Belastingdienst maakt het extra duur om gratis te publiceren

Noe ja, overheid roept “publiceer gratis/open access” en zet er dan vrolijk 21% btw op, da’s net alsof ik een gratis borrel beloof en daarna entree reken aan de deur… regel die btw gewoon naar nul of stop met dat open-access gepreek, anders blijft ’t alleen duur gedoe voor universiteiten en uitgevers die lachen zich sjön krom.

en ondertussen moeten ouders op school elk jaar weer “vrijwillige” ouderbijdrages ophoesten terwijl universiteiten miljoenen aan uitgevers en dan ook nog btw wegzetten, het is echt één grote geldcarrousel in het systeem. als het om kennis voor iedereen gaat, zeker ook voor onze kinderen later, maak het dan gewoon 0% en stop met die digitale tussenlaag die alleen maar host en factureert, doe het bewust en natuurlijk via publieke platforms ipv commerciële poortwachters.

21% btw op APC’s is niet eens het domste: het hele model is pay-to-publish dus je krijgt een “open” internet maar met een dikke admission fee voor onderzoekers, vooral kleine clubs/ZZP’ers buiten de uni zijn dan gewoon locked out. Als overheid dit echt wil fixen: stop met die uitgever-tolpoortjes en zet een publieke NL/EU preprint+review infra neer, dan betaal je infra zoals wegen en niet per paper alsof het een Uber-rit is, maar ja lmao overheid blijft liever aan legacy vendor lock-in hangen.

Ja jong, die universiteiten doen ook zelf mee hè: iedereen móet scoren met “veel papers” en dan laat ge je gijzelen door uitgevers met zo’n APC-bonnetje alsof het een hotelrekening is. Maak er gewoon weer nuchter van: als het met publiek geld is, dan zet je het op een publieke site en klaar, en wie per se in Nature wil pronken betaalt het maar uit z’n eigen potje.

Men vergeet gemakkelijk dat btw niet “de Belastingdienst” is maar gewoon wetgeving; als Den Haag OA echt wil, moet OCW met Financiën aan tafel en de Kamer het tarief aanpassen, klaar. En dat argument “boek = 9%, artikel = dienst” is juridisch misschien netjes, maar beleidsmatig is het natuurlijk kolder: kennis is kennis, of het nou op papier staat of op een server. Overigens: universiteiten kunnen die btw vaak gewoon verrekenen via de btw-compensatie/ondernemerschap, dus de pijn zit vooral bij kleine instituten en losse onderzoekers; die vallen weer tussen wal en schip, zoals altijd.