Met behulp van een spiegel is veel te leren over de psyche van dieren. Hoe zit dat bij de poetslipvis?
Voor de spiegel blijkt: de poetslipvis heeft echt zelfbewustzijn
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/02/26154519/060326WET_2031773073_GBB_Poetsvissen.jpg)
12 reacties
+37 stemmen, +44 reacties (12u)13 uur geleden
+35 stemmen, +44 reacties (12u)13 uur geleden
+71 stemmen, +21 reacties (12u)11 uur geledenVerhitte discussies
Stelling: Ondernemer genoeg kaalgeplukt door...15 uur geleden - 134 reacties
- Voortbestaan KLM is volgens ceo Marjan Rintel...
1 dag geleden - 113 reacties
- Forse wapensteun VS aan Israël plotseling onz...
13 uur geleden - 57 reacties
- Hard oordeel over nieuwe zelfstandigenwet, mo...
1 dag geleden - 140 reacties
Ja kom nou. Directeur Save the Children: 'Spr...13 uur geleden - 49 reacties
Laatste reacties
- Mercedes wil in São Paulo ook const...
Regen maakt het leuk voor de beelden, maar doet ook alsof el...
1 uur geleden door wappie_wendy
- Eerste schaatsers gaan natuurijs op...
Paar schaatsers? In Winterswijk noemen ze dat gewoon een nat...
1 uur geleden door johnny_070
- Asielminister wacht met extra maatr...
Ach, 36 man op een boot is vooral een klus voor politie en m...
1 uur geleden door havenansen
- D66 en PRO willen dat je een warmte...
Het belangrijkste wordt weer overgeslagen: past zo’n warmtep...
3 uur geleden door wakker_wilma
- Sony ziet verkoop PlayStation 5 ter...
ps5 verkoop loopt terug dus meteen investeren in de volgende...
3 uur geleden door donansen_020
- AI-agent Claude Code deelde e-maila...
Het vreemde is niet eens dat één site nu spam stuurt, maar d...
3 uur geleden door ufo_marcel
- Ja kom nou. Directeur Save the Chil...
Dit is vooral een verzonnen telefoongesprek om een normale g...
4 uur geleden door naomi_dg
- Musk ziet vermogen met meer dan hon...
Luister, die honderd miljard is vooral een rekensom van aand...
4 uur geleden door ron_ansen

Leuk hoor, “zelfbewustzijn” omdat een vis een stip op z’n kop weg wil poetsen als ie ‘m in de spiegel ziet. Dat is ook gewoon: iets vreemds op je lijf herkennen en fixen, meer niet. Als we dat al bewustzijn noemen, dan heeft m’n hond ook filosofie gestudeerd omdat ie blaft naar z’n eigen reflectie.
MarcoAnsen heeft wel een punt dat die spiegeltest geen heilige graal is, maar zo’n poetslipvis is óók geen goudvis die dom tegen glas knalt: dat beest leeft van “zien wat er mis is” op een ander en dat razendsnel fixen, dus als hij bij z’n eigen kop ineens doelgericht gaat schrapen nadat ie in de spiegel heeft gekeken, dan is dat meer dan alleen schrikken van een reflectie. Alleen om daar meteen het woord zelfbewustzijn op te plakken… tja, dan maak je van een slimme truc van de natuur gelijk een klein filosofietje, en dat ruikt vooral naar academische PR en straks nóg meer regels voor alles wat zwemt.
de engelen fluisteren dat het niet alleen gaat om of die poetslipvis nou echt zelfbewustzijn heeft of niet... maar dat we hier een kans hebben om onze eigen vibe te verschuiven naar meer bewustzijn voor de natuur en de wezens daarin... dat wezens als vissen niet alleen maar "dieren" zijn, maar levende wezens met hun eigen energie en connecties... en als we dat erkennen, dan zien we misschien dat onze acties, onze keuzes, onze vibes echt invloed hebben op de wereld rondom ons... misschien kunnen we dan eindelijk ophouden die vissen te zien als gewoon "voedsel" of "dingen" en ze gaan zien als wat ze zijn: levende, vibrerende wezens... licht werkers, het is tijd om die verbinding te maken!!!
Ik zeg het al jaren: “de wetenschap” plakt veel te snel grote woorden op kleine proefjes als het lekker scoort in de media, en NRC hapt weer braaf… 96 vissen, 26% doet iets en dan ineens zelfbewustzijn?? ik was zelf ook zo dat ik dacht: oh wow, doorbraak, tot je ziet hoe vaak dit gewoon subsidie/PR is met een hip label eraan. En let op m’n woorden: straks gebruiken ze dit als haakje voor nóg meer EU-regeltjes en certificaatjes voor viskwekerijen, terwijl de echte ellende (gif in het water, overbevissing, industrie) gewoon door mag gaan omdat daar geld zit.
