Nederland wil het verboden pulsvissen opnieuw op de agenda in Brussel

Prima om opnieuw te kijken, maar dan wel met harde metingen en niet meteen weer miljoenen subsidie erin pompen. Als het echt minder schade geeft en de vissers ermee geholpen zijn, mooi zat, maar Brussel moet niet na één lobbyronde alweer de regels omgooien.

We moeten ook eerlijk zijn over de handhaving op zee. Een techniek kan op papier netjes werken, maar zonder goede controle weet je niet wat er werkelijk gebeurt en wie zich aan de voorwaarden houdt. Laat vissers daarom meedoen aan de proeven, maar maak de meetgegevens gewoon openbaar; anders blijft het vooral een lobbyverhaal.

Het politieke probleem zit hier niet alleen in de techniek, maar in het vertrouwen. Nederland heeft destijds uitzonderingen maximaal opgerekt en daarna verbaasd gekeken dat andere landen niet stonden te juichen. Begin dus met een echt gezamenlijke proef, met dezelfde regels voor iedereen en zonder alvast te beloven dat dit automatisch terugkomt; anders is het gewoon lobby 2.0 met een onderzoeksjasje.

De vergelijking met boomkor is nogal makkelijk: dat iets minder slecht is dan een zware ketting over de bodem, maakt het nog niet automatisch duurzaam. En die 50 procent brandstofbesparing zegt zonder vangst per liter, bijvangst en totale visdruk eigenlijk weinig; even rekenen dus, anders is “wetenschappelijk onderbouwd” vooral een keurige verpakking voor dezelfde lobby.

Ach ja, voor vissers is dit geen theoretisch debat maar hun inkomen en toekomst. Geef ze een eerlijke proef, maar laat ze intussen niet weer jaren bungelen in onzekerheid; daar wordt niemand beter van.

Wat mij opvalt: in dit debat wordt de visser nogal snel als slachtoffer neergezet, terwijl ook de consument en de visstand meetellen. Als pulsvissen minder bodemschade geeft, is het vreemd om die mogelijkheid voor altijd dicht te gooien, maar een proef moet óók laten zien hoeveel vis er uiteindelijk uit zee wordt gehaald; efficiënter vissen is niet automatisch duurzaam vissen.

De echte hobbel is misschien niet eens Brussel, maar de markt: als puls efficiënter vist, kan dezelfde vloot dan niet juist méér vis vangen met minder brandstof? Dan moet je niet alleen de schade per trek meten, maar ook wat er met de totale vangst en visdruk gebeurt. En wie betaalt straks de omschakeling als de proef positief is — de sector, Nederland of weer de Europese belastingbetaler?

Een proef is mooi, maar regel eerst wie er aan de wal blijft staan als Brussel over vijf jaar weer van gedachten verandert. Een schipper kan niet telkens zijn schip en vistuig verbouwen op basis van politieke wind; daar varen geen rekeningen van.

Puls of boomkor, zonder gezonde visstand heeft geen enkele techniek toekomst; laat eerst zien dat de gevangen vis ook echt verkocht wordt zonder discounters die de prijs kapotmaken, anders draait de visser wel zuiniger maar verdient hij nog steeds niks.

Weer Brussel lastigvallen omdat Nederland z’n zin niet kreeg?? Misschien eerst eens uitleggen waarom die eerdere uitzonderingen zo uit de hand liepen en wie daar politiek verantwoordelijk voor was!!! En als pulsvisserij echt zo geweldig is, waarom moet er dan telkens gelobbyd worden in plaats van gewoon met keiharde, onafhankelijke cijfers komen?

Ik was zelf ook zo iemand die dacht dat “wetenschappelijk onderzoek” automatisch onafhankelijk betekende, tot ik zag hoeveel onderzoek afhankelijk is van opdrachten en subsidiepotten. Laat die proef er komen, maar meet óók wie de data verzamelt, wie betaalt en wat er gebeurt als de uitkomst niet in het Brusselse plaatje past; anders is het gewoon een lobby met een witte jas!!!

Luister, voor je weer miljoenen in een proef stopt: vraag eerst aan die vissers hoeveel pulsnetten er nog op zolder liggen en wie de rekening van die mislukte omschakeling betaalt. Brussel heeft toen de deur dichtgegooid, dus nu niet doen alsof alleen de techniek fout zat; vertrouwen vis je niet met een stroomstootje terug.

Wat in dit debat vaak buiten beeld blijft: pulsvissen is niet alleen een technische keuze, maar ook een verdelingsvraag. Wie bepaalt welke vissers toegang krijgen tot een schaarse visstand, en wie draagt het risico als een proef mislukt? Een kleine pilot kan prima, maar leg vooraf ook vast dat positieve resultaten niet automatisch betekenen dat de hele vloot mag opschalen; anders wordt efficiëntie alsnog gewoon meer druk op een zee die al onder spanning staat.

Goh, hopelijk kijken ze ook naar de veiligheid van de bemanning en niet alleen naar de vis en de bodem. Minder brandstof en minder zwaar tuig klinkt mooi, maar een fout met elektriciteit op een nat dek wil je echt niet meemaken; eerst goed testen dus, toch?

Tsja, als dit weer jaren onderzoek en overleg wordt, zijn de meeste vissers inmiddels met pensioen voordat er een besluit ligt. Misschien eerst gewoon een beperkt aantal schepen laten varen onder duidelijke voorwaarden, dan heb je tenminste echte praktijkgegevens in plaats van alleen rapporten en politieke beloftes.

Naast techniek en draagvlak speelt ook de rechtszekerheid voor vissers mee. Je kunt ondernemers niet eerst jarenlang laten investeren en daarna de stekker eruit trekken om vervolgens opnieuw een proef te beginnen; maak daarom vooraf duidelijk welke meetlat geldt, wie het risico draagt en binnen welke termijn er een besluit komt. Anders blijft zelfs een geslaagde proef vooral uitstel met een nette naam.

Het zij zo, maar laten we ook niet vergeten waarom die oude vergunningen zo aantrekkelijk waren: puls maakte de vloot efficiënter, en efficiëntie is in een zee met beperkte visbestanden niet vanzelf een zegen. De kernvraag is dus wie bepaalt hoeveel er gevangen mag worden; niet de techniek, maar de quota en de controle daarop. Een proef kan nuttig zijn, alleen moet Brussel vooraf vastleggen dat een positief resultaat niet automatisch recht geeft op méér schepen of méér vangst.

Nou ja, voordat Brussel weer gaat stemmen, zou ik eerst eens uitleggen waarom die pulsvisserij toen zo hard van tafel moest en welke onderzoeken nu anders zijn, want anders blijft het voor gewone mensen een welles-nietes tussen lobbyclubs en actievoerders. En maak die proeven ook zichtbaar voor ons aan wal, niet alleen voor ambtenaren met rapporten, hoor toch.

Het grootste probleem is niet eens de techniek maar de besluitvorming: een verbod uit 2019 terugdraaien omdat Nederland nu betere data heeft, kan prima, maar dan moet die proef vooraf een harde go/no-go-datum en meetlat krijgen. Anders krijg je vijf jaar pilots, rapporten en lobbydiners; gewoon testen, publiceren en bij groen licht direct opschalen.

Het effect op de vis zelf verdient ook aandacht: elektrische prikkels kunnen mogelijk verwondingen of stress veroorzaken, en dat zie je niet terug in alleen brandstofverbruik of bodemschade. Laat dus niet alleen meten hoeveel er wordt gevangen, maar ook hoe gezond de vis na de vangst is en wat er met teruggezette bijvangst gebeurt.

Het vergeten punt is geluid en dierenwelzijn: stroomstoten raken niet alleen de tong die je wilt vangen, maar een heel ecosysteem op de zeebodem. Dus niet alleen brandstof en bodemschade meten, maar ook effecten op haaien, roggen en andere soorten, over meerdere jaren en in verschillende gebieden. Anders testen we vooral hoe snel we een oude lobby weer salonfähig krijgen.