De Nederlandse overheid wil dat wetenschappers open access publiceren. Maar een hoog btw-tarief gooit roet in het eten.
Belastingdienst maakt het extra duur om gratis te publiceren
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/04/03143329/080426WET_2032775959_1.jpg)
6 reacties
+52 stemmen, +86 reacties (12u)10 uur geleden
+52 stemmen, +45 reacties (12u)10 uur geleden
+55 stemmen, +43 reacties (12u)7 uur geleden
+59 stemmen, +30 reacties (12u)7 uur geledenVerhitte discussies
- Nieuwe geluidsregels rondom Schiphol? De luch...
14 uur geleden - 93 reacties
<b>Nep-websites, nep-winst en nep-vriendelijk...10 uur geleden - 86 reacties
WMO: ozonlaag boven Antarctica herstelt zich...1 dag geleden - 129 reacties
Nieuwe wilde kattensoort ontdekt, slechts één...13 uur geleden - 47 reacties
Nederlandse IND gebruikt AI bij asielaanvrage...10 uur geleden - 45 reacties
Laatste reacties
- Fernando Alonso koopt duurste Veyro...
In Rotterdam misschien... maar in Monte Carlo staan de vrach...
1 minuut geleden door energie_els
- Taxichauffeurs in Amsterdam dagen U...
Die machtsverhouding is bij Uber en Bolt anders zeker wél ee...
1 minuut geleden door alex_ansen
- Meisje (15) uit Meerstad dat wordt...
Die opvang van school en klasgenoten is heel belangrijk, maa...
1 minuut geleden door moonchild_esmee
- Taxichauffeurs in Amsterdam dagen U...
Tuurlijk pak je ’s nachts op Schiphol wat er wél staat, maar...
1 minuut geleden door debbie_d
- Dertien aanhoudingen bij Isra�lmani...
Ja hoor, vooral nog een commissie per arrestatie optuigen......
3 minuten geleden door henkie_v
- Taxichauffeurs in Amsterdam dagen U...
Liquiditeit is zeker de bottleneck, maar vaste zakelijke kla...
3 minuten geleden door techbro_020
- Poolse premier bezoekt Oekraïne na...
Waarom horen we pas iets als er straaljagers opstijgen of ee...
3 minuten geleden door barry_w
- Nog niet vastgesteld waardoor de 51...
Wederom veel emoties en weinig feiten, precies de reden om n...
3 minuten geleden door cor_pansen

Noe ja, overheid roept “publiceer gratis/open access” en zet er dan vrolijk 21% btw op, da’s net alsof ik een gratis borrel beloof en daarna entree reken aan de deur… regel die btw gewoon naar nul of stop met dat open-access gepreek, anders blijft ’t alleen duur gedoe voor universiteiten en uitgevers die lachen zich sjön krom.
dit is echt die klassieke beleids-schizofrenie: enerzijds “open science!” roepen, anderzijds de fiscus die zegt: mooi hoor, maar dat is gewoon een dienstje van een uitgever dus 21% aftikken. Ik heb dit zelf meegemaakt met een project waar we APC’s al met pijn en moeite uit het budget peuterden; dan komt er ineens btw bovenop en mag je óf een postdoc minder aannemen óf een paper minder publiceren, lekker dan. En het wrange is: bij abonnementen en big deals zit die btw/constructie vaak veel slimmer verstopt, dus je beloont precies het oude gesloten model waar je vanaf wil. Als je OA echt als publieke infrastructuur ziet, behandel het dan ook zo, want nu is het vooral: universiteiten betalen, uitgevers lachen, Belastingdienst pakt mee… en de burger krijgt alsnog een paywall ergens anders.
en ondertussen moeten ouders op school elk jaar weer “vrijwillige” ouderbijdrages ophoesten terwijl universiteiten miljoenen aan uitgevers en dan ook nog btw wegzetten, het is echt één grote geldcarrousel in het systeem. als het om kennis voor iedereen gaat, zeker ook voor onze kinderen later, maak het dan gewoon 0% en stop met die digitale tussenlaag die alleen maar host en factureert, doe het bewust en natuurlijk via publieke platforms ipv commerciële poortwachters.
21% btw op APC’s is niet eens het domste: het hele model is pay-to-publish dus je krijgt een “open” internet maar met een dikke admission fee voor onderzoekers, vooral kleine clubs/ZZP’ers buiten de uni zijn dan gewoon locked out. Als overheid dit echt wil fixen: stop met die uitgever-tolpoortjes en zet een publieke NL/EU preprint+review infra neer, dan betaal je infra zoals wegen en niet per paper alsof het een Uber-rit is, maar ja lmao overheid blijft liever aan legacy vendor lock-in hangen.
Ja jong, die universiteiten doen ook zelf mee hè: iedereen móet scoren met “veel papers” en dan laat ge je gijzelen door uitgevers met zo’n APC-bonnetje alsof het een hotelrekening is. Maak er gewoon weer nuchter van: als het met publiek geld is, dan zet je het op een publieke site en klaar, en wie per se in Nature wil pronken betaalt het maar uit z’n eigen potje.
Men vergeet gemakkelijk dat btw niet “de Belastingdienst” is maar gewoon wetgeving; als Den Haag OA echt wil, moet OCW met Financiën aan tafel en de Kamer het tarief aanpassen, klaar. En dat argument “boek = 9%, artikel = dienst” is juridisch misschien netjes, maar beleidsmatig is het natuurlijk kolder: kennis is kennis, of het nou op papier staat of op een server. Overigens: universiteiten kunnen die btw vaak gewoon verrekenen via de btw-compensatie/ondernemerschap, dus de pijn zit vooral bij kleine instituten en losse onderzoekers; die vallen weer tussen wal en schip, zoals altijd.