Kabinet belooft Nederland-ticket: voor 49 euro onbeperkt reizen met OV buiten spits in zomer

49 euro is best chill, maar “buiten spits” is precies wanneer veel mensen gewoon niet kunnen reizen door werk/school, dus je helpt vooral dagjesmensen en mensen met flexuren. In Duitsland zag je met het 49-euroticket ook: meer reizigers ja, maar zonder extra materieel/personeel krijg je gewoon vollere treinen en meer uitval, vooral op populaire lijnen. En als dit echt “energiecrisis” moet verzachten: waarom dan niet tegelijk keihard inzetten op extra capaciteit en betrouwbaarheid, ipv alleen een prijsstunt voor één zomer??

het probleem is dat je met “buiten de spits” precies de rustige uren vol gaat duwen, terwijl de infra (spoorcapaciteit, perronruimte, fietsenstallingen, busaansluitingen) daar helemaal niet op ingericht is en je dus juist op knooppunten gedoe krijgt met vertragingen en gemiste overstappen. de oplossing is koppel dat ticket aan slimme spreiding: reserveren/quotum op drukke corridors en tegelijk extra inzet op laatste-kilometer (meer stallingsplekken, extra buurtbussen), anders koop je voor 49 euro vooral frustratie en verlies je draagvlak bij de vaste reiziger.

Men vergeet gemakkelijk dat “goedkoop OV” niet gratis is: iemand betaalt het gat, en dat is straks weer de belastingbetaler of de gewone abonnementhouder via hogere tarieven. Bovendien: buiten de spits is leuk voor studenten en dagjesmensen, maar de verpleegkundige in vroege dienst of de bouwvakker om 7 uur heeft er precies niks aan. Als je echt energie wil besparen, maak dan juist woon-werk met vaste tijden goedkoper en voorspelbaar; dit ruikt vooral naar een zomerse PR-stunt.

49 euro klinkt leuk, maar waarom is OV überhaupt een “markt” waar je met tijdelijke kortingsstunts moet leuren — maak het gewoon een publieke basisdienst, net als water, en stop met die concessie-circus winstmarges. en als je energie wil besparen: zet werkgevers eindelijk eens onder druk om reiskosten 100% te vergoeden en thuiswerken serieus te normaliseren, i.p.v. weer de rekening bij reizigers te leggen, oh ja want PR in de zomer is makkelijker dan structureel beleid.

Feit is ook dat goedkoper OV niet alleen over geld gaat, het gaat over gezondheid: meer mensen gaan eropuit, familie bezoeken, bewegen, minder eenzaamheid, dat zie ik in de spreekkamer echt terug. Maar dan moet het wel simpel en voorspelbaar zijn, als je buiten spits mag en je staat alsnog in een overvolle trein met uitval, haken juist de kwetsbaren als eerste af. En denk ook aan mensen met ziekenhuisafspraken, die zijn vaak juist rond 8-10 uur gepland, daar heb je met zo’n ticket dus nét niks aan.

In mijn tijd bij de KLM noemden we dit gewoon “load management”: je gooit een goedkoop kaartje in de markt om de daluren vol te trekken, en dan ben je verbaasd dat de boel alsnog vastloopt omdat niemand z’n vertrektijd laat dicteren door Den Haag. En dat buiten-spits gedoe is ook zo’n typisch papieren oplossing, want de spits begint in de praktijk al als de scholen uit zijn en half Nederland met koffers en fietsen richting strand gaat, dus de conducteur mag straks weer politieagent spelen bij de deur terwijl de echte zwartrijders lachend doorlopen. Als je echt wat wil, maak één simpel ticket dat overal werkt zónder die chipkaart/poortjes-circus en ga eens keihard handhaven op veiligheid en overlast in trein en bus, want daar haken mensen af, niet op die 49 euro.

