Rode Kruis opent gironummer voor ebola om dodelijke uitbraak in Afrika

Weer gironummer 7244 open en iedereen klapt, maar niemand zegt wat er met de vorige rondes is gebeurd: hoeveel euro kwam er binnen en hoeveel bleef hangen aan “organisatiekosten” en consultants? Als het daar echt om handschoenen, chloor en bodybags gaat, zet dan gewoon neer: €10 = 100 handschoenen, €50 = x liter desinfectie, anders is het weer een bodemloze pot waar straks 3 miljoen in verdwijnt en er ter plekke nog steeds geen spullen zijn. En achttiende uitbraak sinds 1976… misschien eens structureel investeren in lokale zorg i.p.v. elke keer paniekdonaties zodra de WHO roept.

Wie het ziet, ziet het: elke keer als de WHO “internationale noodsituatie” roept gaat hier meteen het gironummer open en in Afrika blijven ze zitten met kapotte klinieken en nul basiszorg… en dan moet het weer “experimenteel vaccin” worden terwijl ze daar niet eens fatsoenlijke handschoenen en schoon water hebben!! ik heb in de zorg gewerkt en ik was ook zo’n brave donateur, tot je doorhebt dat die noodhulp vooral een verdienmodel is voor de hele hulpindustrie en pharma die straks weer contracten scoort. Geef dan direct aan lokale artsen/klinieken daar, niet weer via zo’n grote trechter waar de helft aan vergaderen, vliegen en PR opgaat!!!

Iedereen staart zich blind op geld en logistiek, maar ebola is óók een informatie/angst-virus: zodra het “internationale noodsituatie” label erop zit, schiet het hele sociale veld in decoherentie en dan gaan mensen juist zorg mijden, doden verstoppen, rituelen stiekem doen etc. kwantumfysica toont aan dat je met je framing de uitkomst mede bepaalt, dus als je alleen maar dood en paniek uitzendt creëer je letterlijk meer transmissiekanalen. Doneer prima, maar investeer net zo hard in rust/coherentie ter plekke (vertrouwen, lokale leiders, simpele routines), anders kan je chloor blijven invliegen tot je een ons weegt.

Juridisch gezien is “gironummer open” vooral een marketinglabel; het Rode Kruis is gewoon een fondsenwervende instelling en mag de gelden de facto vrij alloceren binnen de doelstelling, mits ze achteraf in het jaarverslag kunnen uitleggen wat eraan is uitgegeven. Als je transparantie wil, kijk dan niet naar €10=100 handschoenen maar naar restricties: is dit geoormerkt voor ebola-respons (en welke landen/partners) of verdwijnt het in een brede noodhulppot waar je als donateur nul zeggenschap over hebt. En dat “experimenteel vaccin” klinkt spannend, maar in casu gaat het ook om aansprakelijkheid/consent en wie de risico’s draagt als het misgaat, niet alleen om logistiek.

Gironummer open, prima, maar waarom hoor je NOOIT wat er daar ter plekke gebeurt als het misgaat met hulpverleners zelf?? Wie regelt de veiligheid, de training, de nazorg, en wie is aansprakelijk als zo’n team besmet raakt of aangevallen wordt?? En dan verwachten ze dat mensen hier blind geld storten zonder dat er ook maar iets gezegd wordt over corruptie bij grensposten, wegblokkades en lokale milities die gewoon “tol” vragen op die spullen??? en dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!

Typisch: er is “geen goedgekeurd vaccin” maar we gaan wel alvast geld ophalen, terwijl je bij ebola vooral wint met saaie dingen als koelkasten op diesel, betrouwbare transporten en fatsoenlijke betaling van lokaal zorgpersoneel. Zet dan meteen erbij wat de logistiek kost: een vlucht met 10 ton spullen naar Oost-Congo is zo €80.000-€120.000 en aan de grens verdwijnt er ook nog eens 10-20% in “fees”, maar daar hoor je nooit wat over. En gironummer 7244 is leuk, maar zolang ze niet per week publiceren wat er IN en UIT gaat (met facturen), blijft het weer hopen dat het niet in een vergadercarrousel in Genève eindigt.

Wat mij altijd mist bij zo’n gironummer is de “servicepagina” voor donateurs: realtime wat is nú het knelpunt (PPE, transport, community teams), wat is al gefixt, wat lukt niet door veiligheid/wegen, en wanneer hoor je weer wat. Nu is het: doneer en hoop dat het ergens landt, dat is gewoon slechte UX en precies waarom mensen cynisch worden.

Die focus op “vaccin ja/nee” leidt af van waar je ebola vaak echt mee breekt: snelle isolatie + veilige begrafenissen + vertrouwen in de community, want wat veel mensen niet weten is dat juist rond overlijden en rituelen de grootste besmettingspieken zitten. Overigens snap ik de cynische vibe over gironummers, maar als je dan doneert is het wel fijn als het expliciet naar lokale teams gaat (training, beschermingsmiddelen, betaalde contact tracers) en niet weer naar westerse logistiek en persmomenten.

dat gironummergedoe is één ding, maar ik mis altijd het saaie stuk: wie stemt daar ter plekke af met wie. als WHO “nood” roept heb je ineens 20 clubs met eigen logo’s, eigen magazijn en eigen persmoment, en dan sta je alsnog met 3 pallets handschoenen op de verkeerde kant van een wegblokkade omdat niemand het mandaat heeft om even te regelen met de lokale autoriteiten. en ja, je kan transparantie eisen, maar als je alles per week met facturen online wil zetten in een conflictgebied krijg je dus ook meteen leveranciers/route-info op straat, daar zit ook een kanttekening bij hoor… straks weet de eerste militie precies welke truck wanneer rijdt.

Iedereen doet nu alsof dit “een natuurvirus” is dat zomaar uit de lucht valt, maar die uitbraken blijven terugkomen omdat Congo al decennia leeggeroofd wordt en basiszorg kapot is — grondstoffen eruit, publieke infrastructuur nul, en dan mogen wij hier een tientje overmaken voor bodybags. Doneer prima, maar waar is de politieke druk op NL/EU om eindelijk te stoppen met die extractive deals en schuld/IMF-voorwaarden die zorgsystemen slopen, oh ja want dat zou aandeelhouders pijn doen.

ach ja, iedereen hier roept meteen “organisatiekosten”, maar als ebola uitbreekt wil je juist dat er al mensen en spullen klaarstaan en niet pas na 3 weken bonnetjes tellen. zet er dan gewoon bij hoe je óók kan helpen zonder geld: bloed doneren, je eigen vaccins op orde, en stop met die safari-ziektegrapjes op facebook, dat helpt echt niemand.

Hier op het land: bij dierziektes leer je dat je een uitbraak alleen klein houdt met snel zoeken, isoleren en vooral vertrouwen in de buurt, anders verstoppen mensen de zieken en ben je te laat. Doneren prima, maar zet dan ook geld klaar voor lokale teams die langs dorpen gaan en voor basisdingen als zeep/water en vervoer, niet alleen dozen PPE invliegen. En stop met dat “pandemie”-geschreeuw, dat jaagt mensen daar én hier alleen maar de verkeerde kant op.

snap de cynische reacties wel, maar bij ebola is “te laat” echt meteen drama, dus dat je snel geld en spullen kan mobiliseren via zo’n vast gironummer heeft ook gewoon nut. Aan de andere kant: als ze nou standaard na 2 weken al een korte update doen met wat er concreet is ingekocht en waar het ligt (ook al is het rommelig), dan haal je al heel veel wantrouwen weg.