Het kabinet wil met zowel links als rechts zakendoen, maar er is meer enthousiasme bij links

Men vergeet gemakkelijk dat een begroting geen grabbelton is waarin je per oppositiepartij een cadeautje legt. De sociale zekerheid volledig ontzien én tegelijk miljarden aan box 3 en box 2 verschuiven klinkt aantrekkelijk, maar uiteindelijk betaalt iemand de rekening; meestal de werkenden die niet aan de onderhandelingstafel zitten. Een kabinet dat met iedereen zaken wil doen, loopt bovendien het risico dat het beleid vooral een optelsom van veto’s wordt.

Links enthousiasme is niet zo vreemd: daar ligt tenminste een kans om de WW en WIA niet verder uit te kleden. Maar waar blijft de rekening voor klimaat en biodiversiteit? Als box 3 vooral een technische schuif wordt en er tegelijk geen geld is voor isolatie, openbaar vervoer of herstel van het ecosysteem, dan onderhandelen we vooral over wie vandaag iets krijgt terwijl morgen duurder wordt.

Met links onderhandelen is makkelijker als je vooral wilt uitdelen, maar een land besturen vraagt ook keuzes waar niemand blij van wordt. Maak eerst eens duidelijk wat er structureel betaald kan worden, anders is het akkoord na de volgende tegenvaller alweer oud papier.

Joa, dat “met iedereen zaken doen” klinkt gezellig tot ondernemers en gemeenten met vier verschillende regelsets tegelijk komen te zitten. Geef liever één helder akkoord met dekking én een houdbaar plan voor de komende jaren; in de horeca kun je ook niet elke tafel wat beloven en hopen dat de keuken het redt, sjön.

Niet alles hoeft meteen in vier jaar opgelost te worden. Geef mensen en bedrijven vooral vaste regels voor langere tijd; daar kun je tenminste op bouwen. Elk halfjaar een nieuw compromis uit Den Haag maakt zelfs een goede begroting onbetrouwbaar.

Dat “met links én rechts zaken doen” klinkt vooral als beleid waarbij niemand boos mag worden en dus uiteindelijk iedereen een beetje teleurgesteld raakt. In de horeca heet dat geen breed draagvlak maar een tafel vol mensen die allemaal een andere rekening verwachten.