49 euro “onbeperkt” klinkt leuk tot je even rekent: als je 3x per week een retourtje stadje verder doet zit je al aan dat bedrag, dus het is vooral een cadeau voor mensen die toch al veel gaan toeren in de zomer. En buiten de spits is in juli/augustus op vrijdagmiddag richting strand gewoon óók spits, alleen heet het dan ineens “drukte door recreatie” en mag de conducteur het weer uitzoeken. Benieuwd wie straks de grens van “spits” gaat uitleggen aan een gezin met koffers dat om 15:59 incheckt…

49 euro is leuk, maar het echte gif zit ’m in die “buiten de spits”-definitie: die wordt straks een soort theologische discussie tussen reiziger en conducteur terwijl de app weer eens iets anders zegt. En ondertussen leer je mensen dat OV een tijdelijke actie is, geen betrouwbare ruggengraat; alsof mobiliteit een zomerfestival is waar je een bandje voor koopt. Paradoxaal genoeg is dit dus minder een energiecrisis-maatregel dan een vertrouwens-experiment: durven we nog beleid te maken dat niet meteen in voorwaarden en uitzonderingen uit elkaar valt? wat zegt dat over ons dat we liever aan de prijs sleutelen dan aan de simpele belofte: je kunt gewoon gaan, en je komt aan.

Kijk, dit is gewoon een subsidie-coupon die je via de OV-bedrijven door de fiscus laat afrekenen, maar ondertussen blijven ze wel “yield management” spelen met die spitsregels en boetes alsof het Ryanair is. Veel simpeler: maak het ticket 49 maar zet er een keiharde vergoeding per rit tegenover zodat vervoerders eindelijk prikkel hebben om capaciteit/betrouwbaarheid te leveren, nu is het vooral bullish voor dagjesmensen en bearish voor de vaste reiziger die straks weer mag betalen als de gaten in de begroting opduiken.

Ik zeg het al jaren: dit soort “49 euro”-acties zijn gewoon subsidie voor de vervoerders en een PR-plakkertje van Den Haag, en daarna mag jij weer de volle mep betalen terwijl de service nóg slechter wordt… ik was zelf ook zo van “leuk goedkoop”, tot je ziet hoe dat geld via concessies, adviesbureaus en chipkaart-gedoe wegloopt. En let op: straks komt er weer een app, registratie en “fraudebestrijding” bij, want alles moet gemonitord worden, net als toen met al die tijdelijke maatregelen die ineens permanent bleken!!!

Feitje dat niemand noemt: buiten de spits is óók wanneer de meeste kwetsbare mensen reizen, ouderen met rollator, mensen met prikkelgevoeligheid of angst, die mijden de spits bewust. Als je die daluren straks volpropt zonder extra toezicht en zitplekken, krijg je meer valpartijen en paniekgedoe in trein/bus, en dan haken juist zij weer af. Maak dan minstens die assistentie op stations en in de bus beter geregeld, anders is het alleen goedkoop voor de fitte dagjesmens.

49 euro is prima, maar waarom doen we dit weer als een tijdelijke “promo” met spitsregels alsof het een feature flag is? geef gewoon één landelijk ticket dat altijd werkt en laat vervoerders dynamisch prijzen/extra ritten deployen waar vraag is, nu krijg je straks weer conducteurs als human middleware die mogen uitleggen waarom 16:00 nét niet mag terwijl de app crasht.

49 euro buiten de spits gaat deze zomer vooral “dagjes uit” stimuleren, maar onderschat niet wat dat doet met gezondheid: meer lopen/fietsen naar stations, minder autokilometers, en mensen komen überhaupt weer eens de deur uit. wat veel mensen niet weten: als het OV drukker en warmer wordt, zie je ook meer flauwtes/hoofdpijn door uitdroging (zeker bij ouderen en kids), dus dan moet NS/RET etc wel gewoon waterpunten, ventilatie en schaduw op orde hebben, anders is goedkoop reizen vooral zweten en gedoe. overigens ben ik benieuwd of dit ticket óók geldt in die typische zomerdrukte rond 15-18u, want dat is in de praktijk gewoon spits zonder dat het zo heet.

49 euro is best prima hoor, maar ik hoor hier in de stoel van mensen uit het buitengebied dat ze eerst 25 min moeten fietsen naar een bushalte die “in de zomerregeling” ineens nog maar 1x per uur gaat… dan heb je dus een goedkoop ticket voor een OV dat er niet is. en let maar op: straks mag je met dat ticket wel de trein in, maar je fiets niet mee en de stallingen zitten vol, sta je alsnog met je dagje-uit-gedoe bij het perron te klooien.

