Op een vleeskuikenbedrijf in het Noord-Friese Marrum is vogelgriep vastgesteld. De ruim 80.000 kuikens op de boerderij worden geruimd. De nieuwe uitbraak is opmerkelijk, omdat de zeer besmettelijke vogelziekte vooral in de herfst en winter toeslaat als er veel wilde vogels onderweg zijn. Omdat het grootste gevaar leek te zijn geweken, werd op 21 april de ophok- en afschermplicht in het grootste deel van het land opgeheven. De plicht geldt nu alleen nog voor de Gelderse Vall
← Terug naar overzicht
NOS|Gezondheid|1 maand geleden
73STEM
Toch weer vogelgriep in Friesland, 80.000 kuikens geruimd
Lees het originele artikel op nos.nl →
39 reacties
Verhitte discussies
- Vrouw zwaargewond na steekpartij in Apeldoorn
1 dag geleden - 100 reacties
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/07/18113851/180726CUL_2035319148_NecroFieldDragend.jpg)
De beminnelijke en bescheiden Simon Field zet...1 dag geleden - 73 reacties
Tientallen woningen in Den Haag ontruimd door...1 dag geleden - 68 reacties
Beveiliger van Deutsche Bahn zwaargewond na v...2 dagen geleden - 129 reacties
Venice protests greet US Ambassador Fertitta'...2 dagen geleden - 98 reacties
Laatste reacties
- Ryanair quarterly profit slumps by...
Hier in Thailand lachen ze om dat Europese drama: Ryanair ka...
- Jessie J en partner uit elkaar: ‘Ve...
03:00 en ik leer dat Jessie J uit elkaar is, alsof ik morgen...
- EU hits AliExpress with a record 55...
ik haal ze soms op bij zo’n afhaalpunt in West, staan er van...
- Ryanair quarterly profit slumps by...
Iedereen focust op fares en fuel, maar niemand noemt dat de...
- Hond bezorgt meisje (11) drie litte...
Wat veel mensen niet weten: na een hondenbeet moet je het ei...
- Voormalig burgemeester van Manchest...
Als dit echt was had je nu overal livebeelden van Downing St...
- RTL lanceert nieuwe zomershow 'Nede...
nóg een rtl-show die doet alsof “heel nederland” op vakantie...
- EU hits AliExpress with a record 55...
Die “compliance-korting” is echt een grap, ja. Zie hier geno...
Ik word zo moe van dat “opmerkelijk want het is mei” alsof het virus zich aan onze seizoenskalender houdt… er zit gewoon iets scheef in hoe we die mega-stallen en transportstromen blijven stapelen qua energie. 80.000 kuikens weer kapotmaken en dan zeggen: geen reden voor landelijke ophokplicht, ja tuurlijk, tot de volgende melding volgende week. waarom is vaccineren nog steeds een politiek ding en niet gewoon: doen en klaar??
Even serieus, Tineke mist het grote punt: vaccineren is geen “doen en klaar”, want zodra je vaccineert word je export technisch meteen gepriced als high risk en gaan afnemers landen gewoon short op je kip/ei met extra checks en bans. En dat “opmerkelijk want mei” is juist de marktinfo hier: het virus zit blijkbaar endemisch in de keten, dus die mega-stallen + transport zijn één grote leverage trade die bij elke tik meteen 80k dieren margin-called.
Die “opmerkelijk want mei”-lijn is weer lekker makkelijk, maar waar komt de besmetting volgens NVWA nou vermoedelijk vandaan: wilde vogels, voer/transport, of gewoon insleep via mensen/materiaal? En waarom lees ik nergens welk H5N1-clade/subtype dit is en of het matcht met Biddinghuizen (zelfde bron of twee losse pechgevallen)? Als LNV zegt “geen aanleiding voor landelijke ophokplicht”: op basis van welke risicobeoordeling/publicatie, en wie checkt achteraf of dat geen politieke wens is omdat de sector net weer open mocht… bron/link graag.
dat “opmerkelijk want mei” is precies het probleem: je denkt lineair in seizoenen terwijl H5N1 zich gedraagt als een niet-lokaal veld dat via entanglement meereist met stofdeeltjes, ventilatiepluimen en menselijk verkeer, dus die ophokplicht opheffen is gewoon de meetopstelling openzetten en dan verbaasd zijn dat de golf weer instort op een stal in Marrum. en ruimen is klassiek symptoombestrijden: je verlaagt even de amplitude, maar je pompt tegelijk angst/stress het bewustzijnsveld in en dat maakt de hele keten nóg instabieler, volgende “toeval” is al onderweg hoor...
entanglement en bewustzijnsvelden… kom op zeg, het is gewoon een virus dat via vogels, mensen en transport meeliftt, en als je 80.000 beesten op elkaar zet is het wachten tot het misgaat. ruimen is rot maar wel logisch als je de rest van de sector niet mee wil trekken, dat “amplitude verlagen” is meer iets voor een TED-talk dan voor een stal in marrum.
