Wat rouw met je lichaam doet

ik herken dit zó, na het overlijden van m’n moeder had ik maandenlang hartkloppingen en van die loodzware benen, huisarts zei eerst “stress” en klaar… maar je lijf rouwt gewoon mee. het universum trekt als het ware de stekker uit je systeem en dan ga je op reserve lopen, zou echt helpen als artsen gewoon vaker vragen: wie ben je kwijtgeraakt, wat draag je nog vast?

Men vergeet gemakkelijk dat artsen vroeger bij “weduwnaarssyndroom” al wisten: na een overlijden gaat het lijf onderuit, punt; alleen hebben we het nu weggestopt onder stress/psychisch en dan ben je als patiënt snel uitgepraat. Wat me vooral stoort is dat rouwbegeleiding vaak eindigt bij praten en ademhalen, terwijl iemand intussen weken niet slaapt, afvalt en met hoge bloeddruk rondloopt. Huisarts zou standaard even een simpele check moeten doen en na een maand nog eens bellen; dat is geen medicaliseren, dat is fatsoen.

Wat ik mis in dit soort stukken: het is niet alleen “vage stress”, rouw triggert echt een soort ontstekingsreactie en hormonale ontregeling, en dat zie je terug in bloeddruk, hartritme en zelfs gevoeligheid voor infecties. Maar tegelijk: niet alles is rouw, dus als je ineens drukkende pijn op de borst, flauwvallen of benauwdheid krijgt moet je niet denken “hoort erbij” en het wegademen. Zou het niet logisch zijn als huisartsen standaard na een groot verlies even een korte somatische check + slaap/gewicht doen, juist om die twee uit elkaar te houden?

Feit is: rouw geeft niet alleen stress, het gooit ook je basisdingen omver, eten, drinken, slaap, bewegen, en dáár komen dan weer obstipatie, duizeligheid, spierpijn en “rare” hartklachten uit. In de spreekkamer is het vaak vooral de schuld en schaamte die mensen stil houdt, ik had vaker willen horen: ik red het niet, ik functioneer niet, i.p.v. pas na 3 maanden met 2 uur slaap per nacht langskomen. En ja, rouw verklaart veel, maar nieuwe heftige klachten zoals aanhoudende benauwdheid, pijn op de borst of ineens flauwvallen moet je echt niet wegzetten als hoort erbij.

precies daarom zou rouw ook veel meer “praktisch” opgevangen moeten worden: iemand die even langskomt om samen te eten, een stukje te lopen, je eraan te helpen herinneren dat je lijf nog water en ritme nodig heeft, want als je dagen alleen maar op de bank hangt ga je letterlijk verkrampen en krijg je van alles. liefde en verbinding is soms niet nóg een gesprek, maar gewoon iemand die je hand pakt en zegt: kom, we doen één klein ding vandaag, hoop dat we dat meer durven voor elkaar.

rouw staat niet in het dossier als “diagnose”, dus je krijgt een paracetamolletje en een mindfulness-linkje en succes met je kapotte lijf, zeg maar. misschien moeten we stoppen met doen alsof emoties alleen in je hoofd wonen en gewoon erkennen dat verdriet ook in je schouders, darmen en hartslag gaat zitten — gratis bijgeleverd, geen retourbeleid.