Aanpak wapens onder jongeren faalt: aantal misdrijven naar hoogste niveau in jaren

Die spotjes en inleveracties zijn beleid voor de bühne: leuk voor de persfoto, maar die paar jongens die echt met messen/vuurwapens lopen zitten echt niet te wachten op “Drop je knife” terwijl ze op Snap/Telegram binnen 10 minuten iets regelen. Enerzijds is preventief fouilleren op school een signaal (“we doen wat”), anderzijds duw je daarmee de boel juist naar buiten het schoolplein en maak je van wapenbezit een soort status- en groepsding: niemand wil de enige zijn zonder, dat is pure veiligheidsdilemma-logica. En zolang we blijven doen alsof dit vooral een “voorlichting”-probleem is, in plaats van een mix van online handel, straatstatus, schulden/druk thuis en een kleine harde kern die de norm zet, blijft het elk jaar weer recordje spelen. Misschien ook eens durven zeggen: die platforms en betaalroutes zijn nu gewoon onderdeel van de infrastructuur van geweld, en daar zijn we veel te slap op.

“Beleid faalt” is zo’n lekkere RTL-kop, maar wat is hier nou precies gemeten: meer geweld óf vooral meer controles/registratie (preventief fouilleren op school, extra inzet) waardoor je automatisch meer verdachten en inbeslagnames krijgt? En die 1.370 minderjarige verdachten: gaat het om unieke personen of telt één jongen die drie keer gepakt wordt ook drie keer mee, bron? Ook dat verhaal over “anonieme kanalen” op socials is waar, maar wie pakt dan de betaalroutes en bezorgers aan (tikkie/crypto/packstation) in plaats van weer een spotje op Insta… politie/JenV heeft daar toch gewoon cijfers van?

Ik merk dat je met spotjes en fouilleren alleen aan de buitenkant trekt, terwijl die jongens vooral rondlopen met stress-energie: bang om “de loser zonder wapen” te zijn en thuis vaak ook nul bedding. Pak dan eens dat groepsding aan: echte rolmodellen die elke dag op school/straat aanwezig zijn, plus keihard ingrijpen op die online dealers én ouders die wegkijken omdat ze zelf overleven. En ja, als je een 16-jarige al maanden laat schorsen en rondzwerven, geef je ’m letterlijk meer straat-uren om die rotenergie te voeden… wat verwacht je dan??

Vanuit mijn praktijk: die wapens zijn vaak niet “stoer”, het is paniek in een hoodie… een zenuwstelsel dat al jaren op standje overleven staat en dan voelt een mes als controle. Je kunt Telegram dichtjagen en spotjes draaien tot je blauw ziet, maar zolang school/thuissituatie één grote prikkel- en stressbak blijft en er nergens echte regulatie is (adem, lijf, grenzen, bedding), blijft die groep elkaar opjagen in dezelfde lage vibratie en wordt geweld gewoon de taal. En ja preventief fouilleren zegt vooral: we vertrouwen je niet, en dan gaat die energie nóg harder in verzet.

Die spotjes zijn net als “niet roken” op een bushokje: iedereen kijkt erlangs en de enigen die het wél lezen deden het toch al niet. En ondertussen zie je bij haltes en stations gewoon steeds meer van die jochies die nergens heen hoeven maar wél de hele dag rondhangen, dan kun je fouilleren wat je wil maar je haalt de reden dat ze daar staan niet weg.

spotjes zijn niet het probleem, het gat erna is het probleem: ik zie jongens die na een wapen-incident “geschorst” worden en vervolgens wekenlang gewoon op straat hangen zonder toezicht, zonder dagritme, zonder hulp, en dan is het wachten tot de volgende knal. En ondertussen staan ouders en school te ruziën over wie “verantwoordelijk” is terwijl die jongen allang in een groep zit die ’m gewoon een nieuw mes regelt. Als je echt wat wil, zorg dat er binnen 24 uur na zo’n incident een keiharde keten staat: thuischeck, school/leerplicht, hulp en consequenties, niet weer zo’n mapje met goede bedoelingen.

Iedereen lult over spotjes, Telegram en “vibraties”, maar niemand zegt hardop dat je in NL als minderjarige met een mes/knalijzer vaak sneller weer buiten staat dan dat ik een biertje tap, dus ja dan wordt het een hobby, maar goed noem het vooral weer “complex” en schrijf een nieuw plan in Arial 11.

spotjes zijn leuk, maar zolang je als 15-jarige met een mes wordt gepakt en daarna gewoon weer om 16:00 bij de Appie staat alsof het een vergeten ov-chipkaart was, is de “aanpak” vooral theater. maak wapenbezit eens echt kut: meteen avondklok/gebiedsverbod + telefooncheck bij herhaling en ouders financieel mee laten bloeden, dan lacht er ineens niemand meer, zeg maar.