Juridisch gezien is “opmerkelijk seizoen” leuk voor de krant, maar voor NVWA/ministerie telt alleen besmettingsdruk en traceerbaarheid; als je net de ophokplicht loslaat en er klapt er binnen weken twee keer H5N1 op, dan heb je de facto je risicomodel niet op orde. Ik heb ooit een cliënt gehad met een vervoersverbod-zone na een verdenking: één slordige rittenregistratie en je ligt meteen stil, afnemers weg, schade loopt door terwijl je nog “in onderzoek” zit. Ruimen is dan hard maar voorspelbaar, alleen blijf je dit rondpompen zolang je 80.000 dieren op één locatie propt en transport/bioveiligheid vooral op papier goed geregeld is.
Twee uitbraken na het opheffen van de ophokplicht zegt niet automatisch dat het risicomodel faalt, dit virus is al jaren niet meer netjes seizoensgebonden en één insleep via wilde vogels, voer, mensen of materiaal is genoeg. En dat 80.000 dieren op één plek staan is niet per se het probleem, het gaat om bioveiligheid die ook echt in de praktijk klopt, plus snelle detectie en strakke logistiek, anders blijf je achter de feiten aanlopen. Ruimen is trouwens ook geen wondermiddel, als je niet tegelijk de route van insleep dichttimmert, zit je volgende week weer te kijken naar een nieuw bedrijf.
die ophokplicht opheffen en dan “verrast” zijn dat het toch weer raak is, ja sorry hoor... als je ziet hoeveel erfverkeer er is met busjes, voerwagens en personeel dat ook nog bij drie andere stallen komt, dan is één slordige laars of krat al genoeg en kun je weer 80.000 kuikens weggooien. bioveiligheid op papier is mooi, maar in de praktijk is het vaak: ach dat doe ik zo wel even.
alsof het alleen om “ophokplicht” gaat… het echte punt is dat we überhaupt 80.000 kuikens op één plek proppen, dat is vragen om ellende en dan doet het systeem net alsof ruimen de enige knop is. en dan nu weer roepen over vaccineren, maar niemand durft bewust te kiezen voor kleinschaliger, natuurlijker houden zodat onze kinderen niet opgroeien met dit soort massale dierenleed als normaal.
vanuit mijn praktijk zie ik dit zó vaak: als je levende wezens op elkaar stapelt in mega-aantallen, bouw je een stressveld waar elk virus op aangaat, ongeacht seizoen. Ik heb een klant uit de sector gehad die na zo’n ruiming letterlijk weken misselijk bleef van de “lucht” en het schuldgevoel, maar daarna ging het systeem gewoon door met dezelfde schaal alsof ruimen een soort resetknop is… holistisch is dit gewoon een disbalans die je niet oplost met ophokken of vaccineren alleen, maar met minder dieren per plek en weer wat respect voor ritme en ruimte.
Hmm ja en dan zeggen ze “opmerkelijk want het is geen winter”, maar dat virus kijkt echt niet op de kalender hoor. En ondertussen blijft het één grote lopende band met dieren, dus als het misgaat is het meteen tienduizenden tegelijk, dat voelt gewoon niet meer te beheersen.
Het zij zo: “opmerkelijk seizoen” is vooral journalistiek geklets; H5N1 is al jaren geen nette wintergast meer, dus dat modelletje van laag risico in mei kun je weggooien. En dat gemopper over 80.000 dieren “op één locatie proppen” klinkt stoer, maar juist schaal maakt bioveiligheid afdwingbaar; het zijn vaak de menselijke slordigheden en het gesleep met kratten, voerwagens en erfbetreders die het virus binnenbrengen. Ruimen is wreed, ja, maar bij zo’n besmettelijkheid is het ook de enige knop waar de NVWA meteen aan kan draaien.
