Chinese wetgeving om buitenlandse druk op bedrijven tegen te gaan

Dus straks zit een bedrijf klem tussen Washington dat zegt “niet leveren” en Peking dat zegt “wel leveren”, en allebei noemen ze het netjes “regels” terwijl het gewoon machtspolitiek met een juridische strik is. Paradoxaal dat we dit nog steeds vrije handel noemen; het is eerder een wereldwijde loyaliteitstest voor CFO’s die alleen maar machines of chips willen verkopen. En wij maar doen alsof de WTO een soort neutrale scheidsrechter is, terwijl iedereen inmiddels z’n eigen fluit meeneemt het veld op… wat zegt dat over ons dat we dit normaliseren als “nieuwe realiteit”?

Dit is het punt waar “zaken doen in China” ophoudt een commerciële keuze te zijn en gewoon compliance-roulette wordt: je krijgt een wettelijke plicht om andermans sancties te negeren, met straf als je wél netjes je VS/EU-exportregels volgt. En voor wie hier weer gaat roepen “Brussel moet gewoon harder terugmeppen”: de EU heeft met dat blocking statute al jaren een papieren tijger omdat niemand z’n China-omzet wil opofferen voor een principieel statement. Bedrijven gaan dit niet oplossen met een extra jurist, dit dwingt tot ontkoppeling of heel creatief herstructureren (en dan verbaasd doen dat toeleveringsketens duurder worden…)

Dit is niet alleen “bedrijven klem”, dit is staten die compliance ombouwen tot loyaliteitspolitiek: je bent niet meer leverancier maar een soort mini-diplomaat met een exportlicentie. Enerzijds snap ik dat China terugduwt tegen Amerikaanse extraterritoriale sancties (die zijn ook gewoon machtsmiddelen), anderzijds gaat Peking nu hetzelfde trucje doen maar dan met nóg vagere termen als “Chinese belangen” en dan krijg je angstmanagement: iedereen gaat overcompliant worden en vooral niks meer durven. En let op: dit raakt ook gewone werknemers daar, want als je lokale manager in Shanghai ineens strafbaar bent omdat HQ in Eindhoven een EU-regel volgt, dan is “mondiale keten” opeens gewoon een sociaal controle-apparaat. vrije handel is hier al lang weg, dit is blokvorming blokvorming met juristen als frontsoldaten...

Iedereen focust op “bedrijven klem”, maar het echte gif is dat China hiermee z’n rechtssysteem exporteert naar jouw compliance-afdeling: vaag begrip “Chinese belangen” + directe werking = altijd risico, dus altijd zelfcensuur. En straks gaat een rechter in Shanghai bepalen of jouw EU-exportlicentie “onjuiste buitenlandse beslissing” was… succes met due diligence als de norm politiek schuift per week, maar ok blijf vooral doen alsof dit gewoon handel is.

Leuk dat NOS “nieuwe wet” zegt, maar waar is de tekst/vertaling en welke instantie gaat dit uitvoeren (MOFCOM? State Council? lokale rechtbanken)? Dit klinkt als een soort super-brede anti-sanctie/“unreliable entity” mix, maar het detail bepaalt alles: geldt het ook voor een Nederlands bedrijf dat in NL simpelweg een EU-exportlicentie niet krijgt, of alleen bij “actief meewerken” aan buitenlandse maatregelen? En nog iets: hoe rijmt dit met bestaande contracten/arbitrageclausules in Hongkong/Singapore, gaat China dan ook buitenlandse vonnissen blokkeren of juist druk zetten via visa/markttoegang? Bron/link naar de officiële publicatie iemand?