How can we Use Landscape Approach in Addressing Food Security? - Foodlog

Die landschapsaanpak klinkt mooi, maar 12% meer rijst en 25% minder N-uitspoeling in pilots is nog geen bewijs dat het schaalbaar is zodra grondprijzen, pacht en keteneisen erin knallen. In NL struikelt het meestal op “wie betaalt de ruimte voor water/natuur” en wie vangt het risico als de opbrengst een paar jaar tegenvalt, want dat kan met meer extremen zo 10–20% per seizoen schelen. En die multi-stakeholder tafels: leuk, maar zonder harde prikkels (betalingen voor ecosysteemdiensten, langjarige contracten) blijft het vaak praten en schuiven met kaarten, toch?

dat schaal-gedoe snap ik, maar volgens mij zit de winst van een landschapsaanpak ook in vertrouwen: als boeren, waterbeheer en afnemers samen 5-10 jaar durven plannen (met simpele doelen en een potje voor misoogst/overgang), dan krijg je eindelijk ruimte om bodem, water en voedselzekerheid tegelijk te dragen i.p.v. elk jaar paniekbeleid. En ja, dat vraagt minder vergaderen en meer echte afspraken met liefde en verbinding, anders blijft het powerpoint-landbouw.

Leuk die “landscape approach”, maar zolang banken/fondsen en supermarkten de spelregels bepalen blijft het green paint op hetzelfde extractieve model — boer mag natuur-inclusief doen, maar krijgt wél de risico’s en een bodemprijs. voedselzekerheid gaat ook over macht: land, water en winst eerlijker verdelen, anders is het gewoon weer een pilot voor de brochure. oh ja want de markt gaat dit “vanzelf” fixen 🙄

Die landschapsaanpak faalt vaak op basic UX: niemand weet wie “eigenaar” is van het plan en waar je als boer/loonwerker/waterschap terechtkunt als het misgaat, dus dan krijg je vergadertafels zonder knop “beslis en betaal”. Zet er één loket + één set meetbare KPI’s op (water, bodem, opbrengst) en koppel financiering/verzekeren daaraan, anders blijft voedselzekerheid een mooi praatplaatje terwijl de koelketen en logistiek ondertussen gewoon de helft van de winst weglekken.

Die landschapsaanpak wordt vaak verkocht als “natuur vs boer”, echter het gaat óók gewoon om basis-infra: water vasthouden, goede ontsluiting, en ja zelfs koelketen en opslag, want anders produceer je je suf en rot het weg of gaat het voor dumpprijzen de deur uit. En als fondsen/banken vaker aan tafel zitten prima, daarentegen moeten gemeenten en waterschappen dan ook durven mee-investeren in die publieke randvoorwaarden, anders blijft het weer een projectje met mooie KPI’s en een boer die de rekening krijgt.

ik mis in al die “landschapsaanpak” praat één ding: eigenaarschap van data en meten. Als je boeren laat meedoen maar de satelliet/KPI’s en rapportjes eindigen bij bank, adviseur of supermarkt, dan voelt het voor de boer als controle-energie en ga je dus nooit eerlijk leren wat werkt; maak die meetdata van bodem/water/opbrengst gewoon van de mensen in het gebied zelf en leg vast dat het niet tegen ze gebruikt mag worden. Dan krijg je vanzelf ook minder gedoe aan die tafels, want vertrouwen is óók infrastructuur.