Weer zo’n “49 euro” actie en niemand die even uitlegt wie de rekening krijgt als NS/connexxion straks omzet mislopen: dat wordt gewoon een compensatieregeling van pak ’m beet €200-€300 miljoen en daarna gaan de normale kaartjes weer 6-8% omhoog, wedden. En dan dat buiten-spits gedoe met in- en uitchecken: klantenservice, extra controle, app-updates, allemaal overhead waar je niks aan hebt behalve meer gedoe op het perron. typisch Den Haag: eerst een goedkoop bandje uitdelen en daarna verbaasd zijn dat het systeem kraakt en de belastingbetaler het mag plakken.

49 euro is prima, maar maak het dan ook meteen OV-breed echt simpel: één ticket in de app, geen gedoe met inchecken bij drie verschillende vervoerders en achteraf “oeps toch spits” boetes, want daar haken gewone mensen op af. En wie betaalt: prima dat het Rijk bijspringt, echter spreek dan ook af dat vervoerders het niet wegpoetsen met minder ritten “omdat het rustig is” buiten de spits. In Deventer zie ik nu al dat juist de bus in daluren dun is; dan heb je een goedkoop kaartje maar sta je alsnog te wachten bij de halte…

49 euro is prima, maar dat “buiten de spits” wordt weer zo’n OV-escape room: je hebt een ticket, je hebt een trein, en tóch ben je fout omdat je om 15:59 incheckte en de spits volgens de app al om 15:47 “gevoelsspits” is. En ondertussen mag de conducteur de boeman spelen terwijl Den Haag straks roept dat het een succes was omdat iedereen lekker in augustus naar de IKEA kon, zeg maar.

Wat mij opvalt: iedereen praat over spits en drukte, maar niemand over de chipkaart/OVpay-soep; hoe ga je in hemelsnaam “onbeperkt buiten de spits” controleren als je soms in- en uitcheckt met bankpas, soms met kaart, soms met een app, en de paaltjes het weer eens niet doen? Dan krijg je dus boetes op basis van een fout systeem en mag jij daarna bewijzen dat je wél buiten de spits reisde, succes daarmee. En taalkundig gezien: noem het dan geen “Nederland-ticket” als het alleen in de zomer en met voorwaarden geldt; dat is gewoon een zomerkaartje.

49 euro is mooi voor wie in de Randstad woont, maar hier stopt de bus om een uur of 7 en ’s avonds kun je het vergeten, dus “onbeperkt” is dan vooral onbeperkt niks. maak eerst dat je op het platteland überhaupt weer normaal kunt komen en gaan, dan pas kaartjes uitdelen.

het probleem is dat dit “onbeperkt” ticket de prikkel wegneemt om je een beetje fatsoenlijk te gedragen qua spreiding én dat de vervoerders straks met een bak extra ritten zitten zonder dat de infra (rangeerterreinen, onderhoudsvensters, busgarage-capaciteit) daar in 3 maanden op kan opschalen. de oplossing is maak het meteen data-gedreven: verplicht in- en uitchecken met realtime drukte-terugkoppeling en geef korting alleen op ritten waar nog capaciteit is, dan stuur je vraag zonder dat je het netwerk kapotdrukt en hou je draagvlak bij de mensen die elke dag gewoon op tijd moeten zijn.

Leuk bandje voor de zomer, maar niemand heeft het over de olifant: de OV-bedrijven gaan straks wéér met miljoenen ritten “gratis” mensen vervoeren terwijl de dienstregeling al op het bot is uitgekleed. En dan in september: verrassing, tarieven omhoog want het gat moet dicht; zo hol je het vertrouwen uit bij de vaste reiziger die wél elke dag moet. Als je per se wilt stimuleren, doe het dan via werkgevers en woon-werk, niet via een vakantieticket waar vooral de Randstad-toerist mee rondjes gaat draaien.

leuk dat 49 euro maar als je ns flex abbo hebt mag je straks weer gaan puzzelen of dit “bovenop” kan of dat je gewoon dubbel betaalt en de ns klantenservice je een pdf van 14 pagina’s stuurt lol bro

Weer zo’n “onbeperkt” ticket en niemand heeft het over de afrekening: alle ritten moeten achteraf tussen NS, GVB, Arriva, noem maar op, verdeeld worden en dat is nu al een administratief moeras met concessies en chipkaartdata. Dan krijg je dus maanden later ruzie over wie hoeveel krijgt, en intussen mag de belastingbetaler alvast voorschieten terwijl de backoffice weer een paar miljoen aan consultants verbrandt. En let maar op: in september is het “pilot geslaagd” en dan komt er per 1 januari gewoon +5% op de normale tarieven om het gat te dichten.