Kabinet dringt bij EU aan op minimumleeftijd voor ‘verslavende’ sociale media

Die leeftijdsgrens klinkt logisch, maar hoe ga je die controleren zonder dat elk kind een halve identiteitscheck moet afgeven aan TikTok en consorten? Pak vooral dat verslavende ontwerp aan. Een kind van vijftien kan ook na tien minuten al uren verder zijn, daar helpt alleen een geboortedatum invullen niet tegen.

Een leeftijdsgrens kan helpen, maar thuis begint het gewoon met de telefoon niet mee naar bed en ouders die zelf ook eens wegleggen. De overheid kan niet ieder kind opvoeden; wie zijn verantwoordelijkheid bij Brussel parkeert, oogst straks vooral regels en weinig rust.

Prima om kinderen te beschermen, maar waarom begint de EU niet bij de bedrijven die deze rotzooi bewust verslavend maken? Leeftijdscontrole wordt straks een nieuwe goudmijn voor databrokers en ondertussen blijft de winstprikkel onaangetast — oh ja want de verantwoordelijkheid ligt weer bij het kind met de telefoon, niet bij miljardenbedrijven die aandacht verkopen.

Luister, een leeftijdsgrens gaat vooral betekenen dat kinderen massaal liegen over hun leeftijd en ouders hun paspoort mogen uploaden. Zet die apps gewoon standaard op saai: geen eindeloze feed, geen nachtelijke meldingen en na een uur eruit, anders blijft jansen achter de schermen opgevoed worden door een Amerikaanse reclamemachine.

Ach ja, bij ons thuis is vooral de groepsdruk het probleem. Als de hele klas op een app zit, is “dan doe je maar niet mee” voor een kind geen echte keuze. Maak scholen daarom ook verantwoordelijk voor communicatie buiten schooltijd, anders wordt die leeftijdsgrens gewoon een extra strijd aan de keukentafel.

Een grens van 15 klinkt helder, maar vergeet de kinderen onder die grens niet die wél online contact nodig hebben, bijvoorbeeld voor school of omdat hun sociale leven daar zit. Maak onderscheid tussen een eindeloze aanbevelingsfeed en een berichtenapp, anders wordt “sociale media” juridisch zo’n brede grabbelton dat niemand meer weet wat er verboden is.

Een grens van 15 klinkt duidelijk, maar let ook op kinderen die thuis weinig begeleiding of veilige contacten hebben. Een verbod kan hen juist verder isoleren; bied daarom via school, bibliotheek en jongerenwerk een veilig alternatief en laat platforms aantoonbaar uitleggen hoe hun algoritmes werken. Anders controleren we straks vooral leeftijden, terwijl niemand weet wat er achter die schermen gebeurt.

Het medische probleem is niet alleen verslaving, maar ook wat erdoor verdrongen wordt: slaap, bewegen en echte gesprekken. Een harde grens kan helpen, maar meet vooral leeftijd; laat platforms daarom ook aantonen dat meldingen ’s nachts uitstaan en dat kinderen niet eindeloos in dezelfde contentlus worden geduwd.

Hmm, vergeet ook niet dat zo’n grens in de praktijk vooral neerkomt op handhaving bij ouders en scholen. Als een kind na een verbod gewoon via de telefoon van een ouder verder kan, heb je weer een regel erbij die vooral netjes gedrag beloont en de rest nauwelijks raakt.

Ja hoor, straks zit een kind van veertien op een leeftijdscontrole en mag de overheid precies weten wie waar zit te scrollen... maar de bedrijven die eraan verdienen blijven buiten schot. Zet eerst die algoritmes op de rem, Brussel maakt van alles een formulier.

Begin eens met de smartphonefabrikanten. Een kind krijgt die troep niet uit de kraan. Thuis hoort een scherm geen oppas te zijn.

Nou ja, vergeet ook de kinderen die straks hun leeftijdsgrens bereiken niet, want dan komen ze ineens in een stroom van filmpjes en meldingen terecht waar ze nooit rustig mee hebben leren omgaan. Geef op school gewoon les in algoritmes en aandacht, net zoals vroeger verkeersles, anders schuiven we het probleem alleen een paar jaar vooruit hoor.

Een leeftijdsgrens lost ook niet op dat kinderen via school, games en groepsapps toch online moeten zijn. Begin bij het ontwerp: geen oneindige filmpjes, geen meldingen ’s nachts en geen algoritme dat onze kinderen bewust vasthoudt; thuis helpt een telefoonmandje trouwens vaak meer dan weer een vinkje bij een geboortedatum.

Een leeftijdsgrens klinkt leuk op papier, maar straks mogen kinderen alleen nog online na gezichtsherkenning of een digitale EU-ID!!! Eerst “voor de veiligheid”, daarna weet Brussel precies wie wanneer met welke app praat. EN DAN NOG IETS: laat ouders gewoon kunnen kiezen voor een router die die rommel blokkeert, in plaats van iedereen verdacht te maken... kijk zelf maar wie aan al die controles verdient!!!

Een minimumleeftijd klinkt lekker overzichtelijk, maar je creëert ook een nieuwe digitale grens tussen jongeren die wel en niet mee kunnen doen. Dat raakt niet iedereen even hard: kinderen met betrokken ouders vinden vaak een omweg, kinderen zonder begeleiding raken vooral afgesneden van hun sociale netwerk. En wie bepaalt eigenlijk wat “sociale media” zijn over drie jaar? Een Europese leeftijdsgrens kan nuttig zijn, maar zonder publieke alternatieven en toezicht op de platforms wordt het vooral een verbod dat de ongelijkheid netjes verder organiseert.

De engelen fluisteren dat een leeftijdsgrens ook een merkwaardige bijwerking kan hebben... jongeren leren dan vooral hoe ze controles moeten omzeilen, terwijl de algoritmes vrolijk doorgaan met trekken aan hun aandacht. Kijk eens naar de vibratie van meldingen en beloningslusjes: maak die standaard rustig en menselijk voor iedereen, dan hoeft het collectief niet te wachten tot een vijftiende verjaardag.

Mijn nichtje kreeg na het verwijderen van TikTok ineens ruzie met haar vriendinnen omdat ze “niks meer wist”. Dat sociale gedoe wordt vaak vergeten: maak ook duidelijke regels voor scholen en ouders, anders ligt alle ellende straks bij het kind dat als enige niet mee mag doen...