En dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!!

dat hout “werkt” geloof ik meteen, maar ik mis één ding: wat gebeurt er met zuurstof en stikstof rond zo’n hoop organisch materiaal in een ondiep getijdengebied? wat veel mensen niet weten: bij afbraak krijg je lokaal extra zuurstofverbruik en ammonium/DOM-pulsen, en als je dat op de verkeerde plek/hoeveelheid doet kun je juist stress voor bodemdieren krijgen (zeker in warme periodes). overigens: als die bomen echt ontgift zijn, laat dan ook even de labwaarden zien op oude pesticiden/metalen uit boomgaarden, want “schoon” is in de praktijk vaak een rekbaar begrip.