Onzekerheid over toekomst Tata Steel IJmuiden lijkt nog niet voorbij

Twee miljard gemeenschapsgeld steken in een bedrijf dat verlies draait, mogelijk milieuregels heeft overtreden en nog steeds niet duidelijk kan maken wat het precies gaat opleveren, daar mag best een harde grens aan zitten. Banen zijn belangrijk, maar je koopt met belastinggeld geen toekomst als de techniek, de financiën én de vergunningen niet op orde zijn; laat Tata eerst zelf substantieel investeren en volledige openheid geven, anders betalen we straks voor een fabriek die alsnog dicht moet.

Banen en schone lucht hoeven geen tegenstelling te zijn — maar dan moet de overheid het bedrijf niet blind subsidiëren, maar harde zeggenschap en garanties eisen. Publiek geld erin betekent publieke controle: werknemers en omwonenden aan tafel, open boeken en geen dividend of bonussen zolang Tata de schade afwentelt. Anders socialiseren we de risico’s en privatiseert Tata straks de winst — klassiek trucje.

Die 40 procent uitstootreductie klinkt groot, maar het vertrekpunt is Tata’s huidige uitstoot: ongeveer 12 megaton CO₂ per jaar. Dan blijft er nog steeds grofweg 7 megaton over, naast de lokale uitstoot waar omwonenden last van hebben. Een deal moet dus niet alleen zeggen hoeveel subsidie erin gaat, maar ook welke meetbare reductie wanneer gehaald moet zijn — anders vieren we een tussenstap alsof het einddoel bereikt is.

Wat moet je, ondertussen zitten werknemers met hypotheken en gezinnen wel in die onzekerheid. De politiek mag best streng zijn, maar maak dan ook snel duidelijk waar mensen aan toe zijn; van uitstel kan niemand de huur betalen.

Ja lekker, iedereen praat over miljarden en megatonnen, maar de mensen op de werkvloer horen het laatste wat er gaat gebeuren. Ondertussen mogen ze wel gewoon doorwerken alsof er niks aan de hand is... beslis dan eindelijk, of leg tenminste uit waar ge mee bezig bent.

Die deadline van 30 september is vooral politieke decoratie. Een fabriek die 40 procent minder uitstoot maar nog steeds miljarden nodig heeft en juridisch onder vuur ligt, is geen afgerond verduurzamingsplan maar een duur tussenrapport. Eerst onafhankelijke cijfers over kosten, uitstoot en vergunningen; daarna pas de staatsportemonnee open, niet andersom.

Weet je wat het is: bij Tata gaat het niet alleen om geld en uitstoot, maar ook om tientallen jaren gezondheidsschade die je niet met een mooie toekomstbelofte wegpoetst. Geef steun alleen stap voor stap, met onafhankelijke metingen en een harde stop als afspraken niet worden nagekomen; geen blanco cheque omdat sluiting politiek lastig is.