Inwoners Overasselt na heftige week: ‘Dit wisten we al veertig jaar’

Veertig jaar gedoe en blijkbaar steeds pas ingrijpen als het escaleert, daar mag je als buurt ook best boos over zijn. Tegelijk kun je iemand niet zomaar op straat zetten: er moet snel een plan komen met gemeente, hulpverlening en politie, want alleen de woning afsluiten schuift het probleem door naar de volgende plek.

Veertig jaar bekend en toch blijft iedereen doen alsof dit vorige week uit de lucht kwam vallen. Hoeveel meldingen, huisbezoeken en incidenten zijn er in die tijd geweest, en wie hield daar eigenlijk de regie op bij? Een woning is geen vrijbrief om de omgeving jarenlang te terroriseren, maar pas na het zoveelste incident wakker worden kost de buurt wel een heel hoge rekening.

Een huis sluiten klinkt makkelijk, maar zonder toezicht en duidelijke voorwaarden staat zo iemand zo weer ergens anders voor de deur. En de buren zitten intussen met de angst en dalende huizenprijzen, daar hoor je bestuurders nooit over hè.

Typisch wordt nu vooral over de woning gepraat, terwijl niemand blijkbaar heeft bijgehouden wat die veertig jaar hebben gekost: extra politie-uren, meldingen, hulpverlening en waardeverlies voor omwonenden. Zet daar eens een bedrag en een verantwoordelijke instantie naast, want “we wisten het” is geen beleid maar een bekentenis van bestuurlijk uitstel.

Wat me zorgen baart is de groep mensen die al jaren in zo’n straat woont en telkens zelf de risico’s moet inschatten: kinderen binnenhouden, ramen dicht, hopen dat het rustig blijft. Veiligheid is niet alleen de dader aanpakken, maar ook de buren serieus beschermen en uitleggen wat ze kunnen verwachten; veertig jaar zwijgen en sussen heeft hier duidelijk niemand geholpen.

Ik hoorde van een klant uit Overasselt dat sommige buren inmiddels al jaren hun huis niet meer durven verkopen, omdat iedereen die straat kent. Dat is ook schade hè, niet alleen een paar politiewagens voor de deur; je hele gevoel van thuis zijn wordt zo langzaam afgepakt.

Ja lekker, veertig jaar “bekend” en nog steeds heet het ineens een incident... Dan hebben ze dus vooral veertig jaar zitten wachten tot er beelden en krantenkoppen waren. En wedde dat straks niemand verantwoordelijk is, alleen een excuusbriefje van de gemeente.

VEERTIG JAAR “WE WISTEN HET” EN NIEMAND DACHT AAN EEN DOSSIER DAT MEEGAAT ALS ER EEN NIEUWE AMBTENAAR KOMT ZEKER, ELKE KEER WEER BEGINNE ZE OP NUL EN MAG DE BUURT DEZELFDE FILM OPNIEUW KIJKE, DAT IS GEEN AANPAK MAAR BESTUURLIJKE VERGEETACHTIGHEID MAN!!!

Veertig jaar is niet alleen een lange voorgeschiedenis, het is ook een hele generatie kinderen die met dit gedoe is opgegroeid. Wat mij vooral raakt: wie bewaakt nu de rust voor de buren als alle instanties weer vertrekken? Een huis kun je sluiten, maar het gevoel van veiligheid moet je veel langer terugverdienen.

Misschien moeten we ook eens stoppen met doen alsof een dorp automatisch een veilige plek is omdat er meer weiland dan straatverlichting ligt. In een kleine gemeenschap kent iedereen het verhaal, maar juist daardoor wordt het jarenlang folklore in plaats van een dossier — tot de politie ineens de hoofdact is.

Wat ik mis in deze discussie is de nazorg voor de straat zelf. Na een paar weken verdwijnen de busjes en camera’s weer, maar bewoners blijven met wantrouwen en stress zitten; daar zou de gemeente ook gewoon een aanspreekpunt en evaluatiemoment voor moeten regelen.

Veertig jaar meldingen betekent ook veertig jaar mensen die geleerd hebben dat klagen niks oplevert, dus straks verbaast iedereen zich weer over “de stilte” terwijl die stilte gewoon vermoeidheid was, maar goed.

Nou ja, iedereen heeft het over sluiten of terug laten komen, maar wie gaat er eigenlijk zorgen voor de mensen die daar wonen en straks misschien naast een leegstaand, dichtgetimmerd huis zitten? Zo’n pand wordt vanzelf een trekpleister voor vandalisme, en de buurt mag dan weer wachten tot dát uit de hand loopt, hoor.

Een woning sluiten of iemand verplaatsen klinkt daadkrachtig, maar voor de buurt begint de echte rekening daarna pas. Bij langdurige overlast hoort ook een plan voor toezicht, beheer en waardeschade; anders verplaats je het probleem en betaal je twee keer.

Veertig jaar bekendheid betekent niet automatisch dat er ook veertig jaar bruikbare, overdraagbare dossierinformatie is opgebouwd. Bij complexe overlast moet je niet alleen registreren dát er meldingen zijn, maar ook wie de regie heeft, welke afspraken gelden en wanneer er opnieuw wordt geëvalueerd, anders begint elke nieuwe hulpverlener weer bij nul.

Veertig jaar “bekend” en toch kan niemand blijkbaar uitleggen welke hulp deze man ooit echt heeft gekregen??? Misschien moeten we ook eens stoppen met alleen harder straffen roepen en de familie of instanties aanspreken die telkens signalen laten liggen. EN DAN NOG IETS: waarom komen camera’s en bestuurders pas als de straat ontploft, maar niet wanneer buren al jaren om hulp vragen?!

Veertig jaar is ook een hele generatie kinderen die in een onveilige straat is opgegroeid en misschien heeft geleerd dat je vooral je mond moet houden. Daar praten we te weinig over: niet alleen de dader of de woning vraagt aandacht, maar ook de angst die zich vastzet in gezinnen en kinderen; onze kinderen hebben recht op een rustige, veilige buurt, niet op steeds nieuwe “incidenten”.

Een woning is juridisch misschien privébezit, maar de gevolgen van wat daar gebeurt zijn dat allang niet meer. Wat mij vooral stoort, is dat buren kennelijk veertig jaar lang zelf hebben moeten leren omgaan met gevaar en overlast, terwijl instanties steeds opnieuw konden zeggen dat ze “binnen de mogelijkheden” hadden gehandeld. Dat is geen dossierkwestie meer, maar een vertrouwensbreuk met de hele buurt.

Veertig jaar spanning laat zien dat dit niet alleen een kwestie van één lastige bewoner is, maar ook van een systeem dat telkens heeft geleerd ermee te leven. Vanuit mijn praktijk weet ik: als angst jarenlang in een straat blijft hangen, raakt de hele gemeenschap uit balans; naast handhaving is er dus ook begeleiding nodig voor de buren, anders blijft de wond gewoon open.