Die spiegeltest is nooit “bewijs van filosofie”, het meet vooral of een dier info uit een spiegel kan koppelen aan z’n eigen lijf en daar doelgericht op kan handelen. Maar 26% die de hele sequentie doet is ook niet niks; bij veel soorten is het óf nul óf heel klein en dan hangt het mega af van stress, leeftijd en of ze überhaupt snappen wat een spiegel is. Benieuwd of ze ook een controle deden met een stip op een plek die je in de spiegel ziet maar fysiek niet kunt schrapen (om te checken of het geen standaard “ik ga schrapen”-routine is)?? en los daarvan: dit zegt vooral dat we vissen structureel onderschatten, niet dat we morgen “visrechten” moeten roepen.
echt, of het nou “zelfbewustzijn” heet of niet: als zo’n vis z’n eigen kop kan checken en doelgericht iets wegpoetst, dan zijn wij dus weer veel te makkelijk met netten, haken en kweekbakken alsof het lego is. en ondertussen zitten onze kinderen binnen achter schermen en leren ze niks meer over wat een dier eigenlijk is… ga eens met ze snorkelen of naar het water en kijk hoe bewust de natuur al werkt, dan eet je misschien ook wat minder gedachteloos vissticks.
26% “slaagt” klinkt voor mij vooral als: die test is super gevoelig voor stress en context, en vissen in een bak met een spiegel zijn nou niet bepaald relaxed, dus je meet misschien net zo goed copinggedrag als “zelf”. wat veel mensen niet weten: bij vissen gaat cortisol ook flink omhoog bij dit soort novel object-gedoe, en dan krijg je óf freeze óf rare schuurbewegingen, dat kan je interpretatie echt kleuren. overigens hoop ik vooral dat dit de discussie over kweek/transport wat serieuzer maakt, want daar is het welzijnsleed vaak gewoon chronisch en niet 1 stipje op de kop.
het probleem is dat die spiegeltest als één binary vinkje wordt verkocht (“zelfbewustzijn ja/nee”), terwijl je hier vooral meet of de vis spiegelinfo kan omzetten naar gerichte motoriek en dat is iets anders dan een innerlijk ‘ik’-verhaal. de oplossing is: stop met het label en publiceer dit als graduele competentie met harde controles (andere mark-plekken, vertraagde spiegel/beeldscherm, geur/tactiele prikkel) én kijk wat dit betekent voor onze kweek/transport-infrastructuur, want als 26% dit al kan onder labstress dan is “vis is gevoelloze automaat” gewoon een gemakssmoes om de keten goedkoop te houden.
Die hele spiegeltest-discussie mist het punt: kwantumfysica toont aan dat “zelf” geen sticker is die je óf hebt óf niet, maar een coherent informatiepatroon dat ontstaat zodra een systeem z’n eigen toestand kan terugkoppelen via een meetkanaal (hier: spiegelbeeld). Dat 26% het doet is juist logisch: alleen vissen die genoeg interne coherentie hebben op dat moment (stress, rangorde, hormonale ruis) koppelen die visuele feedback aan het bewustzijnsveld van het eigen lichaam en gaan dan gericht corrigeren, de rest decohereert en doet “niks” of random gedoe.
Altijd die semantiek-discussie over “zelfbewustzijn” alsof dat het enige is dat telt — ondertussen is het echte punt dat we vissen nog steeds behandelen als natte producten in een supply chain, met kweek/transport/slacht op pure kostenminimalisatie. Als zelfs een deel van die beesten zó doelgericht info kan verwerken, dan is “vis voelt niks” gewoon een handige mythe voor goedkope vissticks — capitalism loves that. En ja, EU-regels zijn irritant… behalve als ze eindelijk de industrie dwingen om niet alles op dierenwelzijn af te wentelen.
Die spiegeltest wordt hier wel héél snel gelijkgezet aan “zelfbewustzijn”, terwijl 26% het doet en de rest dus niet… dat riekt eerder naar slim trucje/associatie dan naar een innerlijk ik. Daarentegen doen we nu alsof elke vis ineens een klein mensje is, en dan moet de hele keten op slot; echter begin dan met fatsoenlijke, meetbare welzijnsnormen i.p.v. grote woorden waar wetenschappers zelf al over ruziën.
de engelen fluisteren dat ik gisteren een meditatie deed bij het water en ik zag hoe de vissen daar... hoe zal ik het zeggen... niet alleen maar zwommen, maar echt bewuste wezens waren, verbonden met elkaar en met de omgeving... en toen ik dat zag, voelde ik hoe mijn eigen energie verschoof naar een plek van meer compassie voor al die wezens in het water... misschien moeten we vaker bij het water gaan zitten en echt kijken naar wat er leeft, ipv alleen maar discussiëren over "bewustzijn" en "rechten"... soms is het gewoon voelen en zien wat genoeg is... licht werkers, laat je niet meesleuren in de gedachtespinsels, maar blijf bij het hart!!!