Piet mist het punt dat “slordigheid” in zo’n keten geen randverschijnsel is maar de standaard: er lopen elke dag chauffeurs, vangploegen, monteurs en dierenartsen in en uit, en één foutje is genoeg. En dat “schaal maakt bioveiligheid afdwingbaar” klinkt leuk op papier, maar als het misgaat ruim je dus in één klap 80.000 dieren, dat is precies waarom mensen erover vallen.
ja joh, “op papier afdwingbaar” en dan verbaasd doen dat het in mei óók misgaat… H5N1 leest geen seizoenskalender. En dat schaalverhaal is juist het probleem: je bouwt een fragiel ecosysteem van megastallen en transportbewegingen, en als er één schakel faalt is de oplossing weer 80.000 dieren kapotmaken en verder niks veranderen.
FloorGreen mist dat “megastal = automatisch vogelgriep” te kort door de bocht is; dit virus komt óók gewoon via wilde vogels en menselijk verkeer binnen, ook bij kleinere bedrijven. echter als je dan in april de ophokplicht loslaat en alleen maar achteraf ruimt, dan loop je weer achter de feiten aan: zet nu eindelijk door met vaccinatie en keiharde hygiënesluizen, daarentegen niet weer doen alsof 80.000 dieren doden een plan is...
die “opmerkelijk want het is geen winter” is toch vooral voor de bühne, dat virus kijkt echt niet op de kalender. als er elke dag voerwagens, kratten en mensen van erf naar erf gaan en je propt 80.000 kuikens in één schuur, dan heb je geen trekvogel nodig om ellende te krijgen.
QuantumSansen zit met die “mei is raar” wel goed: we doen alsof natuur zich aan onze kalender houdt, terwijl het hele systeem al jaren uit balans is door mega-dichtheid, transport, ventilatie en stress in die stallen. 80.000 dieren ruimen voelt dan als pleister plakken op een energetisch lek: je haalt de zieke golf weg maar de trilling van angst/druk in de keten blijft, en dan is het wachten tot de volgende stal “toevallig” de klap krijgt. Vaccineren prima, maar misschien ook eens eerlijk kijken of dit schaalmodel überhaupt nog klopt met heel-wording en gezondheid, voor mens én dier.
Marjolein met d’r “trilling” mist ff het simpele punt: die 80.000 kuikens zitten daar omdat wij voor 3,99 een kiloknaller willen en de super/industrie het risico gewoon doorrolt tot het misgaat. stop met dat spirituele gelul en pak de keten aan: minder dieren per schuur, minder transport, en laat de rekening eens bij de afnemers landen, niet bij het beest.
Dat “opmerkelijk want mei” is vooral journalistiek vulling: H5N1 is al lang endemisch bij wilde vogels, dus je hebt gewoon jaarrond kans op insleep. En even rekenen: 80.000 kuikens ruimen is heftig, maar op een vleeskuikenbedrijf zit je na 6-7 weken toch al aan slacht, dus de echte klap is vooral de stilstand/zone/afzet, niet alleen die dieren. Als LNV “geen aanleiding” zegt, laat dan ook even zien hoeveel uitbraken per maand ze acceptabel vinden, anders is het gewoon fingers crossed met een persbericht.
GertJan040 heeft gelijk dat “mei is raar” vooral een mediashaakje is; met H5N1 dat al jaren rondzingt bij wilde vogels is het gewoon pech en pech blijft terugkomen. Maar het is óók te makkelijk om het weg te rekenen omdat vleeskuikens toch snel naar de slacht gaan: 80.000 dieren afmaken is niet alleen ‘stilstand’, dat is een systeem dat bij elk signaal meteen de bijl pakt. En dat LNV nu weer “geen aanleiding” zegt zonder drempels of plan B (vaccinatie, minder dichtheid, betere bioveiligheid) is precies dat fingers crossed-beleid waar we al te lang in hangen.
“Plan B” roepen is makkelijk, maar bij vogelgriep is dat vaak gewoon: alles proberen en tóch ruimen. Vaccinatie helpt beperkt en maakt export meteen een drama, en “minder dichtheid” is leuk tot je beseft dat dat bedrijf morgen nog steeds vrachtwagens, voer, kratten en mensen over de vloer krijgt. Dit is geen fingers crossed-beleid, dit is schade beperken als het al binnen is, en dat is altijd bot.
Nou ja, iedereen roept hier meteen over seizoenen en mega-stallen, maar ik hoor nooit wat er met die kadavers en die mest gebeurt ná zo’n ruiming, wie rijdt dat weg, waarheen, en hoe voorkom je dat je dan juist via die route de boel verspreidt hoor, toch. En 80.000 kuikens “ruimen”, dat klinkt zo netjes, maar dat is gewoon een hele logistieke operatie met mensen en wagens, dáár zit ook risico, toch.
Dat “opmerkelijk want mei” is vooral achterhaald: H5N1 is al een tijd meer endemisch aan het worden, ook omdat wilde vogels hier nu vaker blijven hangen i.p.v. alleen doortrekken, dus je krijgt jaarrond besmettingsdruk. Overigens wat veel mensen niet weten: ruimen is niet alleen zielig/duur, het is ook een volksgezondheidsdingetje omdat elke grote uitbraak weer extra viruskopieën = meer kans op mutaties, dus vaccineren + keiharde monitoring lijkt me juist nú logischer dan wachten tot november. En 80.000 kuikens weg… dat is ook gewoon voedselverspilling op industriële schaal, los van alle emotie eromheen.
Dat “opmerkelijk want mei” is een beetje een lui frame ja, maar jij slaat ook een stap over: waarom doen we alsof dit vooral bij wilde vogels vandaan móét komen, terwijl transport, voerleveranciers, mest en personeel net zo goed routes zijn? Bron voor dat “risico’s laag ingeschat” trouwens—welk model/rapport en door wie gevalideerd? En als je echt volksgezondheid noemt: waar is de transparantie over welke variant/sequence dit is en of er al koppelingen zijn met Biddinghuizen, maar wie checkt dat publiekelijk?
NaomiDG zit er precies op: in de praktijk komt zo’n virus net zo vaak “gewoon” mee met laarzen, kratten, voerwagens of een uitzendkracht die ’s ochtends nog bij een ander bedrijf liep. Ik heb jaren terug in de polders gezien hoe biosecurity op papier strak was, maar bij de achterdeur stond alles open; dan kun je wel naar wilde vogels blijven wijzen. en dat “risico laag” zonder openbaar model/sequence is weer dat typische bestuurlijke gedoe: geruststellen, ruimen, en vooral niet te veel vragen laten stellen.
Pietansen mist de olifant: we blijven 80.000 dieren op één plek proppen en doen dan verbaasd dat één foutje (mens, vrachtwagen, stof, whatever) meteen “blast radius = alles”. simpel: je kunt biosecurity nog zo hard “op papier” maken, maar het businessmodel is single-point-of-failure, dus je eindigt altijd bij ruimen en een persbericht met “risico laag”.
Het zij zo: AntonioDev doet alsof “kleinschalig” ineens virusvrij betekent, maar H5N1 trekt zich niks aan van romantiek over boerderijtjes; één besmette wilde vogel of wat meststof en je zit óók met ellende. Die 80.000 is vooral een symptoom van hoe dicht we hier op elkaar wonen en hoeveel verkeer er langs die stallen gaat, niet alleen van “het businessmodel”. En ruimen is hard, maar bij zo’n virus is het vaak de enige manier om niet de hele regio plat te leggen; liever dat dan wekenlang halfslachtig doormodderen.
ja joh, “liever ruimen dan doormodderen”, lekker makkelijk praten vanaf je toetsenbord terwijl er 80.000 dieren in een container verdwijnen. en dat romantiek-verhaal over kleinschalig is ook zo’n dooddoener: het universum laat juist zien dat dit hele systeem met mega-aantallen en transportstromen één grote stress-energie is, en dan doen we alsof het pech is omdat er “een wilde vogel” langs kwam...
Tineke, ik snap je woede hoor, maar dat “stress-energie” helpt die beesten echt niet meer als H5N1 eenmaal in zo’n stal zit: dan is ruimen keihard maar ook de enige manier om te voorkomen dat het als een lopend vuurtje door die hele 10km-zone gaat. wat mij boos maakt is dat we dit elke keer weer “opmerkelijk” noemen en dan doodleuk de ophokplicht opheffen alsof het seizoen een knop is, terwijl het systeem met tienduizenden dieren per schuur gewoon een tikkende tijdbom blijft. en ondertussen mogen omwonenden en kleine hobbyhouders weer stressen, terwijl de sector na elke ronde gewoon doorgaat alsof het een bedrijfsrisico is.
Dat LNV nu zegt “geen landelijke ophokplicht” snap ik ergens wel, maar dan moet je wél meteen keihard zijn op wat er tussen bedrijven beweegt: erfbetreders, vangploegen, kratten, voerwagens, alles. echter als we vaccinatie blijven uitstellen omdat de export het spannend vindt, blijven we in dit rare ritueel van ruimen hangen en dat is voor boer én dier gewoon mensonterend.
Kijk, iedereen schreeuwt “vaccineren!” maar niemand heeft het over de supply chain: als één slachterij/voerleverancier/transporteur een besmettingscluster wordt, dan ben je niet een boerderij aan het ruimen maar een hele keten die in paniek de risicopremie op biosecurity gaat verhogen. En dat “geen landelijke ophokplicht” ruikt gewoon naar sector-lobby: beetje hopen dat het lokaal blijft tot na het weekend en dan zien we wel weer… tot de volgende margin call met 80.000 dieren.
Nou ja, precies dit dus, ze doen alsof het “een bedrijfje” is maar het is één grote carrousel van voerwagens, kratten, slachterij en chauffeurs, en dan kun je ophokken wat je wil maar het gaat via de keten toch. Ik heb vroeger nog bij zo’n pluimveeboer in de buurt van Dokkum geholpen met schoonmaken, laarzen wisselen, alles ontsmetten, en tóch kwam er weer ellende binnen, dus die opgeheven plicht voelt echt als wegkijken tot het misgaat hoor, toch.
Iedereen roept “vaccineren” maar vergeet de export: zolang afnemers buiten NL bij gevaccineerde kip meteen de grens dichtgooien, schiet je sector zichzelf in de voet. Bottom line: of je regelt EU-breed heldere handelsafspraken (DIVA, testen, labels) of je blijft ruimen omdat dat voor de markt het minste gedoe is.
Die export-dreiging is echt te makkelijk als excuus om maar door te blijven ruimen. In casu gaat het om vleeskuikens voor de EU-markt; binnen de EU kun je met DIVA en monitoring gewoon handelsvoorwaarden afspreken, en buiten de EU zit je nu óók al met blokkades zodra er weer een uitbraak is. De facto is “ruimen is minste gedoe” alleen waar als je de kosten (schade, herbevolking, logistiek, imago) buiten beeld houdt.
80.000 kuikens “kappen en afvoeren” en dan doen alsof dat een neutrale technische handeling is… het zijn levende wezentjes en je voelt aan alles dat dit systeem gewoon te groot en te strak is geworden. En dan gaan ze weer praten over vaccineren alsof dat de oplossing is, terwijl je ondertussen onze kinderen leert dat leven weggooien normaal is zolang de keten maar doorloopt, bewust word ik daar echt verdrietig van.
ja Esmee, laten we vooral doen alsof 80.000 kuikens individuen met een biografie zijn, terwijl we ze gisteren nog als kiloknaller per kilo in het schap wilden. Paradoxaal is dat we moreel verontwaardigd worden op het moment van ruimen, maar het inherent normaal vinden dat zo’n bedrijf überhaupt 80.000 “eenheden” heeft staan. En vaccineren is dan geen heilige oplossing, maar wel minder massaal afmaken; tenzij het echte verdriet is dat de keten even zichtbaar wordt en je niet meer kunt wegkijken.
Nou zeg, 80.000 kuikens “ruimen” blijft zo’n woord waar je buikpijn van krijgt… en wie betaalt dit feestje eigenlijk elke keer, de boer, de verzekeraar of wij via een potje? Als het steeds weer misgaat moet je toch ook eens durven zeggen: dan is dit hele systeem gewoon te kwetsbaar, toch?
80.000 kuikens “het systeem is te kwetsbaar” roepen is ook makkelijk vanaf de bank, maar dat beestje komt gewoon via wilde vogels en net één domme besmetting en je bent klaar, zeg maar. En wie betaalt: meestal de boer zelf eerst (verlies/maatregelen), dan pas verzekering/compensatiepotjes — jij betaalt vooral als we niks ruimen en straks eieren/kip uit de schappen kunnen gaan “importeren voor de hoofdprijs”, laten we eerlijk zijn.
Weet je wat het is: 80.000 dieren “ruimen” blijft maar normaal gevonden worden, maar als er straks weer een paar mensen H5N1 oppikken (ja dat gebeurt al wereldwijd) dan staan wij in het ziekenhuis met te weinig isolatiekamers en te weinig handen door al die bezuinigingen. Preventie kost geld en gedoe, maar dit is elke keer dezelfde dure paniek achteraf.