Wereldwijde oliepaniek kent verliezers én winnaars

In de praktijk merk je het meteen: tanken en boodschappen worden in één klap duurder, maar zodra olie weer zakt blijft die pompprijs “toevallig” nog dagen hoog… en ondertussen mogen wij maar hopen dat zo’n “oorlog bijna voorbij”-tweet ook echt klopt.

Die $100/vat is vooral psychologisch; aan de pomp reageert NL vaak sneller op stijging dan op daling omdat accijns+btw en marge de klap “smeren”, maar het voelt alsof het puur olie is. Wat ik mis: dit is niet alleen benzine, dit tikt ook door in kunstmest (aardgas) en dus voedselprijzen, en dat werkt maanden door, niet dagen. En dat “oorlog zo goed als voorbij”-praatje… de markt gelooft pas als er echt minder risico is op gedoe rond Hormuz/Red Sea, toch?

Wederom dat gedoe over $100 per vat, maar hier gaat er per liter gewoon dik €1,20 aan accijns+btw de staatskas in en bij elke “crisis” komt er geen cent vanaf, alleen maar handjes ophouden. En ondertussen vliegen we wél vrolijk miljarden tegen “energiearmoede” aan omdat mensen het niet meer kunnen betalen… ja joh, als je eerst €0,80 per liter belasting stapelt en dan €200 compensatie uitdeelt, ben je echt lekker bezig. Trump roept wat en de beurs juicht, maar aan de pomp zakt het pas als het al weken rustig is, typisch.

Die pompprijs-discussie is leuk, echter de echte klap komt bij alles wat op diesel draait: buslijnen, bouw, supermarktdistributie en straks weer de gemeentelijke aanbestedingen die “ineens” duurder uitvallen. Daarentegen kun je lokaal wél wat doen door OV en deelmobiliteit betaalbaar te houden en energie besparen in wijken sneller te regelen, want afhankelijk blijven van één vat uit een oorlogsgebied is gewoon vragen om ellende.

Iedereen kijkt naar benzine, maar in de techniek voel je ’m vooral in alles wat op olieproducten draait: bitumen voor asfalt/daken, kunststoffen, smeer- en koelmiddelen, noem maar op. En dan krijg je straks weer “onvoorziene prijsstijgingen” in bouw- en infraprojecten en mogen gemeenten/bedrijven bijbetalen, dat is de echte domino die mensen pas maanden later zien.

$100/vat en dan meteen “oliepaniek” roepen is ook lekker simpel: wélke olie bedoelen we hier eigenlijk, Brent of WTI, en gaat het om spot of futures? En Trump die zegt “zo goed als voorbij” en de markt slikt dat… op basis van wat, is er een staakt-het-vuren getekend of is dit gewoon een quote zonder check? Mis ook totaal het stuk over speculatie/hedging: hoeveel van die spike is echte leveringsstress vs handelaren die op headlines springen, en wie verdient daar precies aan?

Men vergeet gemakkelijk dat die $100 vooral een signaal is: als de verzekeringspremies voor tankers en de omvaart via Kaap de Goede Hoop oplopen, betaal je dat gewoon mee, ook als er geen druppel “tekort” is. En Trump kan wel roepen dat het bijna voorbij is, maar één raket bij Hormuz of een paar dagen gedoe in de Rode Zee en de markt zit weer in de stress; dat is geen complot, dat is pure kwetsbaarheid. Wat me wél stoort: Europa heeft jaren gepraat over strategische voorraden en raffinagecapaciteit, maar bij elke crisis doen we alsof het ons